Ważne informacje dla klientów biur

NOWOŚCI W PRAWIE

OD 1 LIPCA

Zasady występowania o zasiłki

Ustawa z 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. poz. 441) upraszcza zasady składania wniosków o zasiłki z ubezpieczenia chorobowego.

Nowelizacja różnicuje sposób składania wniosków o przyznanie i wypłatę zasiłku w zależności od tego, kto jest płatnikiem świadczenia. W przypadku gdy jest nim:

• płatnik składek – postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku będzie wszczynane na wniosek złożony w postaci papierowej lub elektronicznej;
• ZUS – podobnie jak do tej pory, postępowanie będzie wszczynane na wniosek złożony w postaci papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS, na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS lub na adres do doręczeń elektronicznych.

Ustawa dodała też regulację, zgodnie z którą postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny wszczyna się na podstawie:

• zaświadczenia lekarskiego e-ZLA albo wydruku e-ZLA albo zaświadczenia lekarskiego w trybie alternatywnym oraz wniosku o zasiłek złożonego w postaci papierowej lub elektronicznej – jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek;
• wydruku e-ZLA albo zaświadczenia lekarskiego w trybie alternatywnym, przekazanych przez ubezpieczonego albo płatnika składek upoważnionego przez ubezpieczonego oraz wniosku o zasiłek złożonego w postaci papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego – jeżeli płatnikiem zasiłku jest ZUS.

Ponadto nowelizacja doprecyzowała, że do wniosku o zasiłek dołącza się dokumenty niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku lub ich kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem lub elektroniczne kopie tych dokumentów.

Z kolei wnioski oraz dokumenty niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku przekazywane przez płatnika składek do ZUS w formie dokumentu elektronicznego uznaje się za tak samo ważne i skuteczne prawnie, jakby były złożone papierowo i podpisane własnoręcznie przez ubezpieczonego.

Ustawa wejdzie w życie 1 lipca 2026 r.

OD 8 lipca

Nowe uprawnienia PIP

W ustawie z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 473) najwięcej emocji budzi nadanie okręgowym inspektorom pracy uprawnień do wydawania decyzji przekształcających nieprawidłowo zawartą umowę cywilnoprawną w umowę o pracę.

Uwaga! Inspektor najpierw będzie musiał wydać polecenie usunięcia naruszeń, a dopiero jego niewykonanie będzie powodem wydania decyzji.

Zarówno pracodawca, jak i pracownik będą mogli:

• odwołać się od tej decyzji do sądu pracy, co wstrzyma jej wykonanie do momentu wydania orzeczenia;
• złożyć zażalenie na postanowienie nadające takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Ponadto ustawa przewiduje, że:

• PIP będzie mogła kontrolować także podmioty, na rzecz których w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli była świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą bez względu na podstawę świadczenia pracy;
• Główny Inspektor Pracy będzie wydawał interpretacje indywidualne w zakresie stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi umowę o pracę w rozumieniu art. 22 par. 1 kodeksu pracy;
• możliwa będzie znacznie szersza współpraca oraz wymiana danych między PIP, ZUS i Krajową Administracją Skarbową;
• kary za naruszenie prawa pracy będą dwukrotnie wyższe.

Nowe regulacje wejdą w życie 8 lipca 2026 r.

OD 12 lipca

Certyfikacja wykonawców

Celem ustawy z 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych (Dz.U. poz. 1235) jest ograniczenie obowiązków – zarówno po stronie wykonawców, jak i zamawiających – związanych z weryfikacją podmiotową wykonawców. Ustawa nie przewiduje obowiązku certyfikacji, wykonawca będzie mógł się o nią ubiegać na zasadzie dobrowolności. Certyfikacja będzie umożliwiała wykonawcy potwierdzenie, że nie podlega on wykluczeniu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz że ma zdolność do należytego wykonania takiego zamówienia. Wykonawca będzie mógł się powoływać na certyfikację i posługiwać się certyfikatem na potrzeby wielu różnych postępowań bez konieczności każdorazowego gromadzenia i składania dokumentów. Ustawa wejdzie w życie 12 lipca 2026 r. ©℗

obowiązki i uprawnienia

DO 1 czerwca

Wniosek o zwrot nadpłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne

Wniosek o zwrot nadpłaty (RZS-R), która wynika z rocznego rozliczenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych tworzy automatycznie i udostępnia na profilu płatnika na Platformie Usług Elektronicznych (PUE)/eZUS dzień po złożeniu dokumentu z rocznym rozliczeniem.

