Interpretacja indywidualna z dnia 4 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-1.4012.782.2019.13.WN
Rekompensata za świadczone usługi publicznego transportu zbiorowego nie stanowi obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, co jednocześnie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z działalnością opodatkowaną.
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
1) ponownie rozpatruję sprawę z Państwa wniosku z 14 listopada 2019 r. (data wpływu 20 listopada 2019 r.), uzupełnionego pismem z 28 stycznia 2020 r. (data wpływu 30 stycznia 2020 r.) oraz pismem z 8 kwietnia 2026 r. (data wpływu 16 kwietnia 2026 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 148/20,
2) stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie:
-uznania rekompensaty za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy za obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 1) - jest prawidłowe,
-oceny czy w przypadku gdy rekompensata nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług to podatek naliczony od zakupu towarów i usług służących wykonywaniu usług komunikacji miejskiej może zostać odliczony od wszystkich prawidłowo udokumentowanych zakupów związanych z tą działalnością (pytanie nr 2) - jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 listopada 2019 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług który dotyczy kwestii uznania rekompensaty za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy za obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz oceny czy w przypadku gdy rekompensata nie będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług to podatek naliczony od zakupu towarów i usług służących wykonywaniu usług komunikacji miejskiej może zostać odliczony od wszystkich prawidłowo udokumentowanych zakupów związanych z tą działalnością. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 28 stycznia 2020 r. (data wpływu 30 stycznia 2020 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W dniu 3 października 2019 roku Gmina „Z” utworzyła jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą „A” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (zwaną dalej Spółką), w której objęła X% udziałów. Spółka została utworzona w celu wykonywania zadania własnego Gminy, polegającego na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie lokalnego transportu zbiorowego. Spółka może prowadzić także działalność z zakresu innych zadań własnych Gminy oraz świadczyć usługi zgodnie z aktem założycielskim Spółki. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski, oznaczony symbolem PKWiU 2008 - 49.31.Z.
Gmina, jako organizator transportu publicznego, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 9 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 2016 t.j. ze zmianami) zamierza zawrzeć ze Spółką, jako podmiotem wewnętrznym Gminy, w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr …., zwanego dalej rozporządzeniem WE nr (...), umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy (umowę wykonawczą).
Spółka będzie uprawniona do uzyskiwania przychodów ze sprzedaży biletów za świadczone usługi publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy (komunikacji miejskiej) oraz opłat dodatkowych (mandatów). Spółka nie ma jednak wpływu na ustalenie ceny świadczonych usług (biletów, opłat dodatkowych), wysokości zwolnień z odpłatności za przejazdy w komunikacji miejskiej oraz grup osób uprawnionych do ulgowych lub bezpłatnych przejazdów, które określone są stosowną uchwałą Rady Miasta.
Poza usługami w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy, Spółka będzie prowadzić także działalność poboczną (m.in. usługi przewozów osobom trzecim, transportu zbiorowego w komunikacji pozamiejskiej, reklamy, najmu powierzchni), tak, aby osiągnąć możliwie wysokie przychody, jednakże bez uszczerbku dla wykonywania zadań określonych przyszłą umową z Gminą.
Spółka w celu prawidłowego rozliczenia kosztów i przychodów usług komunikacji miejskiej i uniknięcia tzw. subsydiowania skośnego prowadzi księgi rachunkowe w taki sposób, aby przychody i koszty rozdzielić odpowiednio na poszczególne działalności.
Przychody, jakie będzie uzyskiwać Spółka ze świadczenia usług komunikacji miejskiej, z uwagi na ustaloną przez Radę Miasta ulgę samorządową dla wszystkich pasażerów, która ukształtowała cenę biletu jednorazowego w wysokości … zł oraz dodatkowe uprawnienia niektórych mieszkańców Gminy do bezpłatnych przejazdów, mogą nie wystarczyć na pokrycie kosztów tej działalności. Z tego tytułu Spółka będzie uprawniona do otrzymywania rekompensaty do poniesionych kosztów związanych ze świadczeniem usług komunikacji miejskiej. Rekompensata stanowić będzie różnicę pomiędzy kosztami faktycznie poniesionymi przez Spółkę w związku z realizacją przez nią usług komunikacji miejskiej (powiększonymi o rozsądny zysk), a przychodami osiągniętymi w związku z realizacją tych usług. Podstawy i zasady przyznawania Spółce rekompensaty są określone w przepisach art. 50 i nast. ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz rozporządzeniu WE nr …. i w oparciu o te przepisy metodologię obliczania rekompensaty określi szczegółowo umowa wykonawcza.
Zapłata zaliczek na rekompensatę za świadczone usługi komunikacji miejskiej będzie następować w trakcie roku kalendarzowego w cyklach miesięcznych bądź dekadowych, na podstawie wystawianych przez Spółkę not księgowych. Otrzymana w trakcie roku kalendarzowego rekompensata będzie podlegać ostatecznemu rozliczeniu rocznemu według rzeczywistych kosztów za dany rok w terminie, który zostanie określony w przyszłej umowie wykonawczej, w tym także podlegać będzie zmniejszeniu poprzez potrącenia wynikające z ewentualnego naruszenia przez Spółkę standardów jakości świadczenia usług i ewentualnego nałożenia kar umownych, jakie przewidziane będą w umowie wykonawczej. Wysokość tej rekompensaty nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej wynikowi finansowemu netto świadczenia usług komunikacji miejskiej obliczonemu zgodnie z rozporządzeniem WE nr …. Umowa wykonawcza określi szczegółowe zasady obliczania wysokości wyniku finansowego netto świadczenia usług komunikacji miejskiej. Ujemny wynik finansowy stanowić będzie podstawę rekompensaty. Rekompensata, którą otrzyma Spółka, nie wpłynie na cenę biletu, czyli na cenę świadczonej usługi. Będzie miała ona charakter ogólny, będzie dofinansowaniem ogólnych kosztów na tej działalności i nie będzie miała charakteru przedmiotowego.
