Zmiany w VAT obowiązujące od 1 stycznia 2013 r.

W trakcie prac sejmowych główny projekt zmieniający ustawę z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ewoluował. Ustawodawca wycofał się z części proponowanych na początku zmian - m.in. tych dotyczących jednostek samorządu terytorialnego. Jak wynika z ostatecznego projektu, który trafił do Sejmu, nie przewiduje się zmiany w sposobie podejścia do tego, czy otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mają wpływ na wysokość podstawy opodatkowania. Podobnie jak dotychczas, kwoty otrzymanych dotacji będą miały wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, wówczas gdy będą miały bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Od przyszłego roku nie będzie również obowiązku rozliczania VAT od zaliczek na tzw. media. Pozostałe zmiany - dotyczące np. terminów ustalania obowiązku podatkowego i odliczania VAT - wejdą w życie dopiero od 1 stycznia 2014 r.

Faktury VAT

Zmiany dotyczące faktur od 1 stycznia 2013 r. wprowadzi rozporządzenie zmieniające dotychczasowe rozporządzenie Ministra Finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Od 1 stycznia 2013 r. zostaną wprowadzone następujące zmiany w zakresie faktur VAT:

● faktury będą mogli wystawiać również podatnicy zwolnieni z VAT,

● na fakturach będzie musiało być mniej elementów niż dotychczas,

● będzie możliwość wystawiania faktur uproszczonych,

● będzie można wystawiać zbiorcze faktury za dostawy lub usługi wykonane w danym miesiącu,

● nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji, wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą, nabywcą czy oznaczeniem towaru lub usługi, nie będzie mógł wystawić noty korygującej,

● uproszczone zostaną zasady wystawiania faktur korygujących - gdy podwyższono cenę po wystawieniu faktury lub w razie stwierdzenia pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury,

● nie trzeba będzie formalnej zgody od nabywcy faktury na przesyłanie mu faktury elektronicznej.

O możliwościach i zasadach wystawiania faktur uproszczonych od 1 stycznia 2013 r. pisaliśmy szczegółowo w numerze 22/2012 "Rachunkowości Budżetowej".

Kasowe rozliczenie

Zmiany w ustawie o VAT od 1 stycznia 2013 r. wprowadza również projekt ustawy o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce. Zmiany dotyczą kasowego rozliczenia, korzystania z ulgi na złe długi i odliczania VAT z niezapłaconych faktur. Nadal z kasowego rozliczenia będą korzystali tylko mali podatnicy. W 2013 r. będą to podatnicy, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła (wraz z kwotą podatku) w 2012 r. kwoty 4 922 000 zł.

ZAPAMIĘTAJ!

Podatnicy, którzy będą chcieli od 1 stycznia 2013 r. rozliczać się według metody kasowej, będą musieli złożyć zawiadomienie do 15 stycznia 2013 r.

Mały podatnik, który wybierze kasową metodę rozliczeń, będzie ustalał obowiązek podatkowy w odniesieniu do dokonywanych przez niego dostaw towarów i świadczenia usług:

● z dniem otrzymania całości lub części zapłaty - w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny (brak zapłaty zwolni go z obowiązku rozliczenia VAT),

● z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 180. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi - w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz innych podmiotów niż wymienione wyżej - czyli podatników zwolnionych z VAT i osób niebędących podatnikami VAT.

Ulga na złe długi

Od początku przyszłego roku wprowadzone zostaną także ułatwienia w korzystaniu z tzw. ulgi na złe długi - tzn. gdy kontrahent nie płaci za faktury VAT. Podatnik będzie mógł skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju, w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Po zmianie nieściągalność wierzytelności będzie się uważało za uprawdopodobnioną, gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (obecnie jest to 180 dni). Ponadto nie trzeba będzie zawiadamiać dłużnika, że będziemy korygować VAT (wysyłać mu zawiadomień).

Nowe zasady korzystania z ulgi na złe długi nie będą stosowane do wierzytelności powstałych do 31 grudnia 2012 r. - chyba że nieściągalność tych wierzytelności zostanie uprawdopodobniona już w 2013 r. (tj. nowe zasady będą dotyczyć wierzytelności, od terminu płatności których w 2013 r. minie 150 dni).

Przykład

Spółka komunalna wystawiła fakturę spółce cywilnej 10 grudnia 2012 r. Mimo licznych monitów spółka nie zapłaciła należności. Gdy minie 150. dzień od upływu terminu płatności, spółka komunalna będzie mogła skorzystać z ulgi na złe długi już według nowych zasad.

Odliczenie z faktur niezapłaconych

Obecnie, gdy nie zapłacimy za fakturę, musimy korygować odliczony VAT, jeśli otrzymamy zawiadomienie, że wierzyciel chce skorzystać z ulgi na złe długi, a mimo to nie uregulujemy należności. Po zmianie przepisów będziemy musieli zrobić to zawsze, gdy nie uregulujemy należności w terminie 150 dni od dnia upływu terminu płatności. Jeżeli jednostka tego nie zrobi, naczelnik US lub UKS będzie mógł ustalić dodatkowe zobowiązanie w wysokości 30% kwoty podatku wynikającego z nieuregulowanej faktury. Obowiązek korekty będzie niezależny od tego, czy wierzyciel skorzysta z ulgi na złe długi.

Zmienią się natomiast zasady korekty. Obecnie podatnik musi korygować deklarację, w której odliczył VAT. Po zmianie będzie dokonywał korekty w bieżącej deklaracji - w rozliczeniu za okres, w którym minął 150. dzień.

Zwolnienia z VAT

Od 1 stycznia 2013 r. zmienione zostaną zasady korzystania ze zwolnienia przy dostawie towarów używanych (również przy aporcie), które były wykorzystywane do działalności podatnika.

Warunki zastosowania zwolnienia od 1 stycznia 2013 r.:

● sprzedawany towar był wykorzystywany wyłącznie do działalności zwolnionej z podatku,

● przy nabyciu lub wytworzeniu towaru nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Ustawodawca odchodzi od warunku, że tylko w stosunku do towarów używanych przez podatnika, gdy okres ich używania wynosił co najmniej pół roku po nabyciu prawa do rozporządzania nimi jak właściciel, możliwe było zastosowanie zwolnienia z VAT. Od 1 stycznia 2013 r. zostanie także wprowadzony przepis umożliwiający korzystanie ze zwolnienia ze względu na wysokość obrotów mimo sprzedaży samochodu osobowego, zaliczonego do środków trwałych podlegających amortyzacji, niebędącego nowym środkiem transportu. Obecnie, zdaniem organów podatkowych, taka sprzedaż pozbawia prawa do zwolnienia ze względu na wysokość obrotów.

Maria Konieczna

Podstawy prawne

● Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054)

● Projekt rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (z 10 października 2012 r.); www.sejm.gov.pl

● Rozporządzenie Ministra Finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 68, poz. 360)