Interpretacja indywidualna z dnia 31 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-2.4012.856.2025.2.SR
Sprzedaż prawa użytkowania wieczystego wraz z budowlami podlega opodatkowaniu VAT jako dostawa towarów, gdyż nie jest sprzedażą przedsiębiorstwa ani zorganizowanej jego części. Strony mogą zrezygnować ze zwolnienia z VAT, co spowoduje, że cała transakcja zostanie opodatkowana.
Interpretacja indywidualna- stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
4 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 4 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania:
X.;
2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
Y. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
Opis zdarzenia przyszłego
a. X. (odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) [dalej: Kupujący] jest spółką utworzoną zgodnie z prawem (…), posiadającą siedzibę na terytorium (…). Kupujący jest spółką celową będącą częścią europejskiej grupy (…), prowadzącej działalność inwestycyjną na rynku nieruchomościowym. Kupujący zamierza m.in. prowadzić działalność, w ramach której planuje czerpać zyski z wybudowanego w przyszłości budynku zamieszkania zbiorowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą. W ramach omówionej w dalszej części opisu transakcji, Kupujący będzie działał za pośrednictwem oddziału zarejestrowanego w Polsce oraz zostanie wpisany do rejestru przedsiębiorców KRS.
b. Y. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [dalej: Sprzedający; Kupujący oraz Sprzedający razem dalej: Wnioskodawcy] jest spółką celową, powołaną do realizacji inwestycji deweloperskiej, zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT w Polsce. Zasadniczym przedmiotem prowadzonej działalności jest działalność deweloperska, tj. działalność w zakresie robót budowlanych, w tym specjalistycznych robót budowlanych oraz robót budowlanych związanych z wznoszeniem budynków.
c. Sprzedający jest użytkownikiem wieczystym gruntów zlokalizowanych w (…), w skład których wchodzą:
i. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym 1, identyfikator działki: (…), położonej w województwie (…), w (…), przy ul. (…), zlokalizowanej w obrębie ewidencyjnym (…), o obszarze 0,0102 ha, będącej własnością Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta (…), dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy dla (…), III Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o numerze (…) [dalej: Nieruchomość 1];
ii. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym 2, identyfikator działki: (…), położonej w województwie (…), w (…), przy ul. (…), zlokalizowanej w obrębie ewidencyjnym o numerze (…), o obszarze 0,3419 ha, będącej własnością Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta (…), dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy dla (…), III Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o numerze (…) [dalej: Nieruchomość 2].
- Nieruchomość 1 oraz Nieruchomość 2 dalej razem jako: Nieruchomości.
d. Sprzedający nabył prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości na podstawie odpowiednio (i) umowy przeniesienia praw oraz umowy ustanowienia służebności z (…) r., Rep. A nr (…) (prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości 1) i (ii) umowy przeniesienia praw oraz umowy ustanowienia służebności z (…) r., Rep. A nr (…) (prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości 2).
e. Nabycie prawa użytkowania wieczystego obu Nieruchomości stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, z tytułu których Sprzedający dokonał obniżenia podatku należnego o wartość podatku naliczonego, zgodnie z przysługującym Sprzedającemu prawem.
f. Nieruchomości nie były dotychczas i nie będą w przyszłości wykorzystywane przez Sprzedającego do wykonywania czynności zwolnionych z VAT.
g. Zgodnie z prowadzoną dla Nieruchomości 1 treścią księgi wieczystej, prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości obciążają następujące prawa, roszczenia i ograniczenia:
i. nieodpłatna służebność gruntowa drogi koniecznej, polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działki nr (…), objęte niniejszą księgą wieczystą, do ulicy (…), na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego i właściciela działek gruntu nr (…), objętych księgą wieczystą nr (…);
ii. nieodpłatna służebność polegająca na prawie korzystania z istniejących sieci: wodno-kanalizacyjnej, energetycznej i gazowej oraz prawie wstępu na nieruchomość obciążoną w celu dokonywania napraw i konserwacji tych sieci oraz prawie przejazdu i przechodu po istniejących drogach na rzecz każdorazowego właściciela lub użytkownika wieczystego działek nr (…);
iii. odpłatna i nieograniczona w czasie służebność przesyłu na rzecz (…) Spółka Akcyjna, polegająca na:
a)prawie korzystania z nieruchomości obciążonej - pasa o szerokości 1,20 m - w zakresie niezbędnym do posadowienia na działkach nr (…) obszaru 0,4774 ha, nr (…) obszaru 2,0543 ha i nr (…) obszaru 0,9205 ha urządzeń elektroenergetycznych w postaci: linii kablowej 110 kv wraz z linią światłowodową (odcinek linii relacji (…)),
b) obowiązku znoszenia istnienia posadowionych na działkach nr (…) obszaru 0,4774 ha, nr (…) obszaru 2,0543 ha i nr (…) obszaru 0,9205 ha urządzeń, o których mowa w pkt a), po ich posadowieniu,
c) prawie korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, o których mowa w pkt a), wraz z prawem wejścia i wjazdu na nieruchomość obciążoną odpowiednim sprzętem, zarówno przez pracowników (…) Spółki Akcyjnej, jak i przez wszystkie podmioty i osoby, którymi (…) Spółka Akcyjna posługuje się w związku z prowadzoną działalnością, przy czym wejście na przedmiotowy teren, termin wykonywania prac określonych wyżej w pkt a) i sposób zabezpieczenia prowadzonych robót (w tym między innymi miejsce przejazdu i przechodu) muszą być uzgodnione z pięciodniowym wyprzedzeniem z (…) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, za wyjątkiem zdarzeń nagłych, a w szczególności związanych z usuwaniem awarii;
iv.nieodpłatna i bezterminowa służebność drogi koniecznej polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działki numer (…) do ulicy (…), na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego i właściciela działki numer (…), objętej (…);
v. nieodpłatna i bezterminowa służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu oraz na prawie przeprowadzenia wszelkich sieci i urządzeń służących do dostarczania wszelkich mediów, w tym sieci i urządzeń ciepłowniczych, gazowych, elektroenergetycznych, wodociągowych, deszczowych, kanalizacyjnych i teletechnicznych oraz na obowiązku znoszenia istnienia powyższych sieci i urządzeń, zarówno już istniejących, jak i nowowybudowanych, ograniczając wykonywanie tej służebności do części nieruchomości obciążonej w postaci: działki nr (…) obszaru 0,0337 ha, działki nr (…) obszaru 0,9205 ha, działki nr (…) obszaru 0,1573 ha oraz części działki nr (…) obszaru 0,2574 ha, na rzecz:
a) każdorazowego właściciela i użytkownika wieczystego działki nr (…), obszaru 0,0057 ha, (…), obszaru 1,5074 ha, nr (…), obszaru 0,0795 ha, nr (…), obszaru 0,6400 ha, nr (…) obszaru 2,5068 ha, nr (…) obszaru 2,7006 ha, nr (…), obszaru 0,0724 ha, nr (…), obszaru 0,3021 ha, (…), obszaru 0,3037 ha, nr (…), obszaru 0,7519 ha, objętych księgą wieczystą KW nr (…),
b) każdorazowego właściciela działki nr (…), obszaru 0,1673 ha, objętej księgą wieczystą KW nr (…),
c) każdorazowego właściciela i użytkownika wieczystego działki nr (…), obszaru 1,8773 ha, objętej księgą wieczystą KW nr (…),
d) każdorazowego właściciela i użytkownika wieczystego działki nr (…), obszaru 0,2109 ha, nr (…) obszaru 2,1466 ha, nr (…), obszaru 0,5484 ha, nr (…), obszaru 0,6641 ha, objętych księgą wieczystą KW nr (…);
vi.wpis do rejestru zabytków nieruchomych województwa (…) pod numerem (…) fragment dawnej (…) - część położoną w granicach działek ewidencyjnych o numerach: (…), w obrębie ewidencyjnym nr (…) w (…), w rejonie ul. (…);
vii. nieodpłatna i nieograniczona w czasie służebność gruntowa na nieruchomości położonej w (…), obręb ewidencyjny (…), stanowiącej działki oznaczone numerami: (…) obszaru 1.915 m2, (…) obszaru 34 m2, (…) obszaru 2.574 m2, (…) obszaru 4.415 m2, (…) obszaru 5.061 m2 oraz (…) obszaru 1 ha 5.482 m2, łącznego obszaru 2 ha 9.481 m2, dla której Sąd Rejonowy (…), III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (…) - w zakresie ograniczonym do nieruchomości stanowiącej działkę numer (…) obszaru 1.915 m2, a polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę numer (…) objętą księgą wieczystą (…), w miejscu oznaczonym na mapie do celów prawnych, stanowiącej załącznik numer 1 do aktu notarialnego umowa ustanowienia służebności gruntowej, repertorium A numer: (…) z dnia (…) roku sporządzonego przed zastępcą notarialnym (…) zastępcą notariusza (…) w Kancelarii Notarialnej w (…): literami: a, b, c i d - pasem o szerokości 24 metrów, obejmującym swoim zakresem 12 metrów szerokości drogi - oznaczonej zakreskowaniem w kolorze brązowym oraz skrajnie 2 x po 6 metrów - oznaczoną zakreskowaniem w kolorze pomarańczowym - na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w (…), obręb ewidencyjny (…), stanowiącej działki oznaczonej numerami: (…) obszaru 1 ha 2.148 m2, (…) obszaru 1 ha 3.983 m2 oraz (…) obszaru 2.362 m2, to jest łącznego obszaru 2 ha 8.493m2, dla której Sąd Rejonowy (…), III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (…);
viii. nieodpłatna i nieograniczona w czasie służebność gruntowa obciążająca prawo użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości położonej w (…), obręb ewidencyjny (…), stanowiącej działki oznaczone numerami: (…) obszaru 4,415 m2 oraz (…) obszaru 5,061 m2, dla której Sąd Rejonowy (…), III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadził będzie nadal księgę wieczystą nr (…) wraz z prawem własności wszelkich naniesień posadowionych na tej nieruchomości, a stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności na rzecz każdoczesnych właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości położonej w (…), obręb ewidencyjny (…), stanowiącej działki oznaczone numerami: (…) obszaru 1,915 m2, (…) obszaru 34 m2, (…) obszaru 1ha 5,482 m2, dla której Sąd Rejonowy (…), III Wydział Ksiąg Wieczystych zgodnie z wnioskiem opisanym poniżej prowadził będzie nową księgę wieczystą polegająca na:
a) prawie przejazdu, przechodu, prowadzenia prac budowlanych, w tym w zakresie po trasach wynikających z dokumentów dotyczących obsługi komunikacyjnej wydanych na rzecz nieruchomości władnącej bądź dla jej części,
b) przesyłu, prawie przekopu działek wchodzących w skład nieruchomości obciążonej celem przyłączenia, przeprowadzenia oraz posadowienia wszelkich sieci uzbrojenia terenu i instalacji, a także korzystania z nich oraz ich rozbudowy, w tym wody, energii cieplnej, energii elektrycznej, kanalizacji, gazu, sieci telekomunikacyjnych, a także dostępu do przedmiotowych sieci i instalacji celem naprawy, konserwacji, modernizacji lub też wykonania nowych przyłączy (w tym także na rzecz gestorów mediów i na warunkach określonych przez gestorów mediów i uzgodnionych przez uprawnionego do nieruchomości obciążonej);
ix.nieodpłatna i nieograniczona w czasie służebność przesyłu na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działki: (…), położonej w (…), województwie (…), zabudowanej budynkiem biurowo-usługowym, który jest w trakcie budowy, na rzecz (…) Spółka Akcyjna, polegająca na:
a) prawie do korzystania z obciążonej działki nr (…) w zakresie niezbędnym do posadowienia na niej urządzeń elektroenergetycznych w postaci: przyłącza kablowego SN-15 kv ze złączem kablowym SN-15 kv, służących do przesyłu energii elektrycznej,
b) obowiązku znoszenia istnienia posadowionych na działce nr (…) urządzeń, o których mowa w pkt a), po ich posadowieniu,
c) prawie do korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, o których mowa w pkt a) i b), jak również usytuowania w przyszłości kolejnych wyprowadzeń linii, w obszarze nieruchomości zajętych dotychczas przez urządzenia elektroenergetyczne, zgodnie z zaznaczonym na załączniku do niniejszego aktu obszarem zajętym przez służebność, wraz z prawem wejścia i wjazdu na nieruchomość obciążoną odpowiednim sprzętem, zarówno przez pracowników spółki, jak i przez wszystkie podmioty i osoby, którymi ta spółka posługuje się w związku z prowadzoną działalnością, z ograniczeniem jej wykonywania do działki nr (…) o powierzchni 0,5061 ha;
x. nieodpłatna i nieograniczona w czasie służebność przesyłu na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działki (…), położonej w (…), województwie (…), zabudowanej budynkiem biurowo-usługowym, który jest w trakcie budowy, na rzecz (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, polegająca na prawie korzystania z nieruchomości obciążonej - działki nr (…), w zakresie trwałego posadowienia i eksploatacji sieci wodociągowej DN 150 żel. sfer. wraz z uzbrojeniem oraz sieci kanalizacji sanitarnej DN 250 kam. wraz z uzbrojeniem, a także swobodnego do tych sieci i urządzeń dostępu celem konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii, przebudowy, rozbudowy i włączeń do tych sieci;
xi.nieodpłatna i nieograniczona w czasie służebność gruntowa, polegająca na:
a) prawie wybudowania i korzystania z wybudowanego na działce nr (…), objętej księgą wieczystą (…), systemu kanalizacji deszczowej z kolektorem, oraz
b) prawie wstępu na działkę nr (…), objętej księgą wieczystą (…), w celu przeprowadzenia prac naprawczych i utrzymaniowych dotyczących tego systemu lub kolektora, z jednoczesnym obowiązkiem utrzymywania urządzeń w zakresie potrzebnym do wykonywania tej służebności przez każdoczesnego właściciela oraz użytkownika wieczystego nieruchomości władnącej, stanowiącej działki (…) i (…), objęte księgą wieczystą (…).
