PIP o mobbingu w pracy: skala zgłoszeń i kierunki zmian
Ponad 2600 skarg dotyczących mobbingu, które trafiły w 2025 roku do Państwowej Inspekcji Pracy, pokazuje skalę problemu w środowisku pracy. Kontrole prowadzone przez inspektorów koncentrują się zarówno na ocenie zgłaszanych zachowań, jak i na działaniach prewencyjnych podejmowanych przez pracodawców. W ocenie Głównego Inspektora Pracy konieczna jest zmiana przepisów, w tym wprowadzenie obowiązku opracowania procedury antymobbingowej przez pracodawcę.
W 2025 roku do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęło ponad 2600 skarg dotyczących mobbingu.
Co sprawdzają inspektorzy pracy
Główny Inspektor Pracy przypomniał, że inspektorzy pracy podczas kontroli będącej reakcją na skargę ustalają, czy wystąpiły działania bądź zachowania mogące wypełniać znamiona mobbingu oraz czy pracodawca – w ramach działań prewencyjnych – zapewnił warunki pozwalające zapobiec mobbingowi.
W postępowaniu kontrolnym przedmiotem zainteresowania są jedynie okoliczności obiektywne, związane bezpośrednio z naruszeniem przepisów prawa pracy, możliwe do zweryfikowania poprzez dostępne inspektorowi środki dowodowe – podkreślił Marcin Stanecki.
Sam mobbing nie jest przestępstwem. Jeśli jednak inspektor pracy ma uzasadnione podejrzenie, że stwierdzone podczas kontroli działania lub zachowania noszące znamiona mobbingu mogą stanowić przestępstwo, powiadamia o tym organy ścigania.
Tego typu zachowania mogą polegać na:
- · znęcaniu się fizycznym lub psychicznym nad osobą pozostającą w stosunku zależności od sprawcy,
- · nękaniu innej osoby, wywołującym u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżaniu lub udręczaniu (tzw. stalking),
- · złośliwym lub uporczywym naruszaniu praw pracowniczych.
Konieczne zmiany legislacyjne
Zgodnie z art. 943 § 2 Kodeksu pracy mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Zdaniem Głównego Inspektora Pracy obecne regulacje są niewystarczające. Aby realnie wzmocnić ochronę pracowników, potrzebne są zmiany systemowe. Wśród najważniejszych postulatów wskazał:
- doprecyzowanie definicji mobbingu,
- wprowadzenie obowiązku opracowania procedury antymobbingowej przez pracodawcę,
- uznanie braku takiej procedury za wykroczenie,
- uwzględnienie mobbingu jako istotnego zagrożenia psychospołecznego w ocenie ryzyka zawodowego,
- rozszerzenie definicji środowiska pracy o czynniki psychospołeczne.
Odpowiedzialność pracodawcy nie może ograniczać się jedynie do reakcji na skargę. Konieczna jest realna prewencja – podkreślił szef PIP.
Program profilaktyczny dla pracodawców i pracowników
Czynniki psychospołeczne, takie jak długotrwały stres, presja organizacyjna czy niewłaściwe relacje w miejscu pracy, mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i organizacyjnych, w tym do zjawisk noszących znamiona mobbingu. Dlatego istotne jest podejmowanie działań, które pozwalają identyfikować i ograniczać takie zagrożenia.
Jednym z dostępnych rozwiązań jest program profilaktyczny „Przeciwdziałanie negatywnym skutkom stresu w miejscu pracy”, skierowany do pracodawców oraz pracowników. Program obejmuje kilka obszarów działań, w tym edukację, analizę warunków pracy, ocenę ryzyka zawodowego pod kątem zagrożeń psychospołecznych oraz działania zmierzające do ich eliminacji.
W ramach programu możliwe jest uczestnictwo w szkoleniach dotyczących m.in. stresu zawodowego, dyskryminacji, wypalenia zawodowego oraz zapobiegania mobbingowi. Na wniosek zainteresowanych przewidziana jest także analiza sytuacji w danym zakładzie pracy pod kątem cech organizacji pracy mogących sprzyjać nadmiernemu obciążeniu psychicznemu.
ŹRÓDŁO: Państwowa Inspekcja Pracy
Oprac. Katarzyna Bogucka
REDAKCJA INFORLE
Zobacz również: Kontrole PIP w 2026 r.: kto i w jakim zakresie może się jej spodziewać »
POTRZEBUJESZ POMOCY?