Płatnik musi zweryfikować wniosek i wskazać w nim jeden numer spośród rachunków zapisanych na jego koncie w ZUS – ten, na który ma zostać przekazany zwrot. Wniosek należy podpisać i wysłać do ZUS przez PUE/eZUS najpóźniej do 1 czerwca 2026 r.

Ważne: ZUS zwraca nadpłatę tylko na rachunek bankowy zapisany na koncie płatnika.

Płatnik składek otrzyma zwrot nadpłaty składki na wskazany we wniosku rachunek bankowy najpóźniej do 3 sierpnia 2026 r.

Natomiast jeśli płatnik nie złoży wniosku o zwrot, to ZUS rozliczy nadpłatę na koncie płatnika najpóźniej do końca tego roku.

Należy pamiętać, że za każdy miesiąc prowadzenia działalności w 2025 r. płatnicy składek muszą złożyć do ZUS dokumenty rozliczeniowe z ustaloną składką na ubezpieczenie zdrowotne. Sposób ich wypełnienia ma wpływ na weryfikację poprawności rozliczenia rocznego. Dokumenty korygujące wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące 2025 r. można złożyć:

• najpóźniej do dnia, w którym płatnik złoży wniosek o zwrot nadpłaty;
• do 1 lipca 2026 r. – jeśli płatnik nie złoży wniosku o zwrot nadpłaty.

Każda osoba prowadząca działalność może uzyskać pomoc:

• podczas e-wizyty w ZUS,
• w Centrum Kontaktu Klientów ZUS (CKK) pod numerem telefonu 22 560 16 00 lub e-mailem cot@zus.pl,
• u doradcy płatnika w każdej placówce ZUS.

DO 30 czerwca

Zatwierdzanie sprawozdań finansowych

Zbliża się termin zatwierdzenia sprawozdania finansowego jednostki. Zgodnie z ustawą o rachunkowości sprawozdanie finansowe sporządzone na 31 grudnia powinno zostać zatwierdzone w terminie sześciu miesięcy od dnia bilansowego. W przypadku jednostek, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, termin zatwierdzenia sprawozdania za 2025 r. upływa 30 czerwca 2026 r. Z kolei sprawozdanie finansowe należy złożyć w odpowiednim rejestrze sądowym do 15 lipca 2026 r.

Sprawozdanie finansowe zatwierdza organ uprawniony do tego na mocy obowiązujących przepisów prawa, statutu, umowy lub na mocy prawa własności. Ważne jest, aby decyzja o zatwierdzeniu sprawozdania została podjęta przez właściwy organ. Podjęcie decyzji przez niewłaściwy organ może skutkować nieważnością tych postanowień, np. koniecznością zwrotu dywidendy przez wspólników.

Zarząd jednostki ponosi odpowiedzialność za prawidłowość i zgodność sprawozdania finansowego z obowiązującymi przepisami prawa. Choć organ zatwierdzający podejmuje formalną decyzję, to zarząd musi się upewnić, że sprawozdanie jest przygotowane zgodnie z przepisami i że wszystkie dane są rzetelne.

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego musi się odbywać zgodnie z regulacjami statutowymi, a uchwała powinna być odpowiednio udokumentowana i zaprotokołowana.

Jeśli sprawozdanie nie zostanie zatwierdzone, nie będzie możliwe dokonanie podziału zysku ani pokrycia straty. Zgodnie z art. 53 ust. 3 i 4 ustawy o rachunkowości podział lub pokrycie wyniku finansowego netto jednostek zobowiązanych do poddania sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta może nastąpić dopiero po uzyskaniu opinii biegłego rewidenta oraz zatwierdzeniu sprawozdania przez organ zatwierdzający. Podział wyniku finansowego dokonany bez spełnienia tych warunków jest nieważny z mocy prawa.

Brak zatwierdzenia sprawozdania finansowego może również prowadzić do problemów z uzyskaniem finansowania zewnętrznego, takich jak kredyty czy pożyczki.

Dodatkowo brak zatwierdzenia sprawozdania może wpłynąć na obniżenie wiarygodności jednostki w oczach inwestorów i partnerów biznesowych, co w dłuższym czasie może mieć negatywne skutki dla działalności gospodarczej. ©℗

Wydawca wyraża zgodę na udostępnianie treści ściągawki klientom biur rachunkowych.

Stan prawny na 27 maja 2026 r.