Interpretacja indywidualna z dnia 5 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.289.2026.2.MSU
Zbycie praw i roszczeń związanych z nakładami na nieruchomości powinno być kwalifikowane jako odpłatne świadczenie usług na gruncie ustawy VAT, co pozwala nabywcy na odliczenie podatku naliczonego, zaś zbywca zobowiązany jest do opodatkowania transakcji odpowiednią stawką VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
20 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 20 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania czynności zbycia przysługujących B praw i roszczeń za świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy oraz prawa do odliczenia podatku VAT.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – 12 maja 2026 r.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowany będący stroną postępowania: A
2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawcą jest A (spółka jawna osób fizycznych) (dalej zwana: „Spółka”), której główny przedmiot działalności ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym stanowią przetwarzanie i konserwacja mięsa, z wyłączeniem mięsa z drobiu PKD 10.11.Z, produkcja, przetwórstwo i konserwowanie mięsa i produktów mięsnych PKD 15.1. Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym wykonującym czynności opodatkowane, w zakresie wskazanych przedmiotów działalności. Spółka jest podatnikiem podatku PIT, z racji tego, że wszyscy jej wspólnicy to osoby fizyczne. Wskazana spółka jawna, posiadająca numer NIP, jest zarazem zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym od dnia 16 grudnia 1997 r. wykonującym czynności opodatkowane, w zakresie wskazanych przedmiotów działalności. Spółka prowadzi działalność gospodarczą m.in. na wydzierżawionej nieruchomości składającej się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi 1, 2 oraz 3.
Drugim wnioskodawcą, niebędącym Stroną postępowania o wydanie interpretacji wspólnej, jest B jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT jako podatnik VAT czynny od dnia 10 października 2001 r.
Zakres niniejszego wniosku stanowi szczegółowo opisane poniżej projektowane zdarzenie przyszłe, którego przedmiotem będzie nabycie przez Spółkę od B na podstawie umowy sprzedaży wszelkich jej praw i roszczeń w odniesieniu do nieruchomości położonej w Gminie objętej księgą wieczystą nr, w zakresie działek 1, 2 oraz 3.
B jest użytkownikiem przedmiotowych nieruchomości w związku z nakładami, w tym naniesieniami poczynionymi przez nią na przedmiotową nieruchomość w okresie, w jakim B ta jest jej użytkownikiem.
Ponad powyższe - planowaną transakcją jest - zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości przez Gminę na rzecz A nieruchomości położonych w Gminie objętych księgą wieczystą nr, w zakresie zbycia na rzecz A działek 1, 2 oraz 3 w trybie art. 37 ust. 2 pkt 6) ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 1997 Nr 115 poz. 741). (dalej: „Ustawa GN”).
Stosownie do treści księgi wieczystej, Gmina jest właścicielem nieruchomości zlokalizowanej w woj. …składającej się m.in. z działek ewidencyjnych oznaczonych numerami:
-działka 1 – działka zabudowana budynkami przetwórni mięsnej i uboju. Stosownie do zmiany przepisów na tamten czas i stosownie do treści decyzji Urzędu Miasta i Gminy z dnia 31-12-1988 r. w oparciu o treść regulacji art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 44, art. 45, 47, 101 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 zm. z 1988, Dz.U. Nr 24 poz. 170) w związku z regulacjami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego zarządu i użytkowania gruntów (Dz.U. Nr 47 poz. 247 ze zm.), działka oznaczona numerem 1, wcześniej użytkowana przez B, została oddana w użytkowanie B. Z kolei decyzją Urzędu Miasta i Gminy z dnia 06-11-1989 r. na podstawie regulacji art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 44, art. 45 ust. 1 art. 46 ust. 3, art. 47 ust. 1, art. 87 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 14, poz. 74 ze zm.) w związku z regulacjami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz.U. Nr 47 poz. 240 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego zarządu i użytkowania gruntów (Dz.U. Nr 47 poz. 247 ze zm.) - na wniosek B zostały oddane w to użytkowanie B znajdujące się na działce oznaczonej numerem 1 budynki;
-działka 2 – działka zabudowana budynkiem nigdy nieczynnej oczyszczalni ścieków. Nadto, przez działkę przechodzi linia napowietrzna SN. Stosownie do treści decyzji Urzędu Miasta i Gminy z dnia 06-11-1989 r. na podstawie regulacji art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 44, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 3, art. 47 ust. 1, art. 87 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 14, poz. 74 ze zm.) w związku z regulacjami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz.U. Nr 47 poz. 240 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego zarządu i użytkowania gruntów (Dz.U. Nr 47 poz. 247 ze zm.), działka ta została oddana w użytkowanie B,
-działka 3 działka niezabudowana, ogrodzona przyległa do działki oznaczonej nr 1 – stosownie do treści decyzji Urzędu Miasta i Gminy z dnia 06-11-1989 r. na podstawie regulacji art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 44, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 3, art. 47 ust. 1, art. 87 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 14, poz. 74 ze zm.) w związku z regulacjami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz.U. Nr 47 poz. 240 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego zarządu i użytkowania gruntów (Dz.U. Nr 47 poz. 247 ze zm.), działka ta została oddana w użytkowanie B.