h. Zgodnie z prowadzoną dla Nieruchomości 1 treścią księgi wieczystej, dla nieruchomości tej w dziale III księgi wieczystej ujawnione są ponadto następujące wzmianki:
i. (…) - wpis dotyczy służebności przesyłu ustanowionej na rzecz Gminy (…), związanej z siecią przesyłową określoną w akapicie cc. pkt i.
i. Zgodnie z prowadzoną dla Nieruchomości 2 treścią księgi wieczystej, prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości obciążają następujące prawa, roszczenia i ograniczenia:
i. nieodpłatna służebność gruntowa drogi koniecznej, polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działki nr (…), objęte niniejszą księgą wieczystą, do ulicy (…), na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego i właściciela działek gruntu nr (…), objętych księgą wieczystą nr (…);
ii. nieodpłatna służebność polegająca na prawie korzystania z istniejących sieci: wodno-kanalizacyjnej, energetycznej i gazowej oraz prawie wstępu na nieruchomość obciążoną w celu dokonywania napraw i konserwacji tych sieci oraz prawie przejazdu i przechodu po istniejących drogach na rzecz każdorazowego właściciela lub użytkownika wieczystego działek nr (…);
iii. odpłatna i nieograniczona w czasie służebność przesyłu na rzecz (…) Spółka Akcyjna, polegająca na:
a) prawie korzystania z nieruchomości obciążonej - pasa o szerokości 1,20 m - w zakresie niezbędnym do posadowienia na działkach nr (…) obszaru 0,4774 ha, nr (…) obszaru 2,0543 ha i nr (…) obszaru 0,9205 ha urządzeń elektroenergetycznych w postaci: linii kablowej 110 kv wraz z linią światłowodową (odcinek linii relacji (…)),
b) obowiązku znoszenia istnienia posadowionych na działkach nr (…) obszaru 0,4774 ha, nr (…) obszaru 2,0543 ha i nr (…) obszaru 0,9205 ha urządzeń, o których mowa w pkt a), po ich posadowieniu,
c) prawie korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, o których mowa w pkt a), wraz z prawem wejścia i wjazdu na nieruchomość obciążoną odpowiednim sprzętem, zarówno przez pracowników (…) Spółki Akcyjnej, jak i przez wszystkie podmioty i osoby, którymi (…) Spółka Akcyjna posługuje się w związku z prowadzoną działalnością, przy czym wejście na przedmiotowy teren, termin wykonywania prac określonych wyżej w pkt a) i sposób zabezpieczenia prowadzonych robót (w tym między innymi miejsce przejazdu i przechodu) muszą być uzgodnione z pięciodniowym wyprzedzeniem z (…) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, za wyjątkiem zdarzeń nagłych, a w szczególności związanych z usuwaniem awarii;
iv.nieodpłatna i bezterminowa służebność drogi koniecznej polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działki numer (…) do ulicy (…), na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego i właściciela działki numer (…), objętej KW (…);
v. nieodpłatna i bezterminowa służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu oraz na prawie przeprowadzenia wszelkich sieci i urządzeń służących do dostarczania wszelkich mediów, w tym sieci i urządzeń ciepłowniczych, gazowych, elektroenergetycznych, wodociągowych, deszczowych, kanalizacyjnych i teletechnicznych oraz na obowiązku znoszenia istnienia powyższych sieci i urządzeń, zarówno już istniejących, jak i nowowybudowanych, ograniczając wykonywanie tej służebności do części nieruchomości obciążonej w postaci: działki nr (…) obszaru 0,0337 ha, działki nr (…) obszaru 0,9205 ha, działki nr (…) obszaru 0,1573 ha oraz części działki nr (…) obszaru 0,2574 ha, na rzecz:
a) każdorazowego właściciela i użytkownika wieczystego działki nr (…), obszaru (…) ha, (…), obszaru 1,5074 ha, nr (…), obszaru 0,0795 ha, nr (…), obszaru 0,6400 ha, nr (…) obszaru 2,5068 ha, nr (…) obszaru 2,7006 ha, nr (…), obszaru 0,0724 ha, nr (…), obszaru 0,3021 ha, (…), obszaru 0,3037 ha, nr (…), obszaru 0,7519 ha, objętych księgą wieczystą KW nr (…),
b) każdorazowego właściciela działki nr (…), obszaru 0,1673 ha, objętej księgą wieczystą KW nr (…),
c) każdorazowego właściciela i użytkownika wieczystego działki nr (…), obszaru 1,8773 ha, objętej księgą wieczystą KW nr (…),
d) każdorazowego właściciela i użytkownika wieczystego działki nr (…), obszaru 0,2109 ha, nr (…) obszaru 2,1466 ha, nr (…), obszaru 0,5484 ha, nr (…), obszaru 0,6641 ha, objętych księgą wieczystą KW nr (…);
vi.wpis do rejestru zabytków nieruchomych województwa (…) pod numerem (…) fragment dawnej (…) - część położoną w granicach działek ewidencyjnych o numerach: (…), (…), (…), (…) i (…), w obrębie ewidencyjnym nr (…), w rejonie ul. (…);
vii. nieodpłatna i nieograniczona w czasie służebność gruntowa na nieruchomości położonej w (…), obręb ewidencyjny (…), stanowiącej działki oznaczone numerami: (…) obszaru 1.915 m2, (…) obszaru 34 m2, (…) obszaru 2.574 m2, (…) obszaru 4.415 m2, (…) obszaru 5.061 m2 oraz (…) obszaru 1 ha 5.482 m2, łącznego obszaru 2 ha 9.481 m2, dla której Sąd Rejonowy (…), III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (…) - w zakresie ograniczonym do nieruchomości stanowiącej działkę numer (…) obszaru 1.915 m2, a polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę numer (…) objętą księgą wieczystą (…), w miejscu oznaczonym na mapie do celów prawnych, stanowiącej załącznik numer 1 do aktu notarialnego umowa ustanowienia służebności gruntowej, repertorium A numer: (…) z dnia (…) roku sporządzonego przed zastępcą notarialnym (…) zastępcą notariusza (…) w Kancelarii Notarialnej w (…): literami: a, b, c i d - pasem o szerokości 24 metrów, obejmującym swoim zakresem 12 metrów szerokości drogi - oznaczonej zakreskowaniem w kolorze brązowym oraz skrajnie 2 x po 6 metrów - oznaczoną zakreskowaniem w kolorze pomarańczowym - na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w (…), obręb ewidencyjny (…), stanowiącej działki oznaczonej numerami: (…) obszaru 1 ha 2.148 m2, (…) obszaru 1 ha 3.983 m2 oraz (…) obszaru 2.362 m2, to jest łącznego obszaru 2 ha 8.493 m2, dla której Sąd Rejonowy (…), III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (…);
viii. nieodpłatna i nieograniczona w czasie służebność przesyłu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działki numer: (…), na rzecz (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, polegająca na prawie korzystania z nieruchomości obciążonej - działki nr (…) w zakresie trwałego posadowienia i eksploatacji sieci kanalizacji sanitarnej DN 250 kam. wraz z uzbrojeniem oraz sieci kanalizacji sanitarnej DN 300 kam. wraz z uzbrojeniem, a także swobodnego do tych sieci i urządzeń dostępu celem konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii, przebudowy, rozbudowy i włączeń do tych sieci.
j. Zgodnie z prowadzoną dla Nieruchomości 2 treścią księgi wieczystej, dla nieruchomości tej w dziale III księgi wieczystej ujawnione są ponadto następujące wzmianki:
i. (…) - wpis dotyczy służebności przesyłu ustanowionej na rzecz (…) sp. z o.o., związanej z siecią przesyłową określoną w akapicie dd. pkt v;
ii. (…) - wpis dotyczy służebności przesyłu ustanowionej na rzecz Gminy (…), związanej z siecią przesyłową określoną w akapicie dd. pkt iv.
k. Zarówno grunty stanowiące Nieruchomość 1 jak i Nieruchomość 2 oznaczone są w ewidencji gruntów jako „Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy”.
l. Dla gruntów stanowiących obie Nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (…) zatwierdzony uchwałą nr (…) z dnia (…) roku ((…)) [dalej: MPZP].
m.Zgodnie z obowiązującym MPZP dla gruntów stanowiących zarówno Nieruchomość 1 jak i Nieruchomość 2, grunty te znajdują się na terenie oznaczonym symbolem: 007-U33 tereny zabudowy usługowej.
n. Zgodnie z treścią MPZP, oznaczenia literowe lub literowo - cyfrowe dotyczące przeznaczenia terenów użyte w MPZP jako U33 oznaczają tereny zabudowy usługowej komercyjne i publiczne, z wyłączeniem:
i. rzemiosła produkcyjnego,
ii. stacji paliw,
iii. warsztatów samochodowych blacharskich i lakierniczych,
iv.stacji obsługi samochodów ciężarowych i autobusów.
o. Zarazem, w ramach zabudowy w powyższym oznaczeniu dopuszcza się:
i. parkingi i garaże dla samochodów osobowych,
ii. salony samochodowe (z serwisem),
iii. małe hurtownie do 2000 m2 powierzchni,
iv.budynki zamieszkania zbiorowego,
v. mieszkania integralnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
p. Dla terenów, na których znajdują się grunty stanowiące obie Nieruchomości przystąpiono do sporządzenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego MPZP (…).
q. Ponadto, na terenie miasta (…) przystąpiono do sporządzenia Planu Ogólnego miasta (…) - uchwała Rady Miasta (…) nr (…) z dnia (…) roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu ogólnego miasta (…).
r. Zgodnie z najlepszą wiedzą Wnioskodawców, do dnia Transakcji (opisanej i zdefiniowanej w dalszej części) nie dojdzie do uchwalenia żadnego z nowych planów zagospodarowania przestrzennego, w efekcie czego, na moment Transakcji obowiązywać będzie MPZP.
s. Na moment składania niniejszego wniosku, Sprzedający rozpoczął wznoszenie obiektu (docelowo budynku) zlokalizowanego na gruntach stanowiących zarówno Nieruchomość 1 oraz 2, który obecnie ma stan zabudowy do poziomu 0 [dalej: Wznoszony obiekt]. Proces budowy Wznoszonego obiektu jest na jednym z początkowych etapów, tj. istnieją jedynie kondygnacje podziemne, bez jakichkolwiek kondygnacji naziemnych, w tym ścian czy też dachu. Obecnie Wznoszony obiekt nie stanowi oraz, do momentu Transakcji (zdefiniowanej dalej), nie będzie stanowił budynku, budowli lub jej części w rozumieniu Prawa Budowlanego (Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.) [dalej: Prawo Budowlane]).
