Reforma Państwowej Inspekcji Pracy

Reforma Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) niepokoi pracodawców. Jej celem jest istotne wzmocnienie pozycji tego organu, co wiąże się z wprowadzeniem zmian w wielu przepisach, nie tylko z zakresu prawa pracy, ale również tych dotyczących obciążeń podatkowych i ubezpieczeniowych. Niepewność dodatkowo wzrosła przez częste i szybkie zmiany w treści projektu w trakcie jego procedowania. Jakie rozwiązania zostały ostatecznie wprowadzone? Na co pracodawcy powinni zwrócić szczególną uwagę? Na te i inne pytania odpowiadamy w artykule.

Wzmocnienie uprawnień PIP

Jedną ze zmian, jakie wprowadza ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji (dalej: ustawa nowelizująca), jest przyznanie funkcjonariuszom PIP nowych kompetencji w zakresie wydawania decyzji stwierdzających istnienie stosunku pracy.

Warto przypomnieć, że zgodnie z pierwotnymi założeniami, omawiane zmiany miały wejść w życie już od 1 stycznia 2026 r., co było związane z terminem realizacji kamienia milowego A71G. To cel w polskim Krajowym Planie Odbudowy (KPO), który pierwotnie zakładał objęcie składkami na ubezpieczenia społeczne wszystkich umów cywilnoprawnych z wyjątkiem umów ze studentami poniżej 26. roku życia oraz zniesienie zasady opłacania składek od płacy minimalnej dla tych umów. Jednak plan wprowadzenia takich zmian spotkał się z bardzo gwałtowną krytyką, co skłoniło polski rząd do podjęcia w tym zakresie negocjacji z Komisją Europejską. Ostatecznie zamiast tych rozwiązań Polska zobowiązała się do wprowadzenia zmian w zakresie obliczania pracowniczego stażu pracy i wzmocnienia uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy. Efektem jest m.in. ustawa nowelizująca, której regulacje częściowo weszły w życie 8 kwietnia 2026 r., a w przeważającym zakresie zaczną obowiązywać 8 lipca 2026 r. Ten czas warto wykorzystać na przeanalizowanie obowiązujących w zakładzie pracy procedur i wprowadzenie niezbędnych zmian. Wbrew powszechnemu przekonaniu dotyczy to nie tylko pracodawców z sektora prywatnego, ale również tych z sektora budżetowego.