Stosownie do ostatecznych decyzji Urzędu Miasta i Gminy z dnia 31.12.1988 r. oraz decyzji z dnia 06-11-1989 r. (dalej łącznie zwane „Decyzjami”) oraz protokołu zdawczo odbiorczego z przekazania terenu z daty 10-08-1990 r. działki oznaczone numerami 1, 2, 3 zostały przejęte na czas nieoznaczony w użytkowanie B. Powyższe zostało ujawnione w dziale III powołanej Księgi Wieczystej.
Ponadto przed ww. Decyzjami B dokonywała na Nieruchomości szeregu inwestycji, w latach 1958 r. (zezwolenie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 24 maja 1958 roku), w latach 1964 , w latach 1972 r. (projekt sporządzony w lipcu 1972 roku). Następnie po wydaniu ww. Decyzji B na Nieruchomości A z własnych środków dokonywała szeregu kolejnych inwestycji.
Przedmiotowe Nieruchomości są i były i są od 1993 roku przedmiotem Umowy Dzierżawy na cele prowadzenia przetwórstwa mięsnego przez A. Z uwzględnieniem poprzedników A, jak i zawartych aneksów do umowy dzierżawy ma miejsce dzierżawa Nieruchomości przez A od B. Uprawnienie B w tym zakresie wynika z ww. prawa B do użytkowania niniejszej Nieruchomości, które zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla ww. działek pod numerem (dalej: „Umowa Dzierżawy”). Aktualnie z tytułu dzierżawy B pobiera miesięczny czynsz dzierżawny.
Do stawki czynszu doliczany jest podatek VAT w wysokości 23%. Umowa Dzierżawy pomiędzy A a B jest zawarta na czas nieokreślony. W związku z powyższym Nieruchomość jest wykorzystywana do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.
A w trakcie trwania Umowy Dzierżawy również dokonywała szeregu inwestycji na Nieruchomości w postaci m.in. wznoszenia budynków, budowli i urządzeń, do których to inwestycji należy m.in. budowa wiaty magazynowej na podstawie zgłoszenia z dnia 30.06.2006 r., dokonanego do Starostwa Powiatowego, rozbudowa chłodni na podstawie decyzji wydanej przez Burmistrza Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, budowa chłodni, instalacja elektryczna, wodociągowa, kanalizacyjna, gazowa, ogrodzenie działki.
W aspekcie istniejących na przedmiotowej działce zabudowań (budynków i budowli), wskazać należy odpowiednio, iż na Nieruchomościach zostały wzniesione w szczególności: budynek ubojni, budynek stajni, budynek masarni, budynek wiaty myjni, budynki 2 wiat dla zwierząt, ogrodzenie obiektu, chłodnia budynku rzeźni boksy na odpady, wiata stalowa, chłodnia wraz z magazynem skór.
Stosownie do treści umowy dzierżawy zawartej w dniu 14.09.1993 r. pomiędzy B (Wydzierżawiający) oraz A (Dzierżawca), działka oznaczona numerem 1, 2 oraz 3 zostały oddane A w dzierżawę przez B, która to dzierżawa trwa do dnia dzisiejszego (dalej: „Umowa Dzierżawy”). Wskazane Nieruchomości będące przedmiotem powołanej Umowy Dzierżawy wykorzystywana jest przez dzierżawcę dla celów prowadzonej działalności gospodarczej A.
W aspekcie zabudowania budynkiem nigdy nieczynnej oczyszczalni ścieków, wskazania wymaga, iż w odniesieniu do tego budynku nigdy nie doszło do całkowitego zakończenia inwestycji i końcowego odbioru inwestycji.
W aspekcie opisanej nieruchomości wskazania zarazem wymaga, iż stosownie do ostatecznych decyzji Urzędu Miasta i Gminy z dnia 31.12.1988 r. oraz decyzji z dnia 06-11-1989 r. oraz protokołu zdawczo-odbiorczego z przekazania terenu z daty 10-08-1990 r., działki oznaczone numerami 1, 2 oraz 3 zostały przejęte na czas nieoznaczony w użytkowanie B. Powyższe zostało ujawnione w dziale III powołanej Księgi Wieczystej.