Uzupełnili Państwo opis sprawy informując, że usługi w zakresie publicznego transportu świadczone przez Spółkę oznaczone są symbolem PKWiU 2008 – 49.31.21. Transport drogowy pasażerski, rozkładowy, miejski i podmiejski.
Pytania
1. Czy rekompensata, którą Spółka otrzyma od Gminy za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego na jej terenie w związku z wykonywaniem zadań własnych Gminy jako podmiot wewnętrzny, stanowić będzie obrót w rozumieniu art. 29a ustawy o podatku od towarów i usług i czy powinna być opodatkowana 8% stawką podatku czy jest to przychód niepodlegający tej ustawie?
2. Czy w przypadku gdy rekompensata nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług to podatek naliczony od zakupu towarów i usług służących wykonywaniu usług komunikacji miejskiej może zostać odliczony od wszystkich prawidłowo udokumentowanych zakupów związanych z tą działalnością?
Państwa stanowisko w sprawie
W opinii Spółki otrzymana od Gminy rekompensata nie będzie wypełniać dyspozycji art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie będzie podlegać więc opodatkowaniu podatkiem VAT. Przywołując art. 29a ust. 1 ustawy wskazać należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają dotacje o charakterze przedmiotowym, a nie te, które mają charakter podmiotowy. Dotacje, mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a więc nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie wchodzą do podstawy opodatkowania, o której mowa w tym przepisie. Nie mają one bowiem bezpośredniego wpływu na cenę dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Rekompensata za świadczone usługi przewozowe w komunikacji miejskiej, przyznawana operatorowi, tak jak nastąpi to w przypadku Spółki, na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, w opinii Spółki nie może być uznana za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, zaliczane do podstawy opodatkowania, o której mowa art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Rekompensata ta nie będzie miała bowiem bezpośredniego wpływu na ceny za usługi świadczone przez Spółkę. Ceny biletów, zgodnie z art. 50a ustawy o publicznym transporcie zbiorowym ustala Rada Miasta w drodze aktów prawa miejscowego i nie będą miały one związku z rekompensatą.
Wysokość ceny biletu uzależniona jest wyłącznie od uchwały Rady Miasta i jest pochodną oczekiwań społecznych, polityki społecznej prowadzonej przez Gminę, a także możliwości finansowych pasażerów, nie zaś rzeczywistych kosztów usługi przewozowej, która świadczona będzie przez Spółkę. Cena, jaką zapłaci usługobiorca - pasażer, nie będzie ustalana w taki sposób, że zmieniać się będzie w jakikolwiek sposób w proporcji do rekompensaty przyznanej Spółce. Reasumując, cena biletów nie będzie uzależniona od otrzymywanej przez Spółkę rekompensaty, a rekompensata nie będzie stanowiła elementu determinującego cenę biletów.
Gmina, jako organizator transportu publicznego, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 9 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym może zawrzeć z danym podmiotem (operatorem) umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Władcze powierzenie Spółce do realizacji zadania własnego Gminy znajduje swoje uzasadnienie w rozporządzeniu WE nr …. Na podstawie tego rozporządzenia Spółka określana będzie, jako tzw. podmiot wewnętrzny, będący wyodrębnioną prawnie jednostką podlegającą kontroli właściwego organu lokalnego. Kontrola, jaką będzie sprawować Gmina nad Spółką, jest analogiczna do kontroli, jaką Gmina sprawuje nad własnymi służbami.
Natomiast zobowiązanie podmiotu wewnętrznego (Spółki) do świadczenia usługi publicznej, stosownie do brzmienia art. 2 lit. e) rozporządzenia WE nr …, jest definiowane, jako wymóg określony przez właściwy organ do świadczenia usługi użyteczności publicznej w zakresie pasażerskiego transportu publicznego, których podmiot ze względu na swój własny interes gospodarczy bez rekompensaty nie podjąłby się w takim samym zakresie i na takich samych warunkach. Wypełniając powyższe unormowanie prawne, Spółka będzie miała za zadanie realizację konkretnego działania, będącego zadaniem własnym Gminy. Zadanie to zostanie powierzone do wykonywania w sposób bezpośredni, tym samym Spółka stanie się w myśl art. 2 lit. j) rozporządzenia WE nr … tzw. podmiotem wewnętrznym. Ze względu na fakt, iż usługi publicznego transportu zbiorowego mają charakter usług publicznych, wysokość cen (opłat), po których są realizowane, jest uchwalana przez Radę Miasta.