t. W ramach realizacji prac co do ww. zabudowy, w tym w związku z wniesieniem Budowli zdefiniowanych w dalszej części, Sprzedający nabywał i będzie nabywał do dnia Transakcji towary i usługi podlegające opodatkowaniu VAT, z tytułu których Sprzedającemu przysługuje prawo obniżenia podatku należnego o wartość podatku naliczonego.
u. Opisane wyżej zabudowanie w postaci Wznoszonego obiektu nie było i nie będzie wykorzystywane przez Sprzedającego do działalności zwolnionej z VAT.
v. Na gruncie stanowiącym Nieruchomość 1 nie są zlokalizowane żadne obiekty klasyfikowane jako budowle w rozumieniu przepisów Prawa Budowlanego, które stanowiłyby własność Sprzedającego.
w.Na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 znajdują się obiekty klasyfikowane jako budowle w rozumieniu przepisów Prawa Budowlanego, stanowiące własność Sprzedającego, tj.:
i. przyłącze do sieci wodociągowej;
ii. kanalizacja deszczowa;
- budowle zlokalizowane na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 dalej łącznie jako: Budowle.
x. Przedmiotowe Budowle zostały wykonane w ramach realizowanych przez Sprzedającego prac po nabyciu prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2.
y. Z wyjątkiem opisanych wyżej Budowli znajdujących się na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2, na gruntach stanowiących Nieruchomości nie są i na moment Transakcji (zdefiniowanej w dalszej części) nie będą zlokalizowane żadne inne zabudowania stanowiące budynki, budowle lub ich części w rozumieniu Prawa Budowlanego, które stanowiłyby własność Sprzedającego.
z. Grunty stanowiące obie Nieruchomości są ogrodzone tymczasowym ogrodzeniem budowlanym składającym się z przęseł oraz siatki zamocowanych na stopach betonowych przeznaczonych do ogrodzeń. Ogrodzenie to nie jest trwale związane z gruntem. Ogrodzenie to nie będzie przedmiotem planowanej Transakcji.
aa. W stosunku do wszystkich Budowli pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT nastąpiło co najmniej 2 lata przed datą złożenia niniejszego wniosku (a więc również przed datą zawarcia planowanej Transakcji).
bb. W przeszłości, w stosunku do żadnej z Budowli nie ponoszono wydatków na ich ulepszenie w rozumieniu ustawy o CIT (Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 278) [dalej: ustawa o CIT]), których wartość stanowiłaby co najmniej 30% wartości początkowej danej Budowli. Ponadto Sprzedający przewiduje, że do dnia planowanej Transakcji w stosunku do żadnej z Budowli nie będą ponoszone wydatki na ich ulepszenie w rozumieniu ustawy o CIT.
cc. Na gruncie stanowiącym Nieruchomość 1 znajdują się obiekty kwalifikowane jako budowle w rozumieniu Prawa Budowlanego niestanowiące własności Sprzedającego, tj.:
i. kanalizacja deszczowa - stanowiąca własność Gminy (…);
ii. kanalizacja deszczowa - stanowiąca własność podmiotu trzeciego.
dd. Ponadto, na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 znajdują się obiekty kwalifikowane jako budowle w rozumieniu Prawa Budowlanego niestanowiące własności Sprzedającego, tj.:
i. linia elektryczna - stanowiąca własność (…) S.A.;
ii. sieć teletechniczna - stanowiąca własność (…) S.A.;
iii.kanalizacja deszczowa - stanowiąca własność (…) sp. z o.o.;
iv.kanalizacja deszczowa - stanowiąca własność Gminy (…);
v. ciepłociąg - stanowiący własność (…) sp. z o.o.
ee. Kupujący planuje nabyć od Sprzedającego prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości wraz z prawem własności Wznoszonego obiektu stanowiącego naniesienia na gruntach stanowiących Nieruchomości oraz prawem własności zlokalizowanej na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 Budowli oraz prawami, o których mowa w akapicie gg. pkt ii. niżej - o ile na moment Transakcji takie będą istniały [dalej: Transakcja].
ff. W przedmiocie Transakcji, Kupujący i Sprzedający zawrą warunkową umowę sprzedaży, a następnie umowę przenoszącą prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości wraz z prawem własności do Wznoszonego obiektu [dalej: Umowa Sprzedaży].
gg. Kupujący i Sprzedający planują docelowo, że w ramach Umowy Sprzedaży:
i. Kupujący nabędzie prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości (wraz z prawem własności Budowli oraz Wznoszonego obiektu), wolne od wszelkich obciążeń i praw osób trzecich, z wyjątkiem dopuszczalnych obciążeń uzgodnionych przez Kupującego i Sprzedającego;
ii. Sprzedający przeniesie na Kupującego swoje prawa i obowiązki wynikające z umowy (umów) o dobrym sąsiedztwie zawartych w odniesieniu do Projektu zdefiniowanego niżej (jeśli na moment zawarcia tej umowy tego typu prawa i obowiązki będą istnieć i jeśli możliwe będzie ich przeniesienie).
hh. Na moment składania niniejszego wniosku nie doszło jeszcze do zawarcia w tym przedmiocie umowy, w tym również umowy przedwstępnej lub warunkowej.
ii. Równolegle do Transakcji, Kupujący powierzy Sprzedającemu (względnie innemu podmiotowi zależnemu względem Sprzedającego) obowiązki inwestora zastępczego (w charakterze powierniczym) [dalej: Inwestor Zastępczy] w zakresie planowanej budowy budynku zamieszkania zbiorowego przeznaczonego wraz z niezbędną infrastrukturą oraz pracami wykończeniowymi [dalej: Projekt]. W tym przedmiocie Sprzedający oraz Kupujący zawrą niezależnie umowę o zastępstwo inwestycyjne (w wersji angielskiej nazywana przez strony jako „Development Management Agreement”) [dalej: (…)]. (….) zawarta zostanie w dniu zawarcia warunkowej umowy sprzedaży w przedmiocie Transakcji.
jj. Zgodnie z (…), na Inwestorze Zastępczym ciążył będzie obowiązek:
i. opracowania i dostarczenia Kupującemu Projektu na zasadzie „zaprojektuj i zbuduj” (w tym uzyskanie ostatecznego, niepodlegającego odwołaniu i bezwarunkowego pozwolenia na użytkowanie) w uzgodnionym terminie i w oparciu o specyfikację techniczną, która zostanie uzgodniona między Sprzedającym i Kupującym przed zawarciem Transakcji;
ii. przeniesienia na Kupującego wszelkich istniejących praw autorskich, praw pokrewnych i innych praw pokrewnych do Projektu;
iii. udzielenia Kupującemu wszelkich gwarancji budowlanych i projektowych związanych z Projektem (uzgodnionych przez Kupującego i Sprzedającego w ramach odrębnych negocjacji).
kk. Strony dopuszczają, że na moment Transakcji prawo użytkowania wieczystego obu Nieruchomości będzie obciążone hipoteką, niemniej jednak Sprzedający, nie później niż do dnia Transakcji, uzyska oświadczenie wierzyciela hipotecznego obejmujące zgodę na wykreślenie hipoteki z ksiąg wieczystych prowadzonych dla Nieruchomości i zostanie złożony wniosek o wykreślenie tej hipoteki z ksiąg wieczystych prowadzonych dla Nieruchomości, do którego będzie dołączone powyższe oświadczenie, tym samym docelowo prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości nabyte przez Kupującego nie będzie obciążone powyżej wskazaną hipoteką. Jednocześnie, w żadnym wypadku w ramach Transakcji na Kupującego nie przejdą żadne zobowiązania z tego tytułu (tj. wierzytelności zabezpieczonych ww. hipoteką).
ll. Przedmiot Transakcji nie jest i nie będzie na moment jej dokonywania wyodrębniony organizacyjnie (w tym szczególności w drodze statutu, regulaminu wewnętrznego, uchwały czy decyzji) oraz finansowo w przedsiębiorstwie Sprzedającego.
mm. Sprzedający nie zatrudnia i na moment Transakcji nie będzie zatrudniał żadnych pracowników.
nn. Niezależnie od zawarcia Transakcji, Sprzedający będzie nadal posiadał zestaw składników majątkowych umożliwiających dalsze prowadzenie dotychczasowej działalności. W szczególności, przedmiotem Transakcji nie będą m.in.:
i. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo Sprzedającego (nazwa Sprzedającego);
ii. strona internetowa, znaki towarowe, oznaczenia/znaki graficzne;
iii. umowy zawarte z dotychczasowymi pracownikami ani współpracownikami, umowy z agencją pracy, warunki tzw. umowy marketingowej, z umów najmu lokalu, gdzie zarejestrowana jest siedziba Sprzedającego, lub im podobne;
iv.wartości niematerialne - z wyjątkiem opisanych praw i obowiązków, o których mowa w akapicie gg. pkt ii. - o ile na moment Transakcji takie będą istniały;
v. środki pieniężne na rachunkach bankowych Sprzedającego;
vi.prawa i obowiązki z rachunków bankowych Sprzedającego;
vii. koncesje, licencje i zezwolenia, wartości niematerialne składające się na wartość firmy, takie jak: know-how, reputacja firmy, tajemnice przedsiębiorstwa, ustalone procesy biznesowe, listy klientów, kontrakty w branży budowlanej, dostęp do rynków, kontakty z instytucjami finansowymi, księgi rachunkowe i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej Sprzedającego;
viii. roszczenia i zobowiązania wynikające z umów o świadczenie usług księgowych, umów o świadczenie usług prawnych oraz umowy najmu siedziby Sprzedającego;
ix.umowy operacyjne związane z działalnością Sprzedającego;
x. prawa i obowiązki z umów na dostarczanie mediów;
xi.jakiekolwiek decyzje dot. pozwoleń na budowę czy odnoszące się do umów drogowych (takich jak zezwolenie na realizację inwestycji drogowej).
oo. Niezależnie od powyższego, przedmiotem Transakcji nie będą w szczególności:
i. jakiekolwiek zobowiązania Sprzedającego;
ii. prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono finansowania Sprzedającemu, w tym w formie kredytu;
iii. umowy o zarządzania nieruchomościami;
iv.umowy zarządzania aktywami;
v. należności o charakterze pieniężnym związane z przedmiotem Transakcji.
pp. Kupujący zamierza docelowo wybudować na gruntach stanowiących Nieruchomości budynek zamieszkania zbiorowego wraz z niezbędną infrastrukturą oraz pracami wykończeniowymi, które będą wykorzystywane przez Kupującego do działalności opodatkowanej VAT i w żadnym zakresie nie będą wykorzystywane do działalności zwolnionej z VAT. W praktyce, wszystkie elementy Transakcji będą wykorzystywane przez Kupującego do planowanej działalności opodatkowanej VAT i nie będą zwolnione z tego podatku.
qq. Sprzedający oraz Kupujący na moment Transakcji będą zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT w Polsce.
rr. Sprzedający i Kupujący nie są przedsiębiorcami przesyłowymi w rozumieniu art. 3051 Kodeksu cywilnego (Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071) [dalej: Kodeks cywilny]).
ss. W treści Umowy Sprzedaży Sprzedający i Kupujący zawrą zgodne oświadczenie o wyborze opodatkowania VAT dostawy Budowli zgodnie z art. 43 ust. 10 oraz ust. 11 w zw. z ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczenie pytań jak we wniosku)
1. Czy Transakcja stanowić będzie dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, tj. jako dostawa niestanowiąca sprzedaży przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT?
2. Czy dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli oraz prawem własności Wznoszonego obiektu podlegać będzie opodatkowaniu VAT mając na względzie, że w zakresie dostawy Budowli strony Transakcji zrezygnują ze zwolnienia z opodatkowania VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, składając w Umowie Sprzedaży stosowne oświadczenie o wyborze opodatkowania VAT tej dostawy na podstawie art. 43 ust. 10 w zw. z ust. 11 ustawy o VAT?
3. Czy w przypadku uznania, że Transakcja podlega opodatkowaniu VAT, w wyniku otrzymania prawidłowo wystawionej faktury VAT potwierdzającej faktyczne dokonanie Transakcji, Kupujący będzie uprawniony do:
1) obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego w ramach Transakcji z tytułu dokonanej dostawy towarów (zgodnie z art. 86 ust. 1, ust. 10, ust. 10b pkt 1 i ust. 11 ustawy o VAT), oraz
2) zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym (zgodnie z art. 87 ustawy o VAT)?