Dokonując analizy istniejącego stanu faktycznego dla celów wydania wspólnej interpretacji prawa podatkowego wskazania zarazem wymaga, iż stosownie do zawartej w dniu 14.09.1993 r. Umowy Dzierżawy, B oddała w dzierżawę A posiadane przez B w użytkowaniu działki położone we wsi oznaczonych numerami 1, 2, 3. Przedmiotem Umowy Dzierżawy zawartej pomiędzy B a A jest również działka 4 (której użytkownikiem wieczystym jest B). Planowane jest również dokonanie przez B w przyszłości sprzedaży użytkowania wieczystego ww. nieruchomości na rzecz A.
Powyższe oznacza zatem, iż A będąca Wnioskodawcą, w odniesieniu do nieruchomości składającej się z działek nr 1, 2 oraz 3 jest ich dzierżawcą zarówno w zakresie samego gruntu, jak i budynków i budowli na tych działkach zlokalizowanych (w zakresie, w jakim nie zostały one wzniesione przez A), będąc tym samym w rozumieniu regulacji prawa cywilnego posiadaczem zależnym przedmiotowej nieruchomości. Nadto, wskazana A jako dzierżawca przedmiotowej nieruchomości, na działce ewidencyjnej nr 1 dokonała dodatkowych nakładów, wzniesień i naniesień w postaci m.in. wiaty stalowej (stajnia) oraz chłodni wraz z magazynem skór oraz pozostałych nakładów na Nieruchomości. W odniesieniu do tych naniesień A przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z ich wybudowaniem.
W związku z planowaną sprzedażą opisanych nieruchomości przez Gminę na rzecz A, tj. na rzecz aktualnego dzierżawcy przedmiotowych nieruchomości, stosownie do powołanej Umowy Dzierżawy A zamierza w drodze umowy cywilnoprawnej nabyć od B będącej użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości wszelkie roszczenia związane z przedmiotem dzierżawy, jakie przysługują tej B wobec właściciela opisanych gruntów, a to Gminy, w tym także roszczenia w zakresie poniesionych nakładów na działki oznaczone numerami 1, 2 i 3, w tym wybudowanych na tych działkach przez B budowlach i budynkach, a aktualnie stanowiących przedmiot dzierżawy w oparciu o Umowę Dzierżawy.
W tym celu projektowane jest podjęcie następujących działań:
-przed dokonaniem umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości pomiędzy A a B planowane jest zawarcie przedwstępnej umowy w zakresie cesji roszczeń (zbycia przysługujących B jako użytkownikowi praw do nakładów) związanych z poniesionymi nakładami przez B. W szczególności w tej umowie zostanie zawarte postanowienie, zgodnie z którym A wszelkie roszczenia związane ze wszelkimi nakładami, w tym naniesieniami poniesionymi przez B na nieruchomościach o numerach 1, 2 oraz 3 położonych w miejscowości …, jak również nastąpi - na rzecz A – cesja wszelkich praw, jakie przysługują B w związku z użytkowaniem działek 1, 2 i 3, a B nie będzie dochodziła w przyszłości jakichkolwiek roszczeń związanych z użytkowaniem ww. działek od Gminy ani od A (po zawarciu umowy przyrzeczonej),
-w dokumentacji transakcji zostanie zawarte oświadczenie B, co do zrzeczenia się użytkowania ww. działek bądź alternatywnie (wg decyzji Gminy) zobowiązanie B do określonej czynności w określonym czasie, tj. braku zaskarżenia decyzji o wygaszeniu użytkowania ww. działek, jak również współdziałanie przez B ze A oraz Gminą celem wykreślenia w księgach wieczystych ww. użytkowania na działkach, jak i upoważnienie A do działania celem wykreślenia w księgach wieczystych ww. użytkowania na działkach.
W wykonaniu postanowień wskazanej przedwstępnej umowy w zakresie cesji roszczeń B wobec właściciela nieruchomości, a to Gminy, planuje się, iż do dnia zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowych Nieruchomości (lub w dniu zawarcia umowy sprzedaży) zostanie zawarta umowa przyrzeczona, w wyniku której na A w drodze umowy cesji przeniesione zostaną wszelkie prawa do roszczeń B w zakresie nakładów związanych z nieruchomością stanowiącą przedmiot użytkowania (działki 1, 2 i 3), w tym do naniesionych przez B budynków i budowli, a nadto B ta zobowiąże się do określonych czynności celem wygaszenia istniejącego stosunku prawnego użytkowania na Nieruchomości.