Okoliczność, że Spółka świadczyć będzie przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a więc usługi po narzuconych jej w przepisach powszechnie obowiązujących cenach, w ramach których uwzględniane są różnego rodzaju społeczne preferencje, znajdujące wyraz w uprawnieniach nadanych przez Gminę do bezpłatnych i ulgowych przejazdów, powodować będzie, że osiągnięte z tego tytułu przychody nie będą pokrywać kosztów tej działalności Spółki. Celem rekompensaty, jaka będzie przyznawana Spółce przez Gminę na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym ma być, stosownie do art. 52 tej ustawy, przede wszystkim pokrycie strat związanych z publicznym transportem zbiorowym (a jak w przypadku Spółki także uzyskanie rozsądnego zysku) i umożliwienie Spółce prowadzenia w tego rodzaju działalności. Zdaniem Spółki sposób przyznania tej rekompensaty, jako wynikający z przepisów rozdziału 6 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym wskazuje, że stanowić będzie ona dopłatę o charakterze podmiotowym związaną z kosztami funkcjonowania Spółki w zakresie, w jakim świadczyć będzie przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a nie z cenami usług przewozowych, na które rekompensata nie będzie oddziaływać.
W ocenie Spółki otrzymywana rekompensata nie wypełnia dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż nie będzie stanowić wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług wykonywanych na rzecz Gminy. Usługi świadczone będą na rzecz pasażerów, którzy w oparciu o zakupione bilety zawierać będą ze Spółką umowę przewozu. Bezpośrednim odbiorcą świadczonych usług będą pasażerowie komunikacji miejskiej. Spółka nie będzie świadczyć usług na rzecz Gminy, lecz na rzecz potencjalnych podróżnych, a wynagrodzenie z tego tytułu stanowić będą kwoty uzyskane przez Spółkę ze sprzedaży biletów na rzecz pasażerów, nie zaś rekompensata przyznawana Spółce przez Gminę. Brak jest zatem bezpośredniego istotnego związku pomiędzy kwotą rekompensaty a wynagrodzeniem z tytułu świadczenia usług zbiorowego transportu publicznego.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Należy jednak wskazać, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy, a jedna ze stron może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Zdaniem Spółki związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności powinien mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, by można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. W opisywanym stanie przyszłym rekompensata nie będzie stanowić części wynagrodzenia zapłaconego za osobę trzecią (pasażera), nie będzie się ona dała powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT, będzie niezależna od ilości i wartości świadczonych usług na rzecz pasażerów. Reasumując, oznacza to, iż rekompensata przyznawana przez Gminę nie powinna być uwzględniana w podstawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Spółka zajmuje takie stanowisko po analizie orzecznictwa administracyjnego, w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. I FSK 1692/16, w którym NSA orzekł „Rekompensaty za świadczone usługi przewozowe w autobusach komunikacji miejskiej, przyznawane operatorom, na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym nie mogą być uznane za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, zaliczane do podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Rekompensaty te nie mają bowiem wpływu bezpośredniego na ceny za usługi świadczone przez tych operatorów”.
Dla ukształtowania stanowiska Spółki istotne było także orzecznictwo TSUE, w tym wyrok w sprawie C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State), zgodnie z którym na gruncie art 73 Dyrektywy 112 pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego, przy czym związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnych okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy, by możliwe było jej ustalenie. Natomiast rzeczą istotną jest, że cena, jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi. W takiej sytuacji widoczne jest, że dotacja stanowi element ustalenia ceny. Trybunał wskazał na konieczność obiektywnego zbadania, czy fakt, że dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towar lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. W przypadku Spółki rekompensata stanowić będzie dopłatę o charakterze podmiotowym związaną z kosztami funkcjonowania Spółki w zakresie, w jakim świadczyć będzie przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a nie z cenami usług przewozowych, na które rekompensata nie będzie oddziaływać. Wysokość cen (opłat), po których są realizowane są usługi przewozowe, jest uchwalana przez Radę Miasta. Cena biletów nie będzie uzależniona od otrzymywanej przez Spółkę rekompensaty, a rekompensata nie będzie stanowiła elementu determinującego cenę biletów.
Ad.2
Zdaniem Spółki, jest ona uprawniona do odliczania podatku naliczonego od zakupu towarów i usług służących wykonaniu powierzonego zadania własnego - publicznego transportu zbiorowego od wszystkich prawidłowo udokumentowanych zakupów związanych z działalnością opodatkowaną. W opinii Spółki podatek naliczony od zakupów towarów i usług związanych z działalnością komunikacji miejskiej winien być odliczony w pełnej wysokości. Spółka nie ma zatem obowiązku obliczania współczynnika zgodnie z art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług.
Spółka świadczyć będzie usługi opodatkowane, gdyż będzie uprawniona i zobowiązana do sprzedaży biletów (opodatkowanych stawką VAT 8%), a wpływy z ich sprzedaży stanowić będą jej przychód. Okoliczność natomiast, że Gmina wypłacać będzie Spółce rekompensatę, niepodlegającą opodatkowaniu VAT, nie ma wpływu na możliwość odliczenia tego podatku. Podstawowym przychodem Spółki będą bowiem przychody taryfowe ze sprzedaży biletów. Spółka prowadzić będzie także działalność poboczną (m.in. usługi przewozów osobom trzecim, transportu zbiorowego w komunikacji pozamiejskiej, reklamy, najmu powierzchni).
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Państwa wniosek z 14 listopada 2019 r. i 31 stycznia 2020 r. wydałem interpretację indywidualną znak: 0111-KDIB3-1.4012.782.2019.2.WN, w której uznałem Państwa stanowisko w zakresie uznania rekompensaty za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy za obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy niepodlegający opodatkowaniu podatkiem VAT – za nieprawidłowe.