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
W opinii Wnioskodawców:
1. Transakcja stanowić będzie dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, tj. jako dostawa niestanowiąca sprzedaży przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
2. Dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli oraz prawem własności Wznoszonego obiektu podlegać będzie opodatkowaniu VAT mając na względzie, że w zakresie dostawy Budowli strony Transakcji zrezygnują ze zwolnienia z opodatkowania VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, składając w Umowie Sprzedaży stosowne oświadczenie o wyborze opodatkowania VAT tej dostawy na podstawie art. 43 ust. 10 w zw. z ust. 11 ustawy o VAT.
3. W przypadku uznania, że Transakcja podlega opodatkowaniu VAT, w wyniku otrzymania prawidłowo wystawionej faktury VAT potwierdzającej faktyczne dokonanie Transakcji, Kupujący będzie uprawniony do:
1) obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego w ramach Transakcji z tytułu dokonanej dostawy towarów (zgodnie z art. 86 ust. 1, ust. 10, ust. 10b pkt 1 i ust. 11 ustawy o VAT), oraz
2) zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad VAT należnym (zgodnie z art. 87 ustawy o VAT).
1. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców do pytania nr 1
Uwagi wstępne
a. W celu rozstrzygnięcia, czy Transakcja podlegać będzie opodatkowaniu VAT, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy mieściła się ona będzie w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, zawartym w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT oraz czy żadne z wyłączeń z opodatkowania VAT, wskazanych w art. 6 ustawy o VAT, nie będą znajdywały w tym wypadku zastosowania.
b. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, towarami są rzeczy oraz ich części, jak również wszelkie postacie energii. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa [dalej: ZCP]. Oznacza to, iż transakcja mająca za przedmiot przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część nie podlega opodatkowaniu VAT.
c. Zdaniem Wnioskodawców, wykładnia terminów użytych w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT ma kluczowe znaczenie dla oceny sytuacji podatkowej Wnioskodawców, gdyż rozstrzyga o tym czy Transakcja podlegać będzie opodatkowaniu VAT.
d. W związku z tym, zdaniem Wnioskodawców, organ wydający interpretację powinien dokonać wykładni terminów „przedsiębiorstwo” i „zorganizowana część przedsiębiorstwa”, użytych w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT i tym samym, dokonać oceny, czy opisana w zdarzeniu przyszłym Transakcji powinna być traktowana jako dostawa towarów, opodatkowana VAT.
Definicja przedsiębiorstwa i ZCP na gruncie ustawodawstwa i w świetle orzecznictwa krajowego i unijnego.
Definicja przedsiębiorstwa
e. Definicja pojęcia „przedsiębiorstwa” nie została zawarta w ustawie o VAT. Dla celów VAT należy stosować definicję „przedsiębiorstwa” wskazaną w Kodeksie cywilnym, co powszechnie akceptowane jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również na gruncie utrwalonej praktyki organów podatkowych.
f. Pojęcie „przedsiębiorstwa” zostało zdefiniowane w art. 551 Kodeksu cywilnego. W myśl przedmiotowej regulacji, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
i. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (firma przedsiębiorstwa);
ii. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
iii. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
iv.wierzytelności;
v. prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
vi.koncesje, licencje i zezwolenia, patenty i inne prawa własności przemysłowej;
vii. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
viii. tajemnice przedsiębiorstwa;
ix.księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
g. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się, że w celu uznania określonych składników majątkowych za przedsiębiorstwo muszą one stanowić całość pod względem organizacyjnym oraz funkcjonalnym. Należy również zwrócić uwagę, iż przedsiębiorstwo nie jest tylko sumą jego składników, ale przede wszystkim ich zorganizowanym zespołem, co jest uwidocznione w ustawowej definicji przedsiębiorstwa oraz akcentowane w wielu wyrokach wydanych przez sądy administracyjne.
h. Zastosowanie w przedmiotowym katalogu wyrażenia „w szczególności” powoduje, iż katalog ten jest katalogiem otwartym i stanowi jedynie przykładowe wymienienie elementów wchodzących w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Należy podkreślić, że nie każde działające w przestrzeni gospodarczej przedsiębiorstwo musi składać się ze wszystkich elementów, które zostały wymienione przez ustawodawcę w katalogu otwartym zawartym w art. 551 Kodeksu cywilnego (część z tych elementów może bowiem w danym przedsiębiorstwie nie istnieć). Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Wnioskodawców, jedynie w sytuacji, gdy wszystkie wymienione w art. 551 Kodeksu cywilnego elementy (o ile występują w danym stanie faktycznym), stanowiące zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych, zostałyby przekazane Kupującemu w ramach Transakcji, można mówić o zbyciu przedsiębiorstwa.
i. Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, ZCP oznacza organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo, samodzielnie realizujące te zadania.
j. Analiza powyższej definicji prowadzi do wniosku, iż status ZCP posiada tylko taki zespół składników materialnych i niematerialnych, w skład, którego wchodzą zobowiązania, który w ramach istniejącego przedsiębiorstwa spełnia łącznie następujące warunki:
i. jest wyodrębniony organizacyjnie;
ii. jest wyodrębniony finansowo;
iii.jest przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych (jest wyodrębniony funkcjonalnie); oraz
iv.mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze.
k. Analiza dokonana powyżej znajduje potwierdzenie w praktyce organów podatkowych, w szczególności w licznych interpretacjach przepisów prawa podatkowego (zob. np. interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: z 30 stycznia 2024 r., znak 0111-KDIB3-3.4012.435.2023.3.PJ, z 29 stycznia 2024 r., znak 0114-KDIP1-3.4012.673.2023.1.KP, z 29 stycznia 2024 r., znak 0114-KDIP1-1.4012.632.2023.3.ESZ).
l. Powyższe oznacza, że ZCP nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których w przyszłości będzie można prowadzić odrębny zakład czy też przedsiębiorstwo, lecz pewnym zorganizowanym zespołem tych składników. Podstawowym wymogiem jest więc to, aby ZCP stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Warunkiem niezbędnym jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie, które to wydzielenie ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.
m.Zgodnie z utrwaloną praktyką orzeczniczą, o wyodrębnieniu organizacyjnym można mówić, gdy ZCP stanowi odrębną jednostkę organizacyjną w strukturze istniejącego przedsiębiorstwa, np. wyodrębniony dział, zakład, wydział czy oddział. Należy jednak podkreślić, że wyodrębnienie organizacyjne może mieć charakter faktyczny (tj. wynikać np. z praktyki panującej w przedsiębiorstwie) i niekoniecznie musi zostać potwierdzone w formalnym dokumencie (np. regulaminie czy statucie). Formalne wyodrębnienie właściwe jest jednak dla celów dowodowych (por. interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: z 19 stycznia 2024 r., znak 0111-KDIB3-2.4012.639.2023.3.AR, z 5 grudnia 2023 r., znak 0112-KDIL1-1.4012.508.2023.2.EB, z 21 lipca 2023 r., znak 0111-KDIB3-1.4012.319.2023.2.AB, z 28 kwietnia 2023 r., znak 0114-KDIP4-3.4012.28.2023.2.MAT, z 12 października 2022 r., znak 0111-KDIB3-3.4012.373.2022.1.JSU).
n.Wyodrębnienie finansowe oznacza zaś sytuację, gdy sposób prowadzenia ewidencji rachunkowej przedsiębiorstwa pozwala na przyporządkowanie majątku, przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanego zespołu składników (tj. do ZCP). Przy czym nie oznacza to, że ZCP powinna ograniczać się wyłączenie do zespołu składników posiadających cechy samodzielności finansowej (por. interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1 lutego 2024 r., znak 0114-KDIP1-1.4012.729.2023.2.MŻ, z 26 stycznia 2024 r., znak 0114-KDIP1-1.4012.700.2023.3.AWY).
o. Wyodrębnienie funkcjonalne przejawia się zaś w zdolności do realizacji określonych zadań gospodarczych w ramach takiej całości składników majątkowych, która zdolna jest do prowadzenia działalności gospodarczej, realizując te zadania jak samodzielne przedsiębiorstwo.
p. W tym zakresie wskazać można na następujące kryteria oceny, czy dana transakcja zbycia składników majątku stanowi zbycie ZCP (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2023 r., sygn. akt I FSK 2093/18, czy też z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1204/16 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 7 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 534/21 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 877/21:
i. brak konieczności podejmowania po nabyciu dodatkowych czynności faktycznych przez nabywcę, niezbędnych do dalszego prowadzenia działalności; oraz
ii. stanowienie przez sprzedawane składniki majątku pewnego zespołu, rozumiane jako pozostawanie we wzajemnych relacjach pozwalających na kontynuowanie działalności gospodarczej w formie odrębnego i samodzielnego przedsiębiorstwa.
q. Na te same kryteria wskazuje również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydawanych przez siebie interpretacjach (zob. przykładowo interpretacje cytowane w poprzednich akapitach).
r. W tym zakresie, w doktrynie prawa podatkowego wskazuje się zarazem na hipotetyczną możliwość samodzielnego prowadzenia określonych działań gospodarczych przez zespół składników będący przedmiotem transakcji.
s. Niezależnie, w praktyce, podnosi się, że na moment dokonania ewentualnej transakcji, ww. wyodrębnienie organizacyjne, finansowe i funkcjonalne musi już istnieć w ramach przedsiębiorstwa zbywcy. Oznacza to, że nie jest wystarczające, aby zbywane składniki majątkowe utworzyły przedsiębiorstwo następczo, tj. dopiero po przeniesieniu ich własności na nabywcę. Takie podejście prezentowane jest również w orzecznictwie. Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 1333/22, podkreślono, że: „[…] stwierdzenie, że zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzy zespół składników majątkowych zdolny do prowadzenia niezależnej (samodzielnej) działalności gospodarczej należy rozumieć w ten sposób, że w kształcie, w jakim zespół ten jest zbywany, może on wykonywać określone zadania gospodarcze. Nie chodzi tu zatem o zespół składników majątkowych, które po włączeniu do majątku nabywcy i podjęciu określonych działań będzie mógł funkcjonować jako niezależny zakład (dział, wydział itp.), a o przekazanie takiego zespołu składników majątkowych, który już jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania w takim charakterze […]. Oznacza to, że zespół tych składników powinien być już wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie, tj. w przedsiębiorstwie zbywcy […]”. Analogicznie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się również w przeszłości, m.in. w wyroku z 23 listopada 2017 r., sygn. akt I FSK 327/16, gdzie wskazano, że „[…] realizacja określonych zadań gospodarczych możliwa jest z wykorzystaniem tego określonego zespołu składników majątkowych, nie zaś dopiero w połączeniu z innymi składnikami majątkowymi, czy też dopiero w połączeniu z przedsiębiorstwem nabywcy”.