Szczególnego podkreślenia wymaga, iż zawarcie przedmiotowej umowy cesji pomiędzy B a A nie będzie do dnia zawarcia umowy sprzedaży Nieruchomości składających się z działek oznaczonych nr 1, 2 i 3 stanowiło o rozwiązaniu stosunku prawnego użytkowania pomiędzy Gminą a B w odniesieniu do Nieruchomości oraz o wygaśnięciu bądź rozwiązaniu w jakiejkolwiek formie istniejącego pomiędzy A i B stosunku prawnego wynikającego z zawartej Umowy Dzierżawy. Powyższe oznacza zatem, iż na moment zawarcia przez Spółkę umowy kupna Nieruchomości od Gminy, A będzie dzierżawiła Nieruchomości od B na dotychczasowych warunkach, a B będzie użytkownikiem Nieruchomości, stosownie do powołanych decyzji administracyjnych z lat osiemdziesiątych.
Ewentualnie zakłada się, że mogą być już w obiegu prawnym decyzje administracyjne o wygaszeniu użytkowania Nieruchomości przez B, jednak na czas zawarcia przez A umowy kupna Nieruchomości od Gminy te ww. decyzje nie będą ostateczne. Dodatkowo wskazania wymaga, iż aktualnie, jak i w przyszłości, nabyte od Gminy nieruchomości składające się z działek 1, 2 i 3, jak również zakup opisanych praw majątkowych od B, jakie przysługują tej B jako użytkownikowi od Gminy (w związku z dokonanymi nakładami i naniesieniami) związany jest z prowadzoną przez A działalnością opodatkowaną VAT. Nadto wskazania także wymaga, iż kwestia kwalifikacji podatkowej zakupu Nieruchomości na gruncie regulacji ustawy o VAT przez A od Gminy stanowi przedmiot odrębnego wniosku o interpretację.
Podsumowując - przedmiotem zbycia dokonywanego na rzecz A stanowić będą wyłącznie przysługujące B roszczenia w zakresie nakładów poczynionych na stanowiących przedmiot użytkowania Nieruchomościach składających się z działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 1, 2 oraz 3 w zakresie nakładów poczynionych na te Nieruchomości odnośnie istniejących budynków i innych obiektów.
W skład tych nakładów wchodzą zarówno nakłady remontowe i modernizacyjne, a także nakłady, w wyniku których na przedmiotowych działkach w okresie ich użytkowania przez B naniesiono nowe obiekty.
Podkreślić także należy, iż w związku z planowanym charakterem i celem przyszłych transakcji, tj. nabycia przedmiotowych Nieruchomości przez A od Gminy oraz równoczesnej transakcji stanowiącej przedmiot niniejszego wniosku o wydanie wspólnej interpretacji prawa podatkowego - w zakresie nabycia przez A od B przysługujących jej roszczeń, nabycie to nastąpi z jednoczesnym zobowiązaniem się B (jako użytkownika), co do wygaszenia istniejącego stosunku prawnego w zakresie użytkowania Nieruchomości.
Wskazać przy tym należy, iż Nieruchomości nigdy nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, a tym samym brak jest podstaw dla dokonania kwalifikacji, w ramach której przedmiotem zbycia jest użytkowanie wieczyste. Nieruchomości te zostały natomiast oddane B w użytkowanie, stosownie do powołanych w treści wniosku o wydanie wspólnej interpretacji prawa podatkowego decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o regulacje już nieobowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w związku ze wskazanymi w treści tych decyzji (powołanymi w opisie stanu faktycznego) obowiązującymi na dzień wydania tych decyzji aktami wykonawczymi. W konsekwencji brak jest podstaw dla uznania, iż przedmiot zbycia stanowi również prawo użytkowania wieczystego - ponieważ w analizowanym przypadku takie nie istnieje.
Na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym nr 3 posadowione są obiekty stanowiące, w ocenie A, urządzenia budowlane w postaci:
-metalowego ogrodzenia z bramą - wybudowane, a następnie wyremontowane w latach 90-tych,
-nawierzchnia wysypanej kamieniem o powierzchni .. oraz nawierzchni wybetonowanej o powierzchni ok. … m2,
-wybudowane, a następnie wyremontowane w latach 90-tych.
Na przedmiotowej działce nr 3 nie znajdują się żadne inne obiekty niż wskazane powyżej.
Powyższe nakłady w zakresie zagospodarowania przedmiotowej działki zostały dokonane przez B jako użytkownika przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Gminy, a następnie przez aktualnego dzierżawcę przedmiotowej nieruchomości, a to A. Powyższe prowadzi do wniosku, w świetle którego w stosunku do właściciela gruntu, a to Gminy użytkownikowi, tj. B przysługuje roszczenie o zwrot nakładów w zakresie poczynionych naniesień na zagospodarowanie przedmiotowej działki w aspekcie wskazanych urządzeń budowlanych.
