Egzekucja obowiązku szkolnego

Egzekucja obowiązku szkolnego stanowi szczególny przykład administracyjnego przymuszania do wykonania obowiązku o charakterze publicznoprawnym. Jej istota wynika z tego, że obowiązek edukacyjny obciąża co do istoty dziecko, natomiast odpowiedzialność za doprowadzenie do jego wykonania ustawodawca przenosi na rodziców (lub inne podmioty sprawujące pieczę nad małoletnim). Już z tego względu problematyka ta nie mieści się wyłącznie w granicach prawa administracyjnego, lecz pozostaje ściśle związana także z regulacjami prawa rodzinnego i opiekuńczego.

Punktem wyjścia jest art. 70 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do nauki, a nauka do ukończenia 18. roku życia jest obowiązkowa. Konstytucja nie poprzestaje więc na ustanowieniu prawa podmiotowego, lecz równocześnie statuuje obowiązek publicznoprawny, którego sposób wykonywania ma określać ustawa. Taką ustawową konkretyzację zawiera Prawo oświatowe – w szczególności art. 31–42. Konstytucyjny obowiązek nauki realizuje się w trzech postaciach jako obowiązek:

• przygotowania przedszkolnego,

• szkolny oraz

• nauki.

Nie są to pojęcia tożsame, lecz odrębne konstrukcje normatywne, różnicowane przede wszystkim przez wiek dziecka oraz etap edukacji. W tym ujęciu obowiązek szkolny nie wyczerpuje całego konstytucyjnego obowiązku nauki, lecz stanowi jedną z form jego realizacji.