Natomiast z uwagi na warunkowe brzmienie pytania nr 2 nie udzieliłem na nie odpowiedzi, gdyż oczekiwali Państwo jej jedynie w przypadku gdy rekompensata nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Interpretację doręczono Państwu 10 lutego 2020 r.
Skarga na interpretację indywidualną
Na ww. interpretację, 12 marca 2020 r. wnieśli Państwo skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (pismo z 10 marca 2020 r.).
Wnieśli Państwo o:
-uchylenie w całości interpretacji indywidualnej z dnia 31 stycznia 2020 r. na podstawie art. 146 §1 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
-zwrot kosztów postępowania według norm przypisanych na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – wyrokiem z 23 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 148/20 – uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.
8 września 2020 r. wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
14 października 2025 r. wniosłem wniosek o wycofanie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny – postanowieniem z 23 października 2025 r. sygn. akt I FSK 1429/20 – umorzył postępowanie kasacyjne.
Wyrok WSA w Kielcach, który uchylił interpretację indywidualną, stał się prawomocny od 25 października 2025 r. (data wpływu prawomocnego wyroku do organu 2 lutego 2026 r.).
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Na skutek ponownego rozpatrzenia wniosku, wezwaniem z 1 kwietnia 2026 r. znak: 0111-KDIB3-1.4012.782.2019.12.WN poinformowałem Państwa, że w związku z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 148/20, ponownie rozpatruję Państwa sprawę i stwierdzam, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej ma braki formalne, w części która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia w ww. interpretacji z dnia 31 stycznia 2020 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.782.2019.2.WN, tj. w zakresie do którego odnosi się Państwa pytanie oznaczone we wniosku nr 2 i proszę o ich uzupełnienie.
Pismem z 8 kwietnia 2026 r. uzupełnili Państwo opis sprawy w następujący sposób:
„A” Sp. z o.o. w …. (dalej jako „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Wnioskodawca ponosi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wydatki. Wydatki objęte niniejszym wnioskiem pozostają w bezpośrednim i wyłącznym związku ze świadczeniem usług publicznego transportu zbiorowego.
Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego. Zakres obowiązków Wnioskodawcy w tym zakresie został określony w § …. Umowy nr (…) o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Organizatora (dalej jako „Umowa”), obowiązującej w okresie od …. 2020 r. do …. 2029 r. Zakres świadczenia usługi transportu na terenie Organizatora wykonywanej przez Operatora określa Załącznik nr 1 do Umowy. Zgodnie natomiast z § 7 ust. 1 tej Umowy, „Operatorowi przysługują wpływy z opłat za przewóz oraz wpływy z innych opłat, o których mowa w ustawie — Prawo przewozowe oraz przepisach powszechnie obowiązujących i aktach wydanych przez Organizatora”.
Podstawowym źródłem przychodów Wnioskodawcy w zakresie usług publicznego transportu zbiorowego świadczonych na podstawie Umowy są przychody ze sprzedaży biletów. Wnioskodawca prowadzi także działalność poboczną opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Dodatkowo Wnioskodawca otrzymuje od Organizatora rekompensatę z tytułu utraconych przychodów i poniesionych kosztów.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, dalej jako „ustawa z dnia 11 marca 2004 r.”), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą o której mowa ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie natomiast z art. 86 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma podatku wykazanego na fakturach otrzymanych przez podatnika w związku z nabyciem towarów i usług oraz dokonaniem całości lub części zapłaty jeszcze przed ich nabyciem. Wynika z tego, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie wtedy, gdy spełnione są dwa zasadnicze warunki: po pierwsze, odliczenia dokonuje podatnik VAT, a po drugie, pomiędzy nabytymi towarami lub usługami a czynnościami opodatkowanymi musi istnieć związek funkcjonalny. Może mieć on charakter bezpośredni, gdy zakupiony towar przeznaczony jest na sprzedaż lub jest niezbędny do świadczenia usług albo produkcji towarów przeznaczonych do dalszej dostawy. Może to być także związek pośredni, gdy towary i usługi służą całościowemu funkcjonowaniu jednostki, wpływają na obrót i w ten sposób pośrednio przyczyniają się do uzyskiwania przychodów. Jednak nawet w takim przypadku konieczne jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a prowadzoną działalnością gospodarczą.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, tj. zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W konsekwencji powyższe regulacje wykluczają możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich użycia do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających temu podatkowi.
System odliczeń podatku oznacza całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od obciążeń z tytułu podatku od towarów i usług zapłaconego lub należnego (do zapłaty) w prowadzonej działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej zapewnia, że jakakolwiek działalność gospodarcza, bez względu na jej cel oraz rezultat, o ile sama jest opodatkowana, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny. Pozwala to na zachowanie zasady potrącalności, która powinna być na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. rozumiana możliwie najszerzej. Oznacza to, że zawsze ma ona zastosowanie przy nabyciu towarów dokonanym z zamiarem wykorzystania ich w działalności opodatkowanej.
Przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. nie uzależniają prawa do odliczenia podatku od źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na zakup towarów i usług, przy których podatek został naliczony. Przepisy te nie wyłączają prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku dokonywania zakupów ze środków pochodzących z dotacji lub darowizn. W związku z tym otrzymanie przez Spółkę częściowego zwrotu ponoszonych kosztów w formie rekompensaty nie pozbawia jej prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z wykonywaniem czynności opodatkowanych tym podatkiem.