W przedmiotowym aspekcie wskazania wymaga, iż roszczenia i prawa, jakie przysługują B wobec Gminy koncentrują się na płaszczyźnie poczynionych wszelkich nakładów na stanowiące przedmiot użytkowania Nieruchomości składające się z działek oznaczonych numerami 1, 2 oraz 3.
Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż B na mocy powołanych w treści opisu stanu faktycznego decyzji administracyjnych przysługuje jako użytkownikowi przedmiotowych nieruchomości prawo wynikające z ustalonego powołanymi decyzjami prawa użytkowania (niebędące prawem użytkowania wieczystego). W konsekwencji podkreślić należy (na co wskazano we wniosku o wydanie wspólnej interpretacji prawa podatkowego), iż w ramach ustalonych warunków przyszłej transakcji - zbyciu praw i roszczeń przysługujących B wobec Gminy towarzyszy jednoczesne zobowiązanie B do wygaszenia istniejącego stosunku prawnego w zakresie użytkowania przedmiotowych Nieruchomości.
Pytania
1.Czy B jako podatnik VAT czynny dokonując na rzecz aktualnego dzierżawcy, tj. A, zbycia przysługujących tej B praw i roszczeń wobec właściciela nieruchomości, tj. wobec Gminy w zakresie dokonanych przez tą B nakładów na istniejące obiekty oraz naniesień budynków i budowli na działkach oznaczonych nr 1, 2 i 3 z jednoczesnym zobowiązaniem do wygaszenia istniejącego pomiędzy B a Gminą stosunku prawnego użytkowania, na gruncie regulacji ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2023 poz. 1570) ma obowiązek opodatkowania przedmiotowej czynności jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu regulacji art. 8 ust. 1 w związku z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT?
2.Czy, w razie uznania, iż przedmiot przyszłej transakcji zawartej pomiędzy B a A stanowią prawa majątkowe (także w odniesieniu do dokonanych przez B nakładów i naniesień na Nieruchomości stanowiących przedmiot użytkowania oraz dzierżawy), stosownie do treści regulacji art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2023 poz. 1570) nabywcy, tj. A, jako podatnikowi podatku VAT czynnemu będzie przysługiwało uprawnienie do obniżenia podatku należnego o wartość podatku naliczonego wynikającego z nabycia w drodze cesji wszelkich praw i roszczeń od B, (w zakresie, w jakim te prawa i roszczenia przysługują tej B jako użytkownikowi wobec Gminy) w związku z poniesionymi przez tą B nakładami na Nieruchomości składające się z działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 1, 2 i 3?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad.1
W ocenie Wnioskodawców, na gruncie analizowanej sprawy zasadną jest jednak kwalifikacja, w świetle której przedmiot planowanej transakcji przyszłej, a tym samym przedmiot zbycia w opisanej sprawie stanowią jednak nie tyle same nakłady (naniesienia) na użytkowanej przez B nieruchomości, rozumiane jako towary art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, a prawa majątkowe (przysługujące B roszczenie), w zakresie rozliczeń z tytułu dokonanych nakładów i naniesień, które przysługuje B na podstawie art. 90 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ad. 2
Biorąc zatem pod uwagę, iż dla zbycia przedmiotowych praw majątkowych kwalifikowanego na gruncie regulacji ustawy o VAT jako odpłatne świadczenie usług, regulacje ustawy o VAT nie przewidują zwolnienia o charakterze przedmiotowym uznać należy, iż czynność taka będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT (wg stawki podstawowej, tj. 23%). Tym samym przyjąć należy, iż nabywcy, tj. A w związku z nabyciem praw majątkowych opisanych niniejszym wnioskiem, w sytuacji w której nabycie to jest związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT, będzie przysługiwało uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej zbycie tych praw.
Uzasadnienie do pytania nr 1
Stosownie do treści regulacji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2023 poz. 1570) (dalej: „Ustawą o VAT”) – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie, w myśl regulacji art. 7 ust. 1 ustawy o VAT - przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również szereg czynności szczególnych wskazanych w tym przepisie (nieznajdujących zastosowania w analizowanej sprawie ). Zarazem dyspozycja art. 2 pkt 6 ustawy o VAT wskazuje, iż przez pojęcie towaru dla celów regulacji ustawy o VAT należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Z kolei, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT - przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Przenosząc powyższą analizę na grunt rozpatrywanego zagadnienia wskazać należy, iż przedmiot odpłatnego zbycia planowanej przyszłej transakcji dokonywanej pomiędzy B jako użytkownika wskazanych w opisie stanu faktycznego Nieruchomości będą stanowiły prawa majątkowe w zakresie roszczeń wynikających z dokonanych na użytkowanym gruncie nakładów, w tym naniesień w postaci budynków i budowli z jednoczesnym zobowiązaniem się do współdziałania w zakresie wygaszenia prawnego stosunku użytkowania. Nabywcą tych praw będzie zaś aktualny dzierżawca przedmiotowych Nieruchomości, tj. A (stosownie do zawartej Umowy Dzierżawy), który jednocześnie w drodze umowy sprzedaży dokona zakupu przedmiotowej Nieruchomości od jej właściciela, tj. od Gminy.
