Przedsiębiorcy mają czas do 20 maja na roczne rozliczenie składki zdrowotnej
20 maja 2026 r. upływa termin złożenia dokumentów rozliczeniowych za kwiecień wraz z rocznym rozliczeniem składki zdrowotnej za 2025 r. Tego samego dnia przedsiębiorcy muszą także opłacić należne składki za kwiecień, uwzględniając ewentualną dopłatę roczną. ZUS przypomina, na jakie kwestie należy zwrócić szczególną uwagę przy sporządzaniu tegorocznego rozliczenia.
Obowiązek rocznego rozliczenia składki zdrowotnej dotyczy osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, które w ubiegłym roku były z tego tytułu objęte ubezpieczeniem zdrowotnym i były opodatkowane podatkiem liniowym, skalą podatkową lub ryczałtem ewidencjonowanym. Rozliczenie pozwala ustalić kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne należnej za dany rok na podstawie przychodów lub dochodów z tego roku.
Osoby, które miały zawieszoną działalność przez cały 2025 rok, nie muszą składać rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedsiębiorca wznowił działalność w styczniu 2026 r., a rozlicza się na zasadach ogólnych. Składa wówczas rozliczenie za 2025 rok, aby ustalić wysokość rocznej składki zdrowotnej. Dla tego przedsiębiorcy będzie to jednomiesięczny rok składkowy.
Obowiązek złożenia rocznego rozliczenia dotyczy także przedsiębiorcy, który rozpoczął działalność w styczniu 2026 r. i rozlicza się na zasadach ogólnych. Wymóg ten obejmuje również osobę, która zawiesiła lub zakończyła działalność w 2025 r., ale była w tym czasie objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, nawet tylko przez jeden dzień.
Rozliczenie roczne należy wykazać w dokumencie rozliczeniowym za kwiecień 2026 roku:
- ZUS DRA – osoby prowadzące działalność jednoosobową,
- ZUS RCA – osoby opłacające składki za siebie oraz za inne osoby (np. zatrudnionych pracowników, zleceniobiorców).
Na co zwrócić uwagę w rozliczeniu rocznym za 2025 rok
Od 1 stycznia 2025 r. podczas ustalania dochodu/przychodu, na podstawie którego wyliczana jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, nie uwzględnia się przychodów ani kosztów uzyskania przychodu związanych ze sprzedażą składników majątku (w tym środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych) w przypadku przedsiębiorców opodatkowanych:
- według skali podatkowej,
- podatkiem liniowym lub
- ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Przedsiębiorcy opodatkowani według skali lub podatkiem liniowym, którzy sporządzają rozliczenie roczne, począwszy od rozliczenia za 2025 r., mogą zdecydować, czy chcą uwzględniać przychody i koszty uzyskania przychodu związane ze sprzedażą składników majątku przy ustalaniu rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Podstawę tę ustala się na podstawie rocznego dochodu/przychodu uzyskanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
W rozliczeniu rocznym składki zdrowotnej za 2025 rok przedsiębiorcy mogą – fakultatywnie – uwzględnić przychody i koszty związane ze sprzedażą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W tym celu w formularzach ZUS RCA i ZUS DRA wprowadzono dodatkowe pola przeznaczone dla płatników, którzy zdecydują się na takie rozliczenie.
Przedsiębiorca, który złoży oświadczenie, że będzie uwzględniać przychody i koszty uzyskania przychodu związane ze sprzedażą składników majątku w rocznej podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, może skorzystać z dodatkowej regulacji. Jeżeli sprzeda on środek trwały, dla którego odpisy amortyzacyjne zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przed 1 stycznia 2022 r., jego dochód nie zostanie powiększony o te odpisy
Zwrot nadpłaty wynikającej z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej
Jeżeli z rocznego rozliczenia wynika nadpłata składki zdrowotnej, a płatnik nie ma na koncie zaległości, ZUS automatycznie utworzy wniosek o zwrot nadpłaty (RZS-R) i udostępni go na koncie płatnika w portalu eZUS dzień po złożeniu rocznego rozliczenia.
Wniosek należy zweryfikować, wskazać rachunek bankowy, podpisać i odesłać do 1 czerwca 2026 r. ZUS wypłaci nadpłatę do 3 sierpnia 2026 r. Jeśli płatnik składek nie złoży wniosku, ZUS rozliczy nadpłatę na koncie płatnika do końca roku. Gdy z rozliczenia wynika niedopłata składki zdrowotnej, trzeba ją dopłacić razem ze składką za kwiecień 2026 r., najpóźniej do 20 maja 2026 r.
Płatnik składek ma czas na uzupełnienie wniosku o zwrot nadpłaty (RZS-R) i wysłanie go przez PUE ZUS/eZUS do 1 czerwca 2026.
Korekta rozliczeń za 2025 rok
Przedsiębiorca, który zamierza skorygować wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące 2025 r., powinien złożyć dokumenty korygujące najpóźniej w dniu złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Jeśli nie składa takiego wniosku, ma czas na przekazanie korekty do 1 lipca 2026 r.
ŹRÓDŁO: Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Oprac. Katarzyna Bogucka
REDAKCJA INFORLEX
POTRZEBUJESZ POMOCY?