Opodatkowanie transakcji sprzedaży nieruchomości według objaśnień Ministra Finansów
t. 11 grudnia 2018 r., Minister Finansów wydał objaśnienia dotyczące sposobu opodatkowania transakcji sprzedaży nieruchomości komercyjnych [dalej: Objaśnienia], zawierające katalog okoliczności, w których dana transakcja zbycia nieruchomości komercyjnych tj. nieruchomości przeznaczonych do celów działalności gospodarczej generujących przychody głównie z tytułu realizacji umów najmu, dzierżawy i umów o podobnym charakterze, powinna być zakwalifikowana jako zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
u. Zgodnie z Objaśnieniami, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część uwzględnić należy następujące okoliczności:
i. zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez sprzedającego przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji; oraz
ii. faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
v. Bazując na Objaśnieniach należy uznać, że zbyciem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części będzie przede wszystkim transakcja, w której, w momencie jej dokonania, są spełnione łącznie następujące warunki:
i. przenoszony na nabywcę zespół składników majątku umożliwia kontynuację działalności prowadzonej przez sprzedającego i jest wystarczający do prowadzenia tej działalności;
przy czym, dla oceny analizowanego kryterium należy wziąć pod uwagę czy zespół składników majątkowych stanowiący przedsiębiorstwo lub ZCP zawiera składniki pozwalające na kontynuowanie działalności gospodarczej realizowanej uprzednio przez sprzedającego bez konieczności:
a) angażowania przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji, lub
b) podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcia umów) niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki.
ii. nabywca - w ramach swojej działalności - ma zamiar kontynuowania działalności prowadzonej w dotychczasowym zakresie przez sprzedającego przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji.
w.Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji.
x. Objaśnienia dają również wskazówki interpretacyjne odnośnie oceny stopnia możliwości kontynuacji przez nabywcę działalności prowadzonej przez sprzedającego. W tym celu należy ustalić, czy poza standardowymi elementami, typowymi dla transakcji nieruchomościowych opodatkowanych VAT, czyli między innymi: gruntu, budynków, budowli, infrastruktury technicznej jak również praw i obowiązków wynikających z zawartych umów najmu, na nabywcę są przeniesione wszystkie poniżej wskazane elementy:
i. prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono sprzedającemu finansowania dłużnego na realizację, nabycie, modernizację, adaptację lub przebudowę przenoszonej nieruchomości, o ile sprzedający korzystał z takiego finansowania i jest stroną takich umów;
ii. umowy o zarządzanie nieruchomością;
iii. umowy zarządzania aktywami;
iv.należności o charakterze pieniężnym związane z przenoszonym majątkiem.
y. Ponadto, zgodnie z Objaśnieniami, przesłanką, która pozwala stwierdzić, że przenoszony na nabywcę zespół składników nie umożliwia kontynuacji działalności prowadzonej przez sprzedającego, jest sytuacja, w której konieczne jest podejmowanie dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcia umów) niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki. Przykładem takiej okoliczności jest samodzielne zawarcie przez nabywcę umowy o zarządzanie nieruchomością i zarządzanie aktywami, nawet z tymi samymi podmiotami, które świadczyły ww. usługi zarządzania na rzecz sprzedającego. Jak wskazano w Objaśnieniach, wystarczający jest fakt, że nabywca podejmuje dodatkowe działania w celu kontynuowania działalności gospodarczej sprzedającego.
z. Należy również w tym miejscu podkreślić, że okoliczność, w której nabywca nieruchomości komercyjnej, prowadzący działalność polegającą głównie na wynajmie nieruchomości, nabywa nieruchomość od podmiotu, którego główną działalnością gospodarczą jest działalność deweloperska została wprost wskazana przez Ministra Finansów w Objaśnieniach jako sytuacja, w której brak jest możliwości stwierdzenia zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP z uwagi brak zamiaru kontynuowania działalności, którą dotychczas prowadził sprzedawca przez nabywcę, ponieważ z istoty różne są przedmioty działalności sprzedającego i nabywcy.
Klasyfikacja przedmiotu Transakcji na potrzeby VAT
aa. Na podstawie przytoczonych powyżej Objaśnień oraz przepisów prawa wraz z ich interpretacją przez polskie sądy administracyjne oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, polskie sądy administracyjne i polskie organy podatkowe można sformułować następujący katalog kryteriów, które powinna spełniać sprzedaż nieruchomości, aby można ją było uznać za dostawę przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części:
i. przenoszony na nabywcę zespół składników majątku posiada zaplecze umożliwiające kontynuację działalności prowadzonej przez sprzedającego i jest wystarczający do prowadzenia tej działalności;
ii. nabywca - w ramach swojej działalności - ma zamiar kontynuowania działalności prowadzonej w dotychczasowym zakresie przez sprzedającego przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji.
bb. W tym świetle należy wskazać w pierwszej kolejności, że przedmiot planowanej Transakcji nie będzie stanowić masy majątkowej wydzielonej finansowo, organizacyjnie i funkcjonalnie w istniejącym obecnie przedsiębiorstwie Sprzedającego, która umożliwiałaby funkcjonowanie tej masy majątkowej jako niezależnego przedsiębiorstwa realizującego przypisane mu zadania gospodarcze.
cc. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego przedmiot planowanej Transakcji nie jest i nie będzie na moment jej dokonywania wyodrębniony organizacyjnie (w tym szczególności w drodze statutu, regulaminu wewnętrznego, uchwały czy decyzji) oraz finansowo w przedsiębiorstwie Sprzedającego.
dd. Analiza elementów wchodzących w skład planowanej Transakcji nie pozwala również na uznanie, że jej przedmiot spełniał będzie kryterium funkcjonalności, w tym odznaczał się samodzielnością pozwalającą na prowadzenie (kontynuowanie) działalności w oparciu o przyjęte składniki majątkowe.
ee. Zespół składników majątku Sprzedającego mający być przedmiotem Transakcji nie będzie bowiem posiadał wystarczającego zaplecza umożliwiającego Kupującemu kontynuację działalności prowadzonej przez Sprzedającego i nie będzie wystarczający do prowadzenia tej działalności przez Kupującego.
ff. W tym kontekście, należy zauważyć, że z zgodnie z wolą stron przedmiotem Transakcji będzie nabycie przez Kupującego prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości wraz z prawem własności Budowli i prawem własności Wznoszonego obiektu oraz praw i obowiązków, o których mowa w akapicie gg. pkt ii. opisu zdarzenia przyszłego - o ile na moment Transakcji takie będą istniały.
gg. W praktyce, jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy, przedmiotem Transakcji nie będą m.in.:
i. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo Sprzedającego (nazwa Sprzedającego);
ii. strona internetowa, znaki towarowe, oznaczenia/znaki graficzne;
iii. umowy zawarte z dotychczasowymi pracownikami ani współpracownikami, umowy z agencją pracy, warunki tzw. umowy marketingowej, z umów najmu lokalu, gdzie zarejestrowana jest siedziba Sprzedającego, lub im podobne;
iv.wartości niematerialne - z wyjątkiem opisanych w ramach opisu zdarzenia przyszłego praw i obowiązków, o których mowa w akapicie gg. pkt ii. opisu zdarzenia przyszłego - o ile na moment Transakcji takie będą istniały;
v. środki pieniężne na rachunkach bankowych Sprzedającego;
vi. prawa i obowiązki z rachunków bankowych Sprzedającego;
vii. koncesje, licencje i zezwolenia, wartości niematerialne składające się na wartość firmy, takie jak: know-how, reputacja firmy, tajemnice przedsiębiorstwa, ustalone procesy biznesowe, listy klientów, kontrakty w branży budowlanej, dostęp do rynków, kontakty z instytucjami finansowymi, księgi rachunkowe i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej Sprzedającego;
viii. roszczenia i zobowiązania wynikające z umów o świadczenie usług księgowych, umów o świadczenie usług prawnych oraz umowy najmu siedziby Sprzedającego;
ix.umowy operacyjne związane z działalnością Sprzedającego;
x. prawa i obowiązki z umów na dostarczanie mediów;
xi.jakiekolwiek decyzje dot. pozwoleń na budowę czy odnoszące się do umów drogowych (takich jak zezwolenie na realizację inwestycji drogowej).
hh. Jak wskazano przy tym w opisie zdarzenia przyszłego, w Sprzedający nie zatrudnia i na moment Transakcji nie będzie zatrudniał żadnych pracowników, przez co w ramach Transakcji nie dojdzie do przeniesienia zakładu pracy w rozumieniu art. 23¹ Kodeksu cywilnego.
ii. Ponadto, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, przedmiotem Transakcji nie będą w szczególności:
i. jakiekolwiek zobowiązania Sprzedającego;
ii. prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono finansowania Sprzedającemu, w tym w formie kredytu;
iii. umowy o zarządzanie nieruchomościami;
iv.umowy zarządzania aktywami;
v. należności o charakterze pieniężnym związane z przedmiotem Transakcji.
jj. W efekcie, przenoszonemu zespołowi składników majątkowych nie sposób przypisać odpowiedniej samodzielności, która - w ujęciu funkcjonalnym - pozwoliłaby na samodzielne prowadzenie dotychczasowej działalności Sprzedającego przy użyciu omawianych składników.
kk. Zwrócić należy uwagę, że zespół składników, który będzie przedmiotem planowanej Transakcji nie będzie zawierał składników pozwalających na kontynuowanie działalności gospodarczej realizowanej przez Sprzedającego bez konieczności:
i. angażowania przez Kupującego innych składników majątku, które nie będą przedmiotem Transakcji; lub
ii. podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcia umów o zarządzanie nieruchomością) niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki.
ll. W tym zakresie Wnioskodawcy pragną zwrócić uwagę, że w praktyce Kupujący musiałby podjąć szereg dodatkowych działań faktycznych jak i prawnych, w celu faktycznego wykorzystania przedmiotu Transakcji zgodnie z przedmiotem działalności Sprzedającego (działalność deweloperska).
mm. Ponadto, mając na względzie treść Objaśnień, w ramach Transakcji, na Kupującego nie przejdą -m.in.:
i. prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono sprzedającemu finansowania dłużnego na realizację, nabycie, modernizację, adaptację lub przebudowę przenoszonej nieruchomości, o ile sprzedający korzystał z takiego finasowania i jest stroną takich umów;
ii. umowy o zarządzanie nieruchomością;
iii. umowy zarządzania aktywami;
iv.należności o charakterze pieniężnym związane z przenoszonym majątkiem.
nn. W efekcie, zdaniem Wnioskodawców, w okolicznościach sprawy nie będzie spełniona pierwsza z przesłanek dla uznania, że przedmiot Transakcji będzie spełniał kryterium wyodrębnienia funkcjonalnego zgodnie z treścią Objaśnień.
oo. Odnosząc się zaś do drugiej ze wskazanych przesłanek w kontekście kryterium wyodrębnienia funkcjonalnego, Wnioskodawcy zwracają uwagę, że Kupujący - w ramach swojej działalności - nie będzie kontynuować działalności, która jest i będzie prowadzona przez Sprzedającego na moment Transakcji przy pomocy składników majątkowych będących jej przedmiotem.
pp. Kupujący będzie prowadził działalność odmienną od prowadzonej przez Sprzedającego. Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego Kupujący zamierza docelowo wybudować na gruntach stanowiących Nieruchomości budynek zamieszkania zbiorowego wraz z niezbędną infrastrukturą oraz pracami wykończeniowymi i domyślnie czerpać z tego zyski.
qq. Kontrastuje to z działalnością Sprzedającego, którego zasadniczym przedmiotem prowadzonej działalności pozostaje działalność deweloperska, tj. działalność w zakresie robót budowlanych, w tym specjalistycznych robót budowlanych oraz robót budowlanych związanych z wznoszeniem budynków.
rr. Bez wpływu na powyższą analizę będzie miał zdaniem Wnioskodawców również fakt, że Kupujący oraz Sprzedający zawrą (…). (…) zawarte zostanie niezależnie od Umowy Sprzedaży w przedmiocie Transakcji i w efekcie będzie odrębnym stosunkiem umownym. Przez to, ewentualnie przenoszone prawa i obowiązki, czy też zasady rozliczeń w ramach (…), powinny być rozpatrywane oddzielnie od planowanej Transakcji.
ss. W efekcie, skoro Transakcja nie będzie mogła zostać uznana za ZCP ani przedsiębiorstwo, nie będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 i zdaniem Wnioskodawców będzie podlegała opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
tt. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Towarami, zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
uu. W efekcie powyższej analizy uznać należy, że w praktyce, elementy planowanej Transakcji, stanowić będą na moment jej dokonania towary w rozumieniu w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT.
vv. Podsumowując, w rozpatrywanej sprawie zbycie przedmiotu Transakcji, nie będzie stanowiło zbycia przedsiębiorstwa w znaczeniu art. 551 Kodeksu cywilnego ani ZCP w myśl zawartej definicji w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Powoduje to, iż do omawianej dostawy realizowanej w ramach Transakcji nie będzie miał zastosowania art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
ww.W praktyce realizacja planowanej Transakcji będzie stanowić dostawę towarów opodatkowaną VAT w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
2. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców do pytania nr 2
Zasady opodatkowania nieruchomości wraz ze znajdującymi się na nich budynkami, budowlami oraz ich częściami
a. Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. W takim wypadku bowiem grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania VAT, wliczając w to grunt oddany w użytkowanie wieczyste, co znajduje potwierdzenie również w ramach wydawanych interpretacji przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (por. przykładowo interpretacja z 14 czerwca 2023 r. znak 0114-KDIP1-3.4012.182.2023.2.MPA).
b. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, zwalnia się z VAT dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
c. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zwalnia się z VAT dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
d. W myśl art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o terenach budowlanych - rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
e. Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku VAT dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
i. dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;
ii. pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż dwa lata.
f. Zarazem na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, zwalnia się od podatku VAT dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, pod warunkiem że:
i. w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;
ii. dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
g. W świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części po ich:
i. wybudowaniu lub
ii. ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, przekroczyły co najmniej 30% wartości początkowej.
h. Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. W takim wypadku bowiem grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania VAT.
i. Aby doszło do pierwszego zasiedlenia budynków, budowli lub ich części, poszczególne elementy definicji pierwszego zasiedlenia muszą wystąpić łącznie, to jest:
i. musi wystąpić oddanie do użytkowania (lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne) budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu, albo
ii. musi wystąpić oddanie do użytkowania (lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne) budynków, budowli lub ich części, po ich ulepszeniu.
j. Na mocy art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynku, budowli lub ich części, która jest zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
i. są zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT;
ii. złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia, którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów;
- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
k. Zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy o VAT, oświadczenie, o którym mowa powyżej, musi również zawierać:
i. imiona i nazwiska lub imię i nazwisko, adresy i numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy i kupującego;
ii. planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub jej części;
iii.adres budynku, budowli lub ich części.