Zatem dla ustalenia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego podstawowe znaczenie ma związek dokonanych zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, natomiast bez znaczenia pozostaje źródło pochodzenia środków finansowych na pokrycie ww. zakupów. Jednak przy ustalaniu tego prawa należy mieć na uwadze ograniczenie wynikające z art. 88 ustawy.
W analizowanej sprawie Wnioskodawca, jako czynny podatnik VAT, ponosi wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane ze świadczeniem usług publicznego transportu zbiorowego, które stanowią czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji spełnione są przesłanki do skorzystania z prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego. Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, przysługuje mu prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na nabycie towarów i usług związanych ze świadczeniem usług publicznego transportu zbiorowego.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 16 maja 2025 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.325.2021.16.DK, w której organ wskazał, że Wnioskodawcy przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dyrektor KIS stwierdził, że „(...) przepisy ustawy o VAT nie wiążą prawa do odliczenia podatku ze źródłem pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na zakup towarów i usług, przy nabyciu których podatek został naliczony.
Przypisy ustany nie wyłączają prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku dokonywania Zakupów ze środków finansowych pochodzących od podmiotów trzecich.
Zatem dla ustalenia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego podstawowe znaczenie ma związek dokonanych zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, natomiast bez znaczenia pozostaje źródło pochodzenia środków finansowych na pokrycie ww. zakupów. Jednak przy ustalaniu tego prawa należy mieć na uwadze ograniczenie wynikające z art. 88 ustany.
W konsekwencji, otrzymanie przez Spółkę częściowego zwrotu ponoszonych kosztów w formie rekompensaty nie powinno pozbawiać Spółki prawa do całkowitego lub częściowego odliczenia podatku naliczonego z tytułu Zakupów związanych z wykonywaniem czynności podatkowanych VAT.
Skoro jak jednoznacznie wskazano we wniosku - Spółka nie wykonuje żadnych zadań, które nie byłyby działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, to w przedstawionym opisie sprawy w stosunku do zakupów towarów i usług służących wykonywaniu usług przewóz w ramach publicznego transportu zbiorowego na liniach autobusowych, tramwajowych i komunikacji zastępczy autobusowej za tramwaje przepisy art. 86 ust. 2a-2h u.p.t.u. nie mają zastosowania.
Reasumując, w przypadku spełnienia podstawowej pozytywnej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych, Spółce - będącej czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT w sytuacji wykonywania przez Spółkę tylko zadań będących działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT (zakupów towarów i usług służących wykonywaniu usług przewozu w ramach publicznego transportu zdrowego na liniach autobusowych, tramwajowych i komunikacji zastępczej autobusowej za tramwaje) - stosownie do popisów art. 86 ust. 1 ustany, przysługuje/będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących te zakupy przy spełnieniu wyżej wskazanych warunków bez konieczności uwzględniania preproporcji o której mowa w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT”. Podobne stanowisko Dyrektor KIS zajął w interpretacjach indywidualnych: z dnia 5 września 2025 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.463.2025.1.MG, z dnia 23 stycznia 2026 r. nr 0112-KDIL1-2.4012.679.2025.2.MR, z dnia 13 stycznia 2026 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.986.2025.2.JS, z dnia 9 stycznia 2026 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.16.2020.13.S.IG.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
-uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 23 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 148/20 oraz
-ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w kwestii:
1. uznania rekompensaty za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy za obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT,
2. prawa do odliczania podatku naliczonego od zakupu towarów i usług służących wykonaniu powierzonego zadania własnego - publicznego transportu zbiorowego od wszystkich prawidłowo udokumentowanych zakupów związanych z działalnością opodatkowaną
– jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Treść uzasadnienia:
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 106), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy. Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
-w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
-świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.
Aby świadczenie usługi podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, musi mieć miejsce również odpłatność, tj. gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usługi, a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym, zaś usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek świadczenia usługi oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności. Bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem zachodzi wówczas, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść na rzecz świadczącego usługę i jeżeli świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.
Taka definicja świadczenia usług jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług wszelkich transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.
W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej).
Wobec powyższych rozważań należy stwierdzić, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.
Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza –– obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z powyższych konstrukcji prawnych jednoznacznie wynika, że Państwo wykonując opisane we wniosku czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działają w charakterze podatnika podatku VAT.
Wskazać również należy, że dla uzyskania statusu podatnika VAT nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Podatnikiem będzie podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na to, czy przynosi ona zyski. Podatnikami VAT są również podmioty, których cel działalności nie jest związany z prowadzeniem działalności komercyjnej nastawionej na osiąganie zysków lub też przeznaczające uzyskane zyski na cele społecznie użyteczne (charytatywne, kulturalne, naukowe itd.).
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że gdyby nawet podatnik nie osiągnął z tytułu prowadzonej działalności dochodu, to nie zmienia faktu, że wykonując czynności będące przedmiotem działalności gospodarczej wystąpi w charakterze podatnika podatku VAT – bowiem będzie świadczył w tym zakresie usługi, które podlegają VAT. Oznacza to w konsekwencji, że jeżeli podmiot uzyska jakąkolwiek zapłatę za te usługi w sensie ekonomicznym (nawet bilansując tylko poniesione w związku z nim wydatki), to owe wynagrodzenie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT według właściwych reguł.