Dokonując analizy przedmiotowego zagadnienia zauważenia wymaga, iż nieruchomość składająca się z działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 1 została oddana w użytkowanie B przez Gminę na mocy decyzji z dnia 31-12-1988 r. wydanej w oparciu o regulacje już nieobowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w związku ze wskazanymi w treści tej decyzji (powołanymi w opisie stanu faktycznego) obowiązującymi na dzień wydania tej decyzji aktami wykonawczymi. Podobnie nieruchomość składająca się z działek ewidencyjnych oznaczonych numerami ewidencyjnymi 2 i 3, która została oddana w użytkowanie B przez Gminę na mocy decyzji z dnia 6-11-1989 r. wydanej w oparciu o regulacje już nieobowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w związku ze wskazanymi w treści tej decyzji (powołanymi w opisie stanu faktycznego) obowiązującymi na dzień wydania tej decyzji aktami wykonawczymi.
W powyższym aspekcie wskazać należy, iż przedmiotowe decyzje wydane zostały w oparciu o powołaną, a już aktualnie nieobowiązującą, ustawę z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. W treści tej ustawy, w stanie prawnym ówcześnie obowiązującym, tj. w dacie wydania przedmiotowych decyzji przewidziane zostało rozwiązanie art. 5 powołanej o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, w świetle którego:
1.W sprawach nieuregulowanych w ustawie do zarządu gruntów przez państwowe jednostki organizacyjne stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące własności nieruchomości państwowych (art. 34 i 128), a do użytkowania gruntów przez organizacje społeczne - przepisy tego Kodeksu o użytkowaniu, z tym że do użytkowania gruntów państwowych przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne mają zastosowanie przepisy rozdziału III działu II tytułu III księgi drugiej Kodeksu cywilnego.
2.Organizacjami społecznymi w rozumieniu ustawy są organizacje polityczne, związki zawodowe i organizacje spółdzielcze, z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych. Odnotowania także wymaga, iż na skutek dokonanej nowelizacji, wprowadzonej do porządku prawnego z dniem 5 12.1990 r., powołany art. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości otrzymał brzmienie, w świetle którego - w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu Cywilnego. W kontekście analizowanego zagadnienia wskazać należy, iż na mocy regulacji ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości (tj. Dz. 2023 poz. 344) z dniem 1 stycznia 1998 r. utraciła moc ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie, jak wynika z treści regulacji art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości (tj. Dz.U. 2023 poz. 344 ),w brzmieniu aktualnie obowiązującym – grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu.
Stosownie do brzmienia regulacji art. 90 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – przy przekazywaniu trwałego zarządu nieruchomości przez jednostkę organizacyjną na wniosek innej jednostki organizacyjnej dokonują one między sobą rozliczenia z tytułu nakładów na tę nieruchomość poniesionych w związku z wykonaniem robót budowlanych zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Sposób rozliczenia ustala się w porozumieniu między jednostkami organizacyjnymi. Z kolei, w myśl art. 90 ust. 2 tej ustawy - w razie wygaśnięcia trwałego zarządu na skutek upływu okresu, na który został ustanowiony, albo wydania decyzji o jego wygaśnięciu, właściwy organ zwraca jednostce organizacyjnej kwotę równą wartości nakładów, o których mowa w art. 90 ust. 1. Natomiast w świetle art. 90 ust. 3 ustawy – jeżeli wygaśnięcie trwałego zarządu nastąpiło na wniosek jednostki organizacyjnej, rozliczeń, o których mowa w art. 90 ust. 1, nie dokonuje się, a jednostka organizacyjna jest zwolniona z obowiązku wnoszenia opłat rocznych począwszy od dnia złożenia wniosku. Opłat wniesionych do dnia złożenia wniosku nie zwraca się. Zarazem, zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przepis art. 88 ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli jednostka organizacyjna, sprawująca trwały zarząd, rozliczyła się z tytułu poniesionych nakładów, stosownie do art. 90 ust. 1, z jednostką organizacyjną, na wniosek której nastąpiło przekazanie trwałego zarządu. W świetle regulacji art. 88 ust. 1 powołanej ustawy wskazano natomiast, iż - jeżeli jednostka organizacyjna poniosła nakłady na wybudowanie budynków i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, położonych na nieruchomości oddanej w trwały zarząd, wartości tych nakładów nie uwzględnia się w cenie nieruchomości będącej podstawą do ustalenia opłat z tytułu trwałego zarządu. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku nabycia budynków i innych urządzeń w trybie, o którym mowa w art. 17.
