Rozliczenie roczne PIT za 2025 r. – wybrane problemy z praktyki

Podatnicy mają czas na złożenie zeznania PIT za 2025 r. do 30 kwietnia 2026 r. Chociaż usługa Twój e‑PIT ułatwia złożenie zeznania, podatnicy wciąż muszą samodzielnie zweryfikować poprawność danych – czy zostały w nim uwzględnione wszystkie osiągnięte przez podatnika przychody oraz czy zastosowano prawidłowe koszty uzyskania przychodów. W artykule omawiamy wybrane problemy zgłaszane przez Czytelników, które pojawiają się przy rocznym rozliczeniu PIT za 2025 r.

Rozliczenie roczne PIT za 2025 r. – wybrane problemy z praktyki

Utrata prawa do ryczałtu w trakcie roku

Podatnik, który w danym roku podatkowym osiągnął przychód z działalności gospodarczej od swojego byłego pracodawcy z czynności tożsamych, które wykonywał w tym roku na etacie, traci prawo do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Poczynając od dnia uzyskania tego przychodu, do końca roku podatkowego dochody podatnika z działalności gospodarczej są opodatkowane według skali podatkowej – art. 8 ust. 2 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Za taki rok podatkowy podatnik musi złożyć dwa zeznania podatkowe z działalności gospodarczej:

• PIT-28, w którym opodatkowane są przychody uzyskane do dnia poprzedzającego dzień utraty prawa do ryczałtu, oraz

• PIT-36, w którym opodatkowane są dochody uzyskane od dnia utraty prawa do ryczałtu.

W zeznaniu PIT-36 rozliczy również dochody z umowy o pracę osiągnięte w 2025 r.

Dochody z udziałów fantomowych

Udziały fantomowe są pochodnymi instrumentami finansowymi. Nie uprawniają one posiadacza do faktycznego udziału w kapitale spółki. Wynagrodzenie z tytułu udziałów fantomowych wynika z ich umorzenia. Wypłata dochodów z umorzenia udziałów fantomowych stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, jako przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających (art. 17 ust. 1 pkt 10 updof). Podkreślił to Dyrektor KIS m.in. w interpretacji indywidualnej z 8 maja 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.175.2025.2.AK).

Dochód z tego tytułu opodatkowany jest 19% podatkiem, który należy rozliczyć w zeznaniu PIT-38.

Podatek liniowy a wspólne rozliczenie z małżonkiem

W rozliczeniu za 2025 r. prawo do wspólnego rozliczenia mają małżonkowie, którzy podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:

• przez cały rok podatkowy albo
• od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego − w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego

− którzy złożą stosowny wniosek w zeznaniu podatkowym (wystarczy, że wniosek złoży jedno z małżonków) – art. 6 ust. 2 updof.

Zastosowanie do jednego z małżonków opodatkowania w formie podatku liniowego, karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, podatku tonażowego czy tzw. podatku okrętowego wyłącza prawo do rozliczenia dochodów wspólnie z małżonkiem. Wyjątkiem jest przypadek, gdy jedno z małżonków osiąga przychody z prywatnego najmu, dzierżawy opodatkowane według przepisów uzpd (art. 6 ust. 8 updof).

Wspólne rozliczenie z pełnoletnim dzieckiem po ukończeniu 25. roku życia – kiedy jest możliwe?

Prawo do wspólnego rozliczenia się z dzieckiem dotyczy m.in. rodziców wychowujących dzieci pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach krajowych lub zagranicznych. Aby samotny rodzic mógł rozliczyć się z takim pełnoletnim, uczącym się dzieckiem, musi ono spełnić następujące warunki:

• nie może stosować przepisów o podatku liniowym lub przepisów uzpd (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego),
• nie może podlegać opodatkowaniu podatkiem tonażowym lub tzw. podatkiem okrętowym,
• nie uzyskało w roku, którego dotyczy rozliczenie, dochodów opodatkowanych według skali podatkowej lub 19% podatkiem z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, udziałów (akcji) lub pochodnych instrumentów finansowych lub przychodów zwolnionych od podatku w ramach tzw. ulgi dla młodych czy ulgi na powrót, w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego, z wyjątkiem renty rodzinnej (art. 6 ust. 4e updof).

Samotny rodzic może rozliczyć się preferencyjnie z dzieckiem pełnoletnim, które uczy się i nie przekroczyło 25. roku życia. Co istotne, prawo to przysługuje również wtedy, gdy dziecko ukończyło 25 lat w trakcie roku podatkowego – przepisy nie wymagają, aby ten stan trwał przez cały rok. Warunkiem jest m.in. brak dochodów dziecka przekraczających dwunastokrotność renty socjalnej, która w grudniu 2025 r. wynosiła 1878,91 zł, co daje limit 22 546,92 zł. Preferencja nie jest dostępna dla rodziców opodatkowanych podatkiem liniowym lub ryczałtem ewidencjonowanym (z wyjątkiem najmu prywatnego).

Oprac. Katarzyna Bogucka

REDAKCJA INFORLEX