Zasady finansowania przewozów o charakterze publicznym (użyteczności publicznej) zostały uregulowane w ustawie z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2016, ze zm.).
Jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Organizatorem publicznego transportu zbiorowego, zwanym dalej „organizatorem”, właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, jest gmina:
a) na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasażerskich,
b) której powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między gminami - na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasażerskich, na obszarze gmin, które zawarły porozumienie;
Zgodnie z art. 8 ww. ustawy:
Do zadań organizatora należy:
1) planowanie rozwoju transportu;
2) organizowanie publicznego transportu zbiorowego;
3) zarządzanie publicznym transportem zbiorowym.
W myśl art. 50 ust. 1 cyt. ustawy:
Finansowanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej może polegać w szczególności na:
1) pobieraniu przez operatora lub organizatora opłat w związku z realizacją usług świadczonych w zakresie publicznego transportu zbiorowego, lub
2) przekazaniu operatorowi rekompensaty z tytułu:
a) utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym, lub
b) utraconych przychodów w związku ze stosowaniem uprawnień do ulgowych przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym ustanowionych na obszarze właściwości danego organizatora, o ile zostały ustanowione, lub
c) poniesionych kosztów w związku ze świadczeniem przez operatora usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, lub
3) udostępnianiu operatorowi przez organizatora środków transportu na realizację przewozów w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
Z kolei, stosownie do treści art. 51 ust. 1 wskazanej ustawy:
Źródłem finansowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej mogą być w szczególności:
1) środki własne jednostki samorządu terytorialnego będącej organizatorem;
2) środki z budżetu państwa.
Według art. 51 ust. 2 ww. ustawy:
Do źródeł finansowania, o których mowa w ust. 1, należą również wpływy ze sprzedaży biletów oraz wpływy z opłat dodatkowych pobieranych od pasażerów, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe.
Na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:
Operatorowi przysługuje rekompensata, jeżeli wykaże, że podstawą poniesionej straty z tytułu realizacji usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego są utracone przychody i poniesione koszty, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2, proporcjonalnie do poniesionej straty.
Zgodnie z art. 52 ust. 2 powołanej ustawy:
W ramach rekompensaty, w części, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. c, operatorowi przysługuje rozsądny zysk, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.
W myśl art. 56 ust. 1 cyt. ustawy:
Na wyrównanie straty z tytułu utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym, operatorowi przysługuje rekompensata w części, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. a, w postaci dotacji.
Stosownie do art. 56 ust. 2 cyt. ustawy:
Wydatki na sfinansowanie straty, o której mowa w ust. 1, są pokrywane z budżetu państwa, z wyłączeniem wydatków na sfinansowanie straty wynikającej z uprawnień do ulgowych przejazdów w komunikacji miejskiej.
Na mocy art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Z powyższego wynika, że art. 29a ust. 1 cyt. ustawy odnosi się do wszystkiego, co stanowi zapłatę obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi.
Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy. I tak, stosownie do ww. przepisu:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Według art. 29a ust. 7 ustawy – podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Z powyższych przepisów wynika, że, co do zasady, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru, czy też konkretnego rodzaju usługi. Gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Nie jest natomiast podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi.
Z treści powołanych przepisów wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.
Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi.
W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.
Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Z opisu sprawy wynika, że Państwa Spółka została utworzona w celu wykonywania zadania własnego Gminy, polegającego na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie lokalnego transportu zbiorowego. Będą Państwo uprawnieni do uzyskiwania przychodów ze sprzedaży biletów za świadczone usługi publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy (komunikacji miejskiej) oraz opłat dodatkowych (mandatów). Nie mają Państwo jednak wpływu na ustalenie ceny świadczonych usług (biletów, opłat dodatkowych), wysokości zwolnień z odpłatności za przejazdy w komunikacji miejskiej oraz grup osób uprawnionych do ulgowych lub bezpłatnych przejazdów, które określone są stosowną uchwałą Rady Miasta. Przychody, jakie będą Państwo uzyskiwać ze świadczenia usług komunikacji miejskiej, mogą nie wystarczyć na pokrycie kosztów tej działalności. Z tego tytułu Spółka będzie uprawniona do otrzymywania rekompensaty do poniesionych kosztów związanych ze świadczeniem usług komunikacji miejskiej. Rekompensata stanowić będzie różnicę pomiędzy kosztami faktycznie poniesionymi przez Spółkę w związku z realizacją przez nią usług komunikacji miejskiej (powiększonymi o rozsądny zysk), a przychodami osiągniętymi w związku z realizacją tych usług.
Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy rekompensata, którą Spółka otrzyma od Gminy za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego na jej terenie w związku z wykonywaniem zadań własnych Gminy jako podmiot wewnętrzny, stanowić będzie obrót w rozumieniu art. 29a ustawy o podatku od towarów i usług i czy powinna być opodatkowana 8% stawką podatku czy jest to przychód niepodlegający tej ustawie.
