Stanowisko UKNF w sprawie czynności objętych umową oferowania certyfikatów inwestycyjnych

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego wydał stanowisko w sprawie zakresu czynności objętych umową oferowania certyfikatów inwestycyjnych.

Artykuł 72 ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi określa zakres czynności składających się na usługę oferowania. Jednocześnie przepisy ustawy o obrocie oraz ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: „ustawa o funduszach”), rozporządzenia Ministra Finansów z 30 maja 2018 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych ani rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 231/2013 z 19 grudnia 2012 r. uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE w odniesieniu do zwolnień, ogólnych warunków dotyczących prowadzenia działalności, depozytariuszy, dźwigni finansowej, przejrzystości i nadzoru (dalej: „rozporządzenie 231”) nie zakazują umieszczania w treści umowy czynności oferowania.

Tym samym za dopuszczalne należy uznać zamieszczenie w ramach umowy o oferowanie czynności wykonywanych przez firmę inwestycyjną na rzecz emitenta (funduszu inwestycyjnego zamkniętego), niemających charakteru oferowania instrumentów finansowych, w szczególności:

• przyjmowania od uczestników funduszy dyspozycji oraz innych oświadczeń związanych z uczestnictwem w funduszach, w szczególności odnoszących się do aktualizacji danych dotyczących uczestników funduszy i ich przekazania towarzystwu;
• informowania uczestników funduszy o zasadach składania żądań wykupu certyfikatów, a także innych dyspozycji dotyczących certyfikatów inwestycyjnych, zgodnie ze statutami i ustaloną procedurą, oraz innymi materiałami informacyjnymi dostarczonymi zleceniobiorcy przez towarzystwo (lub fundusz);
• wyjaśniania uczestnikom funduszy zasad obrotu certyfikatami inwestycyjnymi funduszu na rynku wtórnym;
• uczestniczenia w promowaniu towarzystwa wśród klientów w zakresie uzgodnionym pomiędzy stronami;
• umożliwienia towarzystwu i funduszom przeszkolenia pracowników, w tym w zakresie problematyki funkcjonowania funduszy oraz wykonywania czynności wynikających z umowy na rzecz uczestników funduszu, a w szczególności pokrycia kosztów związanych z organizacją szkoleń;
• przyjmowania od uczestników innych zleceń i dyspozycji na formularzach udostępnionych przez towarzystwo.

WAŻNE Włączenie do umowy o oferowanie postanowień odnoszących się do takich dodatkowych czynności nie oznacza, że nie ma do nich zastosowania reżim zachęt wynikający z art. 83d ustawy o obrocie. Przepis ten wprowadza generalną regułę, zgodnie z którą firma inwestycyjna, w związku ze świadczeniem usługi maklerskiej nie może przyjmować ani przekazywać jakichkolwiek świadczeń pieniężnych i niepieniężnych.

Dodatkowo, zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia 231, dopuszczalność ponoszenia przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych kosztów uznawanych za zachęty warunkowana jest koniecznością wykazania, że koszt ten miał na celu poprawę jakości danej usługi.

W odniesieniu do certyfikatów inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych zamkniętych, o których mowa w art. 15 ust. 1a ustawy o funduszach, zachętą będzie świadczenie pieniężne lub niepieniężne, mające na celu poprawienie jakości odpowiedniej usługi świadczonej na rzecz klienta, które może być pobierane przez dystrybutorów, o których mowa w art. 27 ustawy o funduszach, w tym przez firmy inwestycyjne, dystrybuujące certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 15 ust. 1a tej ustawy.

Przekazywanie przez TFI wynagrodzenia za czynności, które nie miały na celu poprawy jakości usług, stanowi naruszenie wymogów określonych w art. 24 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia 231.

Firma inwestycyjna świadcząca na rzecz inwestora usługę PPZ, której przedmiotem są certyfikaty inwestycyjne, może pobierać płatności od towarzystwa zarządzającego funduszem, jeżeli wykonała na rzecz inwestora składającego zapis usługi dodatkowe poprawiające jakość. Do takich płatności mają zastosowanie przepisy o zachętach.

W tym zakresie zastosowanie znajdą Stanowiska UKNF z 2018 i 2019 r. dotyczące zachęt[1].

Zasady określone w niniejszym stanowisku stosuje się odpowiednio do umów o świadczenie usługi oferowania innych niż certyfikaty inwestycyjne instrumentów finansowych.

Oprac. Maciej Chorostkowski

biegły rewident