Na gruncie powołanej analizy bezsprzecznym, w ocenie Wnioskodawców zatem jest, iż aktualnemu użytkownikowi Nieruchomości, tj. B, która to dokonała nakładów i naniesień na Nieruchomościach oddanych jej w użytkowanie na mocy powołanych decyzji administracyjnych z lat 1988 i 1989 przysługuje roszczenie stanowiące w istocie prawo majątkowe w zakresie domagania się od właściciela gruntu rozliczenia z tytułu poniesionych nakładów na jego nieruchomość. W aspekcie przedmiotu projektowanej transakcji istotnym jest również wskazanie, iż przysługujące B przedmiotowe prawo majątkowe, ma w ocenie Wnioskodawców, charakter zbywalny (brak wyłączenia jego zbywalności), co prowadzi do możliwości jego przeniesienia, np. w drodze umowy sprzedaży na podmiot trzeci.
Istotnym jest, że zasadą polskiego prawa cywilnego jest przenoszalność praw majątkowych.
Wyjątki od tej zasady są przewidziane ustawowo. Niekiedy wyjątki te są ujęte w sposób dość ogólny - przez wskazanie cech i opis prawa a nie poprzez wskazanie konkretnego rodzaju prawa. Rozstrzygając kwestię przenoszalności danego prawa, w razie braku wyraźnej regulacji ustawowej, należy zatem wyjść od zasady przenoszalności praw majątkowych i taką zasadę przyjąć. Jeśli ustawa expressis verbis nie wyklucza przenoszalności lub zbywalności prawa majątkowego, nie ma zasadniczo podstawy prawnej do wprowadzenia wniosku o nieprzenoszalności takiego prawa. Trzeba podkreślić, iż w przypadkach, gdzie ustawa ustanawia ujęty opisowo wyjątek od zasady przenoszalności lub zbywalności praw majątkowych (dla przykładu jest to art. 509 § 1, art. 922 § 2 KC), trzeba uznać, że otwiera się możliwość analizy, czy dane prawo spełnia przesłanki takiego wyjątku. Należy wówczas badać przesłanki takie, jak charakter prawa (jego właściwość) i jego związek z konkretnym podmiotem, na którego rzecz prawo to początkowo powstało. Należy zbadać, czy powiązanie to jest tak ścisłe, że prawo nie może dalej istnieć w razie ustania bytu prawnego jego podmiotu czy też jego przeniesienie na inny podmiot w drodze czynności inter vivos godziłoby w istotę tego prawa, czy też prowadziłoby do zmiany tożsamości prawa, następstwo prawne nie zachodzi.
Jak wynika z powyższego, w omawianym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z sytuacją nieprzenoszalności roszczeń posiadacza w przypadku roszczeń ustanowionych w art. 90 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Powyższa kwalifikacja znajduje także oparcie na gruncie ustawy Kodeks Cywilny. Mianowicie, stosownie regulacji art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r Kodeks Cywilny (Dz.U. 2023 poz. 1610) (dalej: „Kodeks Cywilny” lub „KC”). Regulacja ta ustala bowiem, iż:
§ 1 - Użytkownik obowiązany jest dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. O potrzebie innych napraw i nakładów powinien niezwłocznie zawiadomić właściciela i zezwolić mu na dokonanie potrzebnych robót.
§ 2 - Jeżeli użytkownik poczynił nakłady, do których nie był obowiązany, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.
Z kolei w myśl regulacji art. 753 § 2 Kodeksu Cywilnego - z czynności swych prowadzący cudzą sprawę powinien złożyć rachunek oraz wydać wszystko, co przy prowadzeniu sprawy uzyskał dla osoby, której sprawę prowadzi. Jeżeli działał zgodnie ze swoimi obowiązkami, może żądać zwrotu uzasadnionych wydatków i nakładów wraz z ustawowymi odsetkami oraz zwolnienia od zobowiązań, które zaciągnął przy prowadzeniu sprawy. Przenosząc powyższą analizę na grunt regulacji ustawy o VAT, w aspekcie skutków podatkowych zbycia wskazanych praw majątkowych przysługujących w związku z poniesionymi nakładami i naniesieniami na Nieruchomościach stanowiących przedmiot użytkowania B na rzecz aktualnego dzierżawcy tej nieruchomości, tj. Spółki, rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wymaga, czy przedmiot takiego zbycia należy identyfikować jako odpłatną dostawę towarów w rozumieniu regulacji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z treścią art. 7 ust. 1 tej ustawy, czy też jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu regulacji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z art. 8 ust. 1 tej ustawy.