Dokonując oceny Państwa stanowiska w ww. zakresie należy mieć na uwadze stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach przedstawione w ww. wyroku z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 148/20, który, jako zapadły w tej sprawie, wiąże Organ z mocy art. 153 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
WSA w Kielcach w wyroku z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 148/20 wskazał, że:
W ocenie Sądu, prawidłowy jest pogląd spółki. Opisana w niniejszej sprawie rekompensata nie pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczonymi przez skarżącą usługami i - w konsekwencji - nie może stanowić podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że stanowisko w powyższym zakresie było już wyrażane przez Naczelny Sąd Administracyjny i wojewódzkie sądy administracyjne (por. np. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2019 r. I FSK 1072/17, z 7 listopada 2018 r. I FSK 1692/16, z 11 czerwca 2019 r. I FSK 10/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 6 sierpnia 2019 r. I SA/GI 519/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 31 stycznia 2018 r. I SA/Op 473/17, dostępne na www. orzeczenia.nsa. gov.pl). Sąd w składzie niniejszym w całości je podziela, a akceptując i uznając za własne motywy, jakie legły u podstaw ww. wyroków, posłuży się argumentacją w nich zawartą.
Zgodnie z przepisem art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. W świetle tej regulacji nie ulega wątpliwości, że podstawą opodatkowania są m. in. takie dopłaty, które mają bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Przepis ten nie precyzuje jednak kryteriów pozwalających w sposób jednoznaczny ustalić znaczenie terminu bezpośredniego wpływu na cenę. Definicji tej nie zawierają także odpowiednie regulacje unijne, w szczególności art. 73 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 ze zm.), który stanowi, że w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Powyższe przepisy oznaczają, że dotacje (subwencje) wchodzą do podstawy opodatkowania wyłącznie wówczas, gdy spełniają ściśle określone przez ww. przepisy warunki, a mianowicie, jeśli określone przysporzenia majątkowe (dotacje, subwencje), mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy lub świadczenia usługi przez podatnika (czy dotacja udzielana jest w celu sfinansowania lub dofinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług - dotacje przedmiotowe). Co istotne, zarówno z przepisu krajowego jak i unijnego wynika, że nie może to być jakikolwiek wpływ na cenę, lecz musi to być wpływ bezpośredni. Powyższe przepisy nie precyzują jednak tej zależności, zwłaszcza elementu „bezpośredniości”. Skutkuje to koniecznością posiłkowania się dorobkiem orzecznictwa, z którego wynika, że określenie związku pomiędzy dotacją a świadczeniem usług czy dostawą towaru jako „bezpośredniego" ma istotne znaczenie dla opodatkowania. W wyroku TSUE C-184/00 z dnia 22 listopada 2001 r., dotyczącego obowiązującego poprzednio art. 11 (A) ust. 1 lit. a) Szóstej dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, stwierdzono, że sam tylko fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług). Dla oceny, czy dotacja jest elementem istotnym wpływającym na włączenie jej do podstawy opodatkowania, kluczowe jest stwierdzenie, czy dotacje są przekazywane w celu sfinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług. Tylko bowiem w takiej sytuacji można uznać, że stanowią one element wynagrodzenia. Dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT nie stanowią obrotu w rozumieniu ustawy o podatku VAT, czyli nie zwiększają obrotu.
W związku z tym, w przypadku subwencji (dotacji) służących pokryciu całości lub części kosztów podatnika, mających umożliwić temu podatnikowi wykonywanie określonych czynności, konieczna jest szczegółowa analiza relacji pomiędzy warunkami otrzymywania dotacji a obowiązkiem wykonywania określonych świadczeń i wpływem dotacji na cenę świadczenia. Kluczowa dla uznania kwoty otrzymanego przez podatnika dofinansowania za składnik podstawy opodatkowania z tytułu dokonanej dostawy towarów lub świadczenia usług jest bowiem możliwość jednoznacznego przyporządkowania kwoty dofinansowania do konkretnej transakcji. Z okoliczności faktycznych transakcji musi wynikać, że dofinansowanie zostało udzielone przez podmiot trzeci jako część wynagrodzenia podatnika z tytułu konkretnej transakcji. W przypadku gdy taki bezpośredni związek nie istnieje należy uznać, że otrzymane przez podatnika dofinansowanie prowadzonej przez niego działalności nie powinno być uwzględniane w podstawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług, nawet, jeśli dzięki opodatkowaniu efektywnie podatnik jest w stanie obniżyć cenę oferowanych towarów lub usług.
Zdaniem Sądu, opisane we wniosku rekompensaty za świadczone usługi komunikacji miejskiej, przyznawane spółce na podstawie przepisów działu II rozdziału 6 u.p.t.z., nie mogą być uznane za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, zaliczane do podstawy opodatkowania, o której mowa art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Rekompensaty te nie mają bowiem bezpośredniego wpływu na ceny za usługi świadczone przez spółkę. Ceny te, zgodnie z art. 50a u.p.t.z, ustala rada gminy w drodze aktów prawa miejscowego i nie mają one związku z rekompensatami. Przeciwnie, okoliczność, że spółka świadczy przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a więc usługi po narzuconych jej w przepisach powszechnie obowiązujących cenach, w ramach których uwzględniane są różnego rodzaju społeczne preferencje znajdujące wyraz w uprawnieniach do ulgowych przejazdów, powoduje, że osiągnięte z tego tytułu przychody nie pokrywają jej kosztów działalności. Celem rekompensat przyznawanych na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.t.z. ma być, stosownie do art. 52 tej ustawy, przede wszystkim pokrycie strat związanych z tego rodzaju działalnością (ewentualnie uzyskanie rozsądnego zysku) i umożliwienie jej prowadzenia w tego rodzaju sytuacji. Także sposób przyznania tych rekompensat, wynikający z przepisów ww. rozdziału 6 u.p.t.z. wskazuje, że stanowią one dopłatę o charakterze podmiotowym związaną z kosztami funkcjonowania spółki w zakresie, w jakim świadczy przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a nie z cenami usług przewozowych, na które rekompensata nie oddziałuje.
