Rachunkowość Budżetowa 10/2004 z 16.05.2004 [dodatek: Rachunkowość Budżetowa, str. 21]
Data publikacji: 13.05.2004
Odszkodowania dla pracowników - wybrane zagadnienia w świetle przepisów podatkowych i ubezpieczeniowych
Świadczenia odszkodowawcze dla pracowników, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, zasadniczo korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego. Wolne od podatku są m.in. odszkodowania za nieuzasadnione lub naruszające przepisy o wypowiadaniu umów o pracę rozwiązanie umowy o pracę oraz za naruszające przepisy zwolnienie dyscyplinarne, odszkodowania związane z niewydaniem w terminie lub wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy, naruszeniem przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu oraz z mobbingiem.
JOANNA NOWICKA
Jednak niekiedy odszkodowania otrzymane przez pracownika powodują powstanie przychodu ze stosunku pracy, od których zakład pracy ma obowiązek pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek, a nawet - w ściśle określonych przypadkach - podatek zryczałtowany. Dlatego dla płatnika istotna jest znajomość zasad rządzących opodatkowaniem odszkodowań pracowniczych. A jeszcze innym zasadom podlega oskładkowanie odszkodowań, niekoniecznie zbieżnym z faktem podlegania bądź nieopodatkowaniu danego odszkodowania.
Charakter odszkodowania
Zacznijmy od tego, że odszkodowaniem jest rekompensata, której podstawa prawna i zasady ustalania mają swoje oparcie w obowiązujących ustawach, a także w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Podstawę odszkodowań mogą też stanowić wyroki sądowe lub ugody sądowe.
Oskładkowanie odszkodowań
Katalog wyłączeń od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy zawiera rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 1998 r. Odszkodowania wypłacane pracownikom - w tym także te korzystające ze zwolnienia od podatku - należy uwzględnić w podstawie wymiaru składek, chyba że są one zamieszczone w katalogu wyłączeń od tej podstawy. Jak wiemy, przychody wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie stanowią podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.