W tym kontekście powołać należy się także na rozwiązania wynikające z treści Kodeksu Cywilnego. Mianowicie, stosownie do treści regulacji art. 46 § 1 Kodeks Cywilny, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Z kolei, dyspozycja art. 47 § 1 Kodeksu Cywilnego ustala, że część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Natomiast, dyspozycja art. 47 § 2 KC wskazuje, iż częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Zarazem, dyspozycja art. 47 § 3 KC ustala, że przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych. W myśl regulacji art. 48 KC - z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Konsekwencję powyższych regulacji na gruncie prawa cywilnego stanowi zatem jednoznaczny wniosek, w świetle którego dokonane przez użytkownika nieruchomości naniesienia na tą nieruchomość w postaci budynków i budowli czy też nakładów na istniejące budynki czy budowle (np. w postaci ich rozbudowy czy przebudowy) stanowią bądź odpowiednio składają się na część składową użytkowanej nieruchomości. Efekt powyższego wniosku stanowi zatem kwalifikacja, w świetle której na gruncie regulacji prawa cywilnego powyższe naniesienia czy nakłady dokonywane przez użytkownika przedmiotowej nieruchomości, a to B stanowiąc część składową wskazanych nieruchomości, w odniesieniu do której prawo własności przysługuje Gminie. W świetle powyższego, rozważenia zatem wymaga, czy na gruncie regulacji ustawy o VAT zbycie tych nakładów przez użytkownika na rzecz aktualnego dzierżawcy przedmiotowych nieruchomości, a w przyszłości właściciela przedmiotowej nieruchomości (w związku z planowaną umową sprzedaży pomiędzy Gminą a A) winno być kwalifikowane jako odpłatna dostawa towarów, a zatem czynność, o której mowa w treści regulacji art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, czy też jako odpłatne świadczenie usług, a zatem czynność, o której mowa w treści regulacji art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
Właściwa kwalifikacja ma tutaj doniosłe znaczenie z uwagi na przyjęte w regulacjach ustawy o VAT, szczególne zasady opodatkowania odpłatnej dostawy towarów, której przedmiot stanowią budynki, budowle lub ich części. Dokonując przedmiotowego rozstrzygnięcia zasadnym staje się wskazanie, iż na gruncie regulacji prawa cywilnego przedmiot sprzedaży należy niewątpliwie kwalifikować jako zbycie roszczeń (praw majątkowych) przysługujących aktualnemu użytkownikowi przedmiotowej nieruchomości, a to B od właściciela nieruchomości, a to Gminy wraz ze zobowiązaniem się zbywcy (B) do współdziałania w zakresie wygaszenia stosunku prawnego użytkowania. W konsekwencji w obszarze prawa cywilnego, zgodnie z zasadą super fices solo cedit trudno jest uznać, aby przedmiot zbycia mogło stanowić prawo własności tych nakładów czy naniesień dokonanych w trakcie trwania użytkowania, bowiem takie zbywcy nie przysługuje. Tym samym w obszarze prawa cywilnego zasadnym staje się uznanie, iż przedmiot planowanej czynności stanowić będzie zbycie praw majątkowych, jakie przysługują w stosunku do właściciela nieruchomości zbywcy, tj. B wraz ze zobowiązaniem się do wygaszenia istniejącego stosunku prawnego użytkowania, najpóźniej do momentu nabycia przez A przedmiotowej nieruchomości od jej właściciela, a to Gminy. Niemniej jednak na płaszczyźnie regulacji ustawy o VAT, kwalifikacja taka nie wydaje się zupełnie jednoznaczną. Podkreślenia bowiem wymaga, iż o ile w stanowisku prezentowanym przez organy podatkowe utrwalona została jednolita linia interpretacyjna, w świetle której zbycie praw do dokonanych nakładów na cudzej nieruchomości (w tym naniesień, np. w postaci budynków) winno być kwalifikowane jako odpłatne świadczenie usług, a zatem czynności, o której mowa w treści regulacji art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, to już w orzecznictwie Sądów Administracyjnych prezentowane jest także stanowisko odrębne.
Wskazując na zasadność identyfikacji przedmiotowej transakcji jako zbycie praw majątkowych, a w następstwie czynność odpłatnego świadczenia usług, tj. jedną z czynności, o której mowa w brzmieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, warto powołać przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 30.03.2023 sygn. 0111-KDIB3-1.4012.95.2023.2.IK, w której wskazano: „W rozpatrywanej sprawie nakłady Inwestycyjne stanowią część składową nieruchomości, których właścicielem jest Wynajmująca. Przedmiotem zbycia będą wyłącznie poniesione