Należy stwierdzić, że przedmiotowa rekompensata, w formie w jakiej została ukształtowana umową zawartą przez skarżącą spółkę, ma niewątpliwie z ekonomicznego punktu widzenia wpływ na cenę świadczonych usług, ale nie jest to związek jaki wypływa z treści art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Nie można bowiem stwierdzić indywidualnego i policzalnego związku rekompensaty z ceną świadczonych usług na rzecz konkretnych nabywców (pasażerów dokonujących zakupu biletów na przejazd). Jak podano bowiem we wniosku, rekompensata stanowić będzie różnicę pomiędzy kosztami faktycznie poniesionymi przez spółkę w związku z realizacja przez nią usług komunikacji miejskiej, (powiększonymi o rozsądny zysk), a przychodami osiągniętymi w związku z realizacja tych usług. Związek ten jest zatem zbyt odległy i złożony, aby przyjąć, że w sposób bezpośredni kształtuje on cenę. Rekompensata opiera się na elementach kalkulacyjnych, w oderwaniu od konkretnie dostarczanych usług.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz wskazane przepisy prawa, a także uwzględniając stanowiska wyrażone w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w wyroku z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 148/20, należy uznać, że przedmiotowe rekompensaty nie podlegają opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jako wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług lokalnego transportu zbiorowego na terenie Gminy, gdyż nie stanowią pokrycia ceny świadczonych usług. Tym samym rekompensaty za świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego nie stanowią elementu podstawy opodatkowania, tj. zapłaty, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, z tytułu usług świadczonych przez Państwa i tym samym nie są Państwo obowiązani do naliczenia i rozliczenia podatku VAT należnego od otrzymywanych rekompensat.
Tym samym, Państwa stanowisko do pytania nr 1, że otrzymana od Gminy rekompensata nie będzie wypełniać dyspozycji art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, jest prawidłowe.
Przechodząc do kwestii prawa do odliczenia w pełnej wysokości podatku naliczonego od zakupów towarów i usług służących wykonywaniu usług komunikacji miejskiej – od wszystkich prawidłowo udokumentowanych zakupów związanych z działalnością gospodarczą, bez obowiązku – ze względu na otrzymaną rekompensatę – obliczania współczynnika, zgodnie z art. 90 ustawy o VAT, wyjaśniam co następuje:
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Zatem prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Tak skonstruowana zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z uwagi na brzmienie cytowanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy zauważyć, że obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.
Ponadto należy zauważyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych od podatku, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.
W myśl art. 90 ust. 1 ustawy:
W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy:
Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
W świetle art. 90 ust. 3 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
Podkreślić również należy, że aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Z wniosku wynika, że jako czynny podatnik VAT, ponoszą Państwo wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane ze świadczeniem usług publicznego transportu zbiorowego, które stanowią czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Natomiast przychody, jakie będą Państwo uzyskiwać ze świadczenia usług komunikacji miejskiej, mogą nie wystarczyć na pokrycie kosztów tej działalności. Z tego tytułu będą Państwo uprawnieni do otrzymywania rekompensaty do poniesionych kosztów związanych ze świadczeniem usług komunikacji miejskiej.
W związku z tym Państwa wątpliwości budzi kwestia czy w przypadku gdy rekompensata nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług to podatek naliczony od zakupu towarów i usług służących wykonywaniu usług komunikacji miejskiej może zostać odliczony od wszystkich prawidłowo udokumentowanych zakupów związanych z tą działalnością.
Należy zauważyć, że przepisy ustawy o VAT nie wiążą prawa do odliczenia podatku ze źródłem pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na zakup towarów i usług, przy nabyciu których podatek został naliczony.
Przepisy ustawy nie wyłączają prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku dokonywania zakupów ze środków finansowych pochodzących od podmiotów trzecich.
Zatem dla ustalenia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego podstawowe znaczenie ma związek dokonanych zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, natomiast bez znaczenia pozostaje źródło pochodzenia środków finansowych na pokrycie ww. zakupów. Jednak przy ustalaniu tego prawa należy mieć na uwadze ograniczenie wynikające z art. 88 ustawy.
W konsekwencji, otrzymanie przez Państwa częściowego zwrotu ponoszonych kosztów w formie rekompensaty nie pozbawia Państwa prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupów związanych z wykonywaniem czynności podatkowych VAT.
Skoro jak jednoznacznie wskazano w uzupełnieniu wniosku – Państwo, jako czynny podatnik VAT, ponoszą wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane ze świadczeniem usług publicznego transportu zbiorowego, które stanowią czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, to w przedstawionym opisie sprawy w stosunku do zakupów towarów i usług służących wykonywaniu usług przewozu w ramach publicznego transportu zbiorowego na terenie Gminy przepisy art. 90 ustawy o VAT nie mają zastosowania.
Reasumując, w przypadku spełnienia podstawowej pozytywnej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych, Państwu będącym czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, stosownie do zapisów art. 86 ust. 1 ustawy, przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących te zakupy przy spełnieniu wyżej wskazanych warunków.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji uchylonej ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 148/20, tj. w dniu 31 stycznia 2020 r.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisem zdarzenia przyszłego.
Nadmienia się, że niniejsza interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
-Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
-Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
-w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
-w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP:/KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