Zasady opodatkowania dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1
Brak zastosowania do dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT
l. Do dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 nie znajdzie zastosowania norma prawna zawarta w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, gdyż:
i. Sprzedającemu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozumieniu ustawy o VAT z tytułu nabycia prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 oraz z tytułu nabytych towarów i usług w związku realizacją prac dotyczących Wznoszonego obiektu;
ii. Prawo użytkowania wieczystego Nieruchomość 1, w tym Wznoszony obiekt nie były i nie będą na moment Transakcji wykorzystywane przez Sprzedającego do działalności zwolnionej z VAT.
Brak zastosowania do dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT
m.Dostawa działek gruntu wchodzących w skład Nieruchomości 1 mogłaby potencjalnie podlegać zwolnieniu z VAT jako dostawa terenów niezabudowanych, o której mowa w art. 43. ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
n. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 2 pkt 33 ustawy o VAT).
o. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, na Nieruchomości 1 znajdują się niestanowiące własności Sprzedającego obiekty, które klasyfikowane są jako budowle w rozumieniu Prawa Budowlanego, tj.:
i. kanalizacja deszczowa - stanowiąca własność Gminy (…);
ii. kanalizacja deszczowa - stanowiąca własność podmiotu trzeciego.
p. Ponadto na gruncie stanowiącym Nieruchomość 1 znajduje się również zabudowa w postaci Wznoszonego obiektu.
q. Mimo zatem, że grunt stanowiący Nieruchomość 1 nie będzie zabudowany obiektami kwalifikowanymi jako budynki, budowle lub ich części w rozumieniu Prawa Budowlanego, które stanowiłby jego własność i były przedmiotem planowanej Transakcji, będzie miała ona charakter zabudowany, z uwagi na wymienione wyżej obiekty. Z perspektywy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT i oceny czy teren ma charakter „niezabudowany”, czy też „zabudowany”, nie będzie miało przy tym znaczenia, że obiekty stanowiące budynki, budowle albo ich części nie są własnością Sprzedającej i nie będą przedmiotem Transakcji.
r. Powyższe podejście prezentowane jest w ramach wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacji indywidualnych w zbliżonych stanach faktycznych (np. interpretacje z 20 sierpnia 2025 r., znak 0114-KDIP1-1.4012.521.2025.1.MM czy też z 20 września 2024 r., znak 0111-KDIB3-1.4012.363.2024.4.IK).
s. Mając na uwadze powyższe, dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 w ramach Transakcji nie będzie podlegała zwolnieniu z VAT na gruncie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, gdyż przedmiotem Transakcji (dostawy) w tym zakresie będzie w praktyce wyłącznie prawo użytkowania wieczystego gruntu o charakterze zabudowanym.
t. Na marginesie Wnioskodawcy pragną wskazać, że również w ewentualnie rozpatrywanym alternatywnym scenariuszu nie znajdzie zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Grunt stanowiący Nieruchomość 1 zlokalizowany jest bowiem na obszarze przeznaczonym pod zabudowę i stanowią teren budowlany w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. Zgodnie z obowiązującym dla gruntu stanowiącego Nieruchomość 1 MPZP grunt ten znajduje się na terenie oznaczonym symbolem: 007-U33 tereny zabudowy usługowej.
u. Jak wynika z treści MPZP, oznaczenia literowe lub literowo - cyfrowe dotyczące przeznaczenia terenów użyte w MPZP jako U33 oznaczają tereny zabudowy usługowej komercyjne i publiczne, z wyłączeniem:
i. rzemiosła produkcyjnego,
ii. stacji paliw,
iii. warsztatów samochodowych blacharskich i lakierniczych,
iv.stacji obsługi samochodów ciężarowych i autobusów.
v. Zarazem, w ramach zabudowy w powyższym oznaczeniu dopuszcza się:
i. parkingi i garaże dla samochodów osobowych,
ii. salony samochodowe (z serwisem),
iii. małe hurtownie do 2000 m2 powierzchni,
iv.budynki zamieszkania zbiorowego,
v. mieszkania integralnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
w.Mając powyższe na uwadze, w tym przywołaną treść obowiązującego w tej sprawie MPZP, w ocenie Wnioskodawców, również w alternatywnie rozpatrywanym scenariuszu, dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 w ramach dokonywanej Transakcji będzie stanowiła dostawę prawa użytkowania wieczystego gruntu, który w praktyce przeznaczony jest pod zabudowę.
x. W efekcie, dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 dokonywana w ramach Transakcji będzie opodatkowana VAT jako dostawa terenów niezabudowanych przeznaczonych pod zabudowę, do której nie znajdzie zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.
y. W praktyce zatem dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 wraz z prawem własności Wznoszonego obiektu będzie zatem opodatkowana VAT na zasadach ogólnych, gdyż dostawa ta nie będzie podlegała zarazem żadnemu z innych zwolnień, o których mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.
Zasady opodatkowania dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli - rezygnacja ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT i wybór opodatkowania VAT
z. Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, oprócz zbycia prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1, przedmiotem Transakcji będzie również zbycie prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli i Wznoszonego obiektu.
aa. Zarazem, z wyjątkiem opisanych Budowli, na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 nie są i na moment Transakcji nie będą zlokalizowane żadne inne zabudowania stanowiące budynki, budowle lub ich części rozumieniu Prawa Budowlanego, które stanowiłyby własność Sprzedającego.
bb. W efekcie, w świetle wyżej przytoczonych przepisów, przyjęte zasady opodatkowania dla dostawy Budowli będę determinować również zasady opodatkowania dostawy prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego Nieruchomość 2.
cc. Innymi słowy dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 będzie opodatkowana VAT na zasadach właściwych dla dostawy budynków, budowli lub ich części, tj. w przedmiotowej sprawie dla dostawy Budowli.
Brak zastosowania do dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT
dd. Do dostawy Budowli zlokalizowanych na gruntach stanowiących Nieruchomość 2 nie znajdzie zastosowania norma prawna zawarta w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, gdyż:
i. Sprzedającemu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozumieniu ustawy o VAT z tytułu nabycia prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 oraz z tytułu towarów i usług nabytych w związku z wzniesieniem Budowli oraz Wznoszonego obiektu;
ii. Prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 wraz z Budowlami i Wznoszonym obiektem nie były i nie będą na moment Transakcji wykorzystywane przez Sprzedającego do działalności zwolnionej z VAT.
Brak zastosowania do dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT
ee.Grunt stanowiący Nieruchomość 2 jest w pełni zabudowany Budowlami, tj. nie stanowi terenu niezabudowanego. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, na Nieruchomości 2, znajdują się:
i. przyłącze do sieci wodociągowej;
ii. kanalizacja deszczowa;
- które klasyfikowane są jako budowle w rozumieniu Prawa Budowlanego i stanowią własność Sprzedającego.
ff. Ponadto grunt stanowiący Nieruchomość 2 zabudowany jest Wznoszonym obiektem niestanowiącym budowli, budynku lub ich części w rozumieniu Prawa budowlanego, który również będzie przedmiotem Transakcji.
gg. Mając na uwadze powyższe, dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 w ramach Transakcji nie będzie podlegała zwolnieniu z VAT na gruncie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, gdyż przedmiotem Transakcji (dostawy) w tym zakresie będą wyłącznie tereny zabudowane.
Zastosowanie do Transakcji zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, w tym prawa do rezygnacji z tego zwolnienia oraz brak zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT
hh. Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, w stosunku do wszystkich Budowli pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT nastąpiło co najmniej 2 lata przed datą złożenia niniejszego wniosku.
ii. Zarazem, w przeszłości, w stosunku do żadnej z Budowli nie ponoszono wydatków na ich ulepszenie, w rozumieniu ustawy o CIT, których wartość stanowiłaby co najmniej 30% wartości początkowej danej Budowli. Ponadto Sprzedający przewiduje, że do dnia planowanej Transakcji w stosunku do żadnej z Budowli nie będą ponoszone wydatki na ich ulepszenie w rozumieniu ustawy o CIT.
jj. Jak wskazano przy tym w opisie zdarzenia przyszłego, Sprzedającemu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozumieniu ustawy o VAT z tytułu nabycia prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 oraz z tytułu nabycia towarów i usług w związku z wniesieniem Budowli.
kk. W związku z tym, pierwszy z warunków przewidzianych w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT nie będzie spełniony, a w konsekwencji dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowlami oraz Wznoszonego obiektu nie będzie podlegała zwolnieniu na podstawie ww. regulacji.
ll. W praktyce, w ocenie Wnioskodawców, do dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 wraz ze zlokalizowanymi na niej Budowlami oraz Wznoszonym obiektem zastosowanie znajdzie zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
mm. Wynika to z faktu, że dostawa Budowli w ramach planowanej Transakcji nastąpi w okresie co najmniej 2 lat od daty ich pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT.
nn. Sprzedający i Kupujący spełnią zarazem warunki do rezygnacji ze zwolnienia, które wynikają z art. 43 ust. 10 w zw. z ust. 11 ustawy o VAT, tj. złożą stosowne oświadczenie w tym zakresie w treści Umowy Sprzedaży oraz na moment Transakcji będą zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT.
oo. W efekcie, dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli oraz Wznoszonego obiektu podlegała będzie docelowo opodatkowaniu VAT, jako niezwolniona z tego podatku, mając na względzie, że w zakresie dostawy Budowli, strony Transakcji zrezygnują ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Zarazem dostawa ta nie będzie podlegała żadnemu innemu ze zwolnień, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Opodatkowanie dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości wraz z prawem własności Budowli i Wznoszonego obiektu - podsumowanie
pp. Podsumowując powyższe, zarówno dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2, jak i prawa własności Budowli oraz Wznoszonego obiektu będzie w praktyce opodatkowana VAT na zasadach ogólnych.
qq. W przypadku dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 wraz z prawem własności Wznoszonego obiektu nie znajdzie do niej zastosowanie żadne zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, w tym zwłaszcza wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 czy też pkt 9 ustawy o VAT.
rr. W przypadku dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli i Wznoszonego obiektu, dostawa ta będzie docelowo opodatkowana VAT z uwagi na rezygnację ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w zakresie dostawy Budowli. Do dostawy tej nie znajdzie również zastosowania żadne inne zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.
3. Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców do pytania nr 3
a. Jak wynika z treści art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych VAT.
b. Jeżeli zatem dane towary lub usługi są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia całości VAT naliczonego przy ich nabyciu, przy założeniu, że pozostałe ograniczenia nie mają zastosowania (w szczególności ograniczenia wynikające z art. 88 ustawy o VAT, dotyczące m.in. braku prawa odliczenia w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu VAT bądź podlega zwolnieniu z VAT).
c. Zdaniem Wnioskodawców, aby rozstrzygnąć o uprawnieniu Kupującego do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT, która zostanie naliczona w związku z planowaną dostawą towarów w ramach Transakcji, w myśl art. 86 ust. 1, ust. 10, 10b pkt 1 oraz ust. 13 ustawy o VAT, niezbędne jest ustalenie, czy:
i. elementy przedmiotu planowanej Transakcji będą wykorzystywane przez Kupującego do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT oraz
ii. elementy przedmiotu planowanej Transakcji będą podlegały opodatkowaniu VAT.
d. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Kupujący na dzień Transakcji będzie zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT w Polsce. Transakcja dokonana będzie wyłącznie w celu prowadzenia opodatkowanej VAT działalności gospodarczej Kupującego.
e. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Kupujący zamierza docelowo wybudować na gruncie stanowiącym Nieruchomości budynek zamieszkania zbiorowego wraz z niezbędną infrastrukturą oraz pracami wykończeniowymi, które będą wykorzystywane przez Kupującego do działalności opodatkowanej VAT i w żadnym zakresie nie będą wykorzystywane do działalności zwolnionej z VAT. W praktyce, wszystkie elementy Transakcji będą zatem wykorzystywane przez Kupującego do planowanej działalności opodatkowanej VAT, które nie podlega zwolnieniu z tego podatku, tj. jako niemieszczącej się w katalogu zwolnień, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.
f. Jak wykazano powyżej, zdaniem Wnioskodawców, planowana Transakcja stanowić będzie odpłatną dostawę towarów w rozumieniu przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i jednocześnie nie będzie mieściła się w katalogu czynności niepodlegających przepisom ustawy o VAT, określonym w art. 6 ust. 1 ustawy o VAT. W szczególności, objęta przedmiotem Transakcji dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli i Wznoszonego obiektu nie będzie podlegała żadnemu z obligatoryjnych zwolnień z VAT i będzie docelowo podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.
g. Zatem, w przypadku uznania za prawidłowe stanowiska Wnioskodawców w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 oraz 2, okoliczności wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, w myśl którego podatnik nie jest uprawniony do obniżenia kwoty VAT należnego o VAT naliczony w sytuacji, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie jest opodatkowana VAT lub jest zwolniona z VAT, nie będą miały zastosowania.
h. W świetle powyższego, w wyniku otrzymania prawidłowo wystawionej faktury VAT potwierdzającej faktyczne dokonanie Transakcji, w tym dostawy prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli i Wznoszonego obiektu, jako czynności opodatkowanej VAT, Kupującemu przysługiwać będzie prawo do obniżenia kwoty VAT należnego o VAT naliczony z tego tytułu, gdyż spełniony będzie warunek niezbędny do dokonania takiego obniżenia, określony w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
i. W myśl art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 oraz ust. 11 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstanie w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług, jednak nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym Kupujący otrzyma od Sprzedającego fakturę dokumentującą faktyczne dokonanie przedmiotowej Transakcji, która to dostawa będzie docelowo podlegała opodatkowaniu VAT.
j. Jednocześnie, jeżeli w okresie rozliczeniowym, w którym powstanie po stronie Kupującego prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, kwota podatku należnego będzie niższa niż kwota podatku naliczonego, wówczas po stronie Kupującego istnieć będzie prawo do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
k. Podsumowując, składniki wchodzące w skład planowanej Transakcji będą docelowo wykorzystywane przez Kupującego do wykonywania czynności opodatkowanych VAT i jednocześnie niepodlegających zwolnieniu z tego podatku. Przyjmując zarazem prawidłowość stanowiska Wnioskodawców w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 oraz 2, Kupujący będzie uprawniony do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę VAT naliczonego z tytułu dokonanej dostawy towarów w ramach planowanej Transakcji oraz do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym na rachunek bankowy Kupującego w przypadku wystąpienia takiej nadwyżki w okresie rozliczeniowym, w którym Kupujący nabędzie prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
Sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
W świetle powołanych powyżej przepisów, budynki, budowle oraz grunt spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Ponadto zarówno oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jak również sprzedaż prawa użytkowania wieczystego, stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Jednocześnie art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.
Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem:
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W myśl art. 552 Kodeksu cywilnego:
Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia. Ponadto, przepis art. 551 Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa.
Natomiast w myśl art. 2 pkt 27e ustawy:
Przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:
- zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
- faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
W celu ustalenia, czy przenoszony na nabywcę zespół składników umożliwia kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę należy ustalić czy oprócz przeniesienia standardowych elementów typowych dla transakcji nieruchomościowych opodatkowanych VAT na nabywcę są przeniesione wszystkie poniżej wskazane elementy:
a) prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono zbywcy finansowania dłużnego na realizację, nabycie, modernizację, adaptację lub przebudowę przenoszonej nieruchomości, o ile zbywca korzystał z takiego finansowania i jest stroną takich umów;
b) umowy o zarządzanie nieruchomością;
c) umowy zarządzania aktywami;
d) należności o charakterze pieniężnym związane z przenoszonym majątkiem.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”) w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Schriever „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 955/12 oraz z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt FSK 1316/15). Zgodnie natomiast z orzecznictwem TSUE (wyrok TSUE z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Christel Schriever, pkt 26) ocena, jakie dobra - ruchome lub nieruchome - są niezbędne do utworzenia przedsiębiorstwa lub ZCP, musi być dokonywana „(…) z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej”.
W rozpatrywanej sprawie zasługuje na uwagę wspomniane już wyżej orzeczenie NSA z 24 listopada 2016 r., sygn. I FSK 1316/15, w którym Sąd stwierdził, że „Same w sobie nieruchomości (zabudowane nieruchomości) nie tworzą całości zdolnej do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej. Nie stanowią zatem zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nawet jeżeli były wykorzystywane przez sprzedawcę również do działalności gospodarczej polegającej na wynajmowaniu tych nieruchomości lub ich części, albo znajdujących się na nich obiektów budowlanych i ich części. (...) Natomiast sprzedaż wyodrębnionych z takiego zakładu pojedynczych lub nawet wszystkich nieruchomości, nie mogłaby być uznana za sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Bez całej struktury składającej się na działalność w zakresie wynajmu nieruchomości - wciąż byłaby to jedynie sprzedaż nieruchomości, jako składników majątkowych”. Podobna teza została zawarta w wyroku z 26 stycznia 2018 r., sygn. I FSK 1127/17.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Z opisu sprawy wynika, że Sprzedający jest użytkownikiem wieczystym gruntów, w skład których wchodzą: prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym 1 (Nieruchomość 1) oraz prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym 2 (Nieruchomość 2). Sprzedający rozpoczął wznoszenie obiektu (docelowo budynku) zlokalizowanego na gruntach stanowiących zarówno Nieruchomość 1 oraz 2, który obecnie ma stan zabudowy do poziomu 0 (Wznoszony obiekt). Proces budowy Wznoszonego obiektu jest na jednym z początkowych etapów, tj. istnieją jedynie kondygnacje podziemne, bez jakichkolwiek kondygnacji naziemnych, w tym ścian czy też dachu. Obecnie Wznoszony obiekt nie stanowi oraz, do momentu Transakcji, nie będzie stanowił budynku, budowli lub jej części w rozumieniu Prawa Budowlanego. Ponadto na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 znajdują się obiekty klasyfikowane jako budowle w rozumieniu przepisów Prawa Budowlanego, stanowiące własność Sprzedającego, tj. przyłącze do sieci wodociągowej oraz kanalizacja deszczowa (Budowle). Z wyjątkiem opisanych wyżej Budowli znajdujących się na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2, na gruntach stanowiących Nieruchomości nie są i na moment Transakcji nie będą zlokalizowane żadne inne zabudowania stanowiące budynki, budowle lub ich części w rozumieniu Prawa Budowlanego, które stanowiłyby własność Sprzedającego. Jednocześnie na gruncie stanowiącym Nieruchomość 1 i 2 znajdują się obiekty kwalifikowane jako budowle w rozumieniu Prawa Budowlanego niestanowiące własności Sprzedającego. Kupujący planuje nabyć od Sprzedającego prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości wraz z prawem własności Wznoszonego obiektu stanowiącego naniesienia na gruntach stanowiących Nieruchomości oraz prawem własności zlokalizowanych na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 Budowli oraz prawa i obowiązki wynikające z umowy (umów) o dobrym sąsiedztwie zawartych w odniesieniu do Projektu (jeśli na moment zawarcia umowy tego typu prawa i obowiązki będą istnieć i jeśli możliwe będzie ich przeniesienie).
Jak Państwo wskazali, niezależnie od zawarcia Transakcji, Sprzedający będzie nadal posiadał zestaw składników majątkowych umożliwiających dalsze prowadzenie dotychczasowej działalności. W szczególności, przedmiotem Transakcji nie będą m.in.:
- oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo Sprzedającego (nazwa Sprzedającego);
- strona internetowa, znaki towarowe, oznaczenia/znaki graficzne;
- umowy zawarte z dotychczasowymi pracownikami ani współpracownikami, umowy z agencją pracy, warunki tzw. umowy marketingowej, z umów najmu lokalu, gdzie zarejestrowana jest siedziba Sprzedającego, lub im podobne;
- wartości niematerialne - z wyjątkiem opisanych praw i obowiązków - o ile na moment Transakcji takie będą istniały;
- środki pieniężne na rachunkach bankowych Sprzedającego;
- prawa i obowiązki z rachunków bankowych Sprzedającego;
- koncesje, licencje i zezwolenia, wartości niematerialne składające się na wartość firmy, takie jak: know-how, reputacja firmy, tajemnice przedsiębiorstwa, ustalone procesy biznesowe, listy klientów, kontrakty w branży budowlanej, dostęp do rynków, kontakty z instytucjami finansowymi, księgi rachunkowe i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej Sprzedającego;
- roszczenia i zobowiązania wynikające z umów o świadczenie usług księgowych, umów o świadczenie usług prawnych oraz umowy najmu siedziby Sprzedającego;
- umowy operacyjne związane z działalnością Sprzedającego;
- prawa i obowiązki z umów na dostarczanie mediów;
- jakiekolwiek decyzje dot. pozwoleń na budowę czy odnoszące się do umów drogowych (takich jak zezwolenie na realizację inwestycji drogowej).
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że Nieruchomości będące przedmiotem Transakcji nie będą stanowiły przedsiębiorstwa w rozumieniu powołanego art. 551 Kodeksu cywilnego, ponieważ zbyciu nie będzie towarzyszył transfer szeregu kluczowych składników, wchodzących w skład normatywnej definicji przedsiębiorstwa i determinujących funkcjonowanie przedsiębiorstwa Sprzedającego. Przedmiotem zbycia będą tylko niektóre składniki przedsiębiorstwa niezdolne do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej. Zbyciu podlegać będą bowiem wyłącznie Nieruchomości, których nie sposób uznać za przedsiębiorstwo w rozumieniu powołanego przepisu.
Planowana transakcja nie będzie również stanowiła zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Sprzedającego, ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy.
Wskazali Państwo bowiem we wniosku, że przedmiot Transakcji nie jest i nie będzie na moment jej dokonywania wyodrębniony organizacyjnie (w tym szczególności w drodze statutu, regulaminu wewnętrznego, uchwały czy decyzji) oraz finansowo w przedsiębiorstwie Sprzedającego.
Ponadto, jak Państwo wskazali, przedmiotem Transakcji nie będą w szczególności:
- jakiekolwiek zobowiązania Sprzedającego;
- prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono finansowania Sprzedającemu, w tym w formie kredytu;
- umowy o zarządzania nieruchomościami;
- umowy zarządzania aktywami;
- należności o charakterze pieniężnym związane z przedmiotem Transakcji.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku zakres transakcji należy podkreślić, że przedmiot sprzedaży będzie ograniczał się do elementów typowych dla transakcji „nieruchomościowych”. W szczególności ogół elementów składających się na przedmiot zbycia na rzecz Kupującego nie będzie umożliwiał Kupującemu kontynuacji działalności gospodarczej Sprzedającego prowadzącego działalność w zakresie robót budowlanych, w tym specjalistycznych robót budowlanych oraz robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków. Kupujący zamierza docelowo wybudować na gruntach stanowiących Nieruchomości budynek zamieszkania zbiorowego wraz z niezbędną infrastrukturą i czerpać zyski z wybudowanego budynku.
Zatem, w rozpatrywanej sprawie zbycie Nieruchomości, nie będzie stanowiło transakcji zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 2 pkt 27e ustawy. Tym samym przedmiotowa transakcja będzie pozostawać w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
W konsekwencji zbycie Nieruchomości będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również zwolnienia od podatku VAT zbycia Nieruchomości.
Należy zauważyć, że czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT może korzystać ze zwolnienia od tego podatku, albo może być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT.
Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy towarów zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.
Na podstawie art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych - rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.):
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy - jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen - „teren budowlany” oznacza „każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”.
Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
Natomiast na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest - co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:
Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z przepisu tego wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Pierwsze zasiedlenie budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika - bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.
W przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki, aby sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do stwierdzenia, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów - zarówno nieruchomości, jak i ruchomości - przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych - niezależnie od okresu ich używania przez podatnika - wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Bowiem stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga natomiast art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Ww. przepis ma zastosowanie również do dostawy prawa użytkowania wieczystego gruntu.
Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki/budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu (prawa użytkowania wieczystego gruntu) korzysta ze zwolnienia od podatku.
Dodatkowo należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku” oraz „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.), zwanej dalej ustawą „Prawo budowlane”.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
W myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z opisu sprawy wynika, że Sprzedający rozpoczął wznoszenie obiektu (docelowo budynku) zlokalizowanego na gruntach stanowiących zarówno Nieruchomość 1 oraz Nieruchomość 2, który obecnie ma stan zabudowy do poziomu 0 (Wznoszony obiekt). Proces budowy Wznoszonego obiektu jest na jednym z początkowych etapów, tj. istnieją jedynie kondygnacje podziemne, bez jakichkolwiek kondygnacji naziemnych, w tym ścian czy też dachu. Jak Państwo wskazali, obecnie Wznoszony obiekt nie stanowi oraz, do momentu Transakcji, nie będzie stanowił budynku, budowli lub jej części w rozumieniu Prawa Budowlanego.
Tym samym, w stosunku do dostawy Wznoszonego obiektu nie będą miały zastosowania ww. zwolnienia z podatku od towarów i usług. Ponadto Wznoszony obiekt nie może mieć wpływu na opodatkowanie podatkiem VAT dostawy ww. działek.
W opisie sprawy wskazali Państwo również, że na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 znajdują się obiekty klasyfikowane jako budowle w rozumieniu przepisów Prawa Budowlanego, stanowiące własność Sprzedającego, tj. przyłącze do sieci wodociągowej oraz kanalizacja deszczowa (Budowle). Z wyjątkiem opisanych wyżej Budowli znajdujących się na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2, na gruntach stanowiących Nieruchomości nie są i na moment Transakcji nie będą zlokalizowane żadne inne zabudowania stanowiące budynki, budowle lub ich części w rozumieniu Prawa Budowlanego, które stanowiłyby własność Sprzedającego. Jednocześnie na gruncie stanowiącym Nieruchomość 1 i 2 znajdują się obiekty kwalifikowane jako budowle w rozumieniu Prawa Budowlanego niestanowiące własności Sprzedającego, tj. na gruncie stanowiącym Nieruchomość 1 znajduje się kanalizacja deszczowa stanowiąca własność Gminy (…) oraz kanalizacja deszczowa stanowiąca własność podmiotu trzeciego, natomiast na gruncie stanowiącym Nieruchomość 2 znajduje się linia elektryczna i sieć teletechniczna stanowiąca własność (…) S.A., kanalizacja deszczowa stanowiąca własność (…) sp. z o.o., kanalizacja deszczowa stanowiąca własność Gminy (…) oraz ciepłociąg stanowiący własność (…) sp. z o.o.
Odnosząc się do znajdujących się na Nieruchomości 1 i Nieruchomości 2 budowli niestanowiących własności Sprzedającego wskazać należy, że zgodnie z art. 47 § 1, 2 i 3 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
§ 2. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
§ 3. Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych.
Na podstawie art. 48 Kodeksu Cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.
Jednak stosownie do art. 49 § 1 Kodeksu Cywilnego:
Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
Z powyższego przepisu wynika, że jeśli znajdujące się na działkach sieci przesyłowe są przyłączone do przedsiębiorstwa świadczącego usługi przesyłowe, to stanowią one własność tego przedsiębiorstwa.
Wskazać w tym miejscu należy, że wyrażenia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” zawartego w przytoczonym art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług nie należy utożsamiać z prawem własności. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, definiując wyrażenie „dostawa towarów” akcentuje „własność ekonomiczną” funkcjonującą w oderwaniu od krajowych przepisów prawa cywilnego, regulujących przeniesienie prawa własności. W orzeczeniu C-320/88 Staatssecretaris van Financiën v. Shipping and Forwarding Safe B.V. TSUE wyraził pogląd, że „wyrażenie „dostawa towarów” w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym” (pkt 1), jednak jednocześnie zastrzegł, że „zadaniem sądu krajowego jest określenie w każdym przypadku, na podstawie stanu rzeczy, czy przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy, miało miejsce” (pkt 2).
Uwzględniając przywołane regulacje prawne należy stwierdzić, że w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest grunt, na którym posadowiona jest budowla, niestanowiąca własności zbywcy, to mimo, iż ten obiekt budowlany stanowi w świetle prawa cywilnego część składową nieruchomości, to w świetle ustawy o podatku od towarów i usług nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tym obiektem jak właściciel (zarówno w sensie ekonomicznym, jak i w sensie prawnym).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia - w odniesieniu do Nieruchomości 1 - z sytuacją zbycia przez Sprzedającego działki gruntu, na której znajdują się wyłącznie budowle nienależące do Sprzedającego.
Wobec tak przedstawionego opisu oraz obowiązujących przepisów prawa należy stwierdzić, że skoro znajdujące się na ww. Nieruchomości 1 budowle nie są własnością Sprzedającego, nie sposób przyjąć, że Sprzedający dokona dostawy tego gruntu wraz ze znajdującymi się na nim budowlami.
Tak więc, w przypadku dostawy Nieruchomości 1 przedmiotem dostawy będzie grunt, którego jednak nie można uznać za teren niezabudowany, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy. Powyższe wynika z faktu, że na gruncie tym posadowione są budowle niebędące własnością Sprzedającego.
W rozpatrywanej sprawie w zakresie sprzedaży Nieruchomości 1 nie będzie miał także zastosowania art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu, ponieważ dostawa budynków lub budowli w tym przypadku nie będzie miała miejsca.
Ponadto przy sprzedaży Nieruchomości 1 nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Jak Państwo wskazali w opisie sprawy, Nieruchomości nie były dotychczas i nie będą w przyszłości wykorzystywane przez Sprzedającego do wykonywania czynności zwolnionych z VAT. Ponadto Sprzedający dokonał obniżenia podatku należnego o wartość podatku naliczonego z tytułu nabycia prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości, zgodnie z przysługującym Sprzedającemu prawem.
W konsekwencji, sprzedaż prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 będzie podlega opodatkowaniu VAT stawką właściwą dla przedmiotu dostawy.
Odnosząc się natomiast do Nieruchomości 2 wskazać należy, że przedmiotem dostawy w rozumieniu ustawy o VAT, będzie działka gruntu zabudowana wyłącznie budowlami należącymi do Sprzedającego (Budowle), z wyłączeniem budowli należących do podmiotów trzecich.
Zatem w celu ustalenia czy w analizowanej sprawie dla sprzedaży ww. Nieruchomości 2 zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku od towarów i usług należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy i kiedy w odniesieniu do znajdujących się na tej nieruchomości Budowli, będących przedmiotem dostawy, miało miejsce pierwsze zasiedlenie.
Analiza przedstawionych okoliczności oraz treści powołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że planowana dostawa Budowli nie będzie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim, gdyż - jak wynika z opisu sprawy - Budowle te zostały już zasiedlone. Jednocześnie pomiędzy pierwszym zasiedleniem Budowli a planowaną dostawą nie upłynie okres krótszy niż 2 lata. Jak Państwo bowiem wskazali, w stosunku do wszystkich Budowli pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT nastąpiło co najmniej 2 lata przed datą złożenia przez Państwa wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (a więc również przed datą zawarcia planowanej Transakcji). W przeszłości, w stosunku do żadnej z Budowli nie ponoszono wydatków na ich ulepszenie w rozumieniu ustawy o CIT, których wartość stanowiłaby co najmniej 30% wartości początkowej danej Budowli. Ponadto Sprzedający przewiduje, że do dnia planowanej Transakcji w stosunku do żadnej z Budowli nie będą ponoszone wydatki na ich ulepszenie w rozumieniu ustawy o CIT.
Zatem w rozpatrywanej sprawie zostaną spełnione przesłanki wymagane dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
W związku z tym, że planowana dostawa Budowli będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. dostawy - wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy - jest bezzasadna.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
W myśl art. 43 ust. 11 ustawy:
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części - w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;
3) adres budynku, budowli lub ich części.
Tak więc ustawodawca daje podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - możliwość zrezygnowania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Jak wynika z okoliczności sprawy, Sprzedający oraz Kupujący na moment Transakcji będą zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT w Polsce. Ponadto w treści Umowy Sprzedaży Sprzedający i Kupujący zawrą zgodne oświadczenie o wyborze opodatkowania VAT dostawy Budowli zgodnie z art. 43 ust. 10 oraz ust. 11 w zw. z ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Jeśli zatem Strony opisanej transakcji (Sprzedający i Kupujący) podejmą decyzję o rezygnacji ze zwolnienia od podatku i złożą zgodne oświadczenie, spełniające warunki z art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy, to dostawa Budowli, będzie podlegała opodatkowaniu według właściwej stawki podatku VAT.
Mając na uwadze powyższe, dostawa gruntu (Nieruchomości 2), na którym posadowione są Budowle - przy uwzględnieniu treści art. 29a ust. 8 ustawy - również będzie opodatkowana według właściwej stawki podatku VAT.
Podsumowując, dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości 1 oraz Nieruchomości 2 wraz z prawem własności Budowli oraz prawem własności Wznoszonego obiektu podlegać będzie opodatkowaniu VAT mając na względzie, że w zakresie dostawy Budowli strony Transakcji zrezygnują ze zwolnienia z opodatkowania VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, składając w Umowie Sprzedaży stosowne oświadczenie o wyborze opodatkowania VAT tej dostawy na podstawie art. 43 ust. 10 w zw. z ust. 11 ustawy o VAT.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.
Odnosząc się z kolei do Państwa wątpliwości dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego, należy wskazać, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
W myśl art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Według art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Jak stanowi art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Podkreślić również należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższymi przepisami, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a transakcja udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona od podatku.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2-6 ustawy.
Wyjaśnić należy, że przepisy art. 87 ustawy o VAT regulują sposób dokonania przez podatnika rozliczenia w sytuacji, gdy w danym okresie rozliczeniowym deklaruje on nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Przepisy te umożliwiają otrzymanie przez podatnika rzeczywistego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Warunkiem, który musi spełnić podatnik, by domagać się zwrotu, jest powstanie w okresie rozliczeniowym różnicy pomiędzy kwotą podatku naliczonego a kwotą podatku należnego. Powyższe wynika z generalnej zasady określonej w przywołanym powyżej art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.
We wniosku wskazali Państwo, że Kupujący na moment Transakcji będzie zarejestrowany jako czynny podatnik VAT w Polsce. Kupujący zamierza docelowo wybudować na gruntach stanowiących Nieruchomości budynek zamieszkania zbiorowego wraz z niezbędną infrastrukturą oraz pracami wykończeniowymi, które będą wykorzystywane przez Kupującego do działalności opodatkowanej VAT i w żadnym zakresie nie będą wykorzystywane do działalności zwolnionej z VAT. W praktyce, wszystkie elementy Transakcji będą wykorzystywane przez Kupującego do planowanej działalności opodatkowanej VAT i nie będą zwolnione z tego podatku.
Jednocześnie, jak rozstrzygnięto w niniejszej interpretacji, dostawa Nieruchomości nie będzie stanowiła transakcji zbycia przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa i nie będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy. Ponadto, w sytuacji gdy strony transakcji skorzystają z możliwości wyboru opodatkowania, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy dla dostawy Budowli korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, Transakcja będzie w całości opodatkowana podatkiem VAT.
Zatem w analizowanej sprawie nie zajdzie ww. przesłanka negatywna wymieniona w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy wyłączająca prawo do skorzystania z odliczenia podatku.
W konsekwencji, po dokonaniu planowanej Transakcji oraz otrzymaniu prawidłowo wystawionej faktury, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT dla dostawy Budowli korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, Kupującemu będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktury wystawionej przez Sprzedającego z tytułu Transakcji. Tym samym w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 87 ust. 1 ustawy, Kupujący będzie miał również prawo ubiegać się o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. W tym miejscu organ interpretacyjny zastrzega jednak, że gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny interpretacja nie wywoła skutków prawnych.
Podkreślić ponadto należy, że ewentualna ocena zasadności zwrotu różnicy podatku VAT leży w kompetencji właściwego dla Nabywcy organu podatkowego tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego/Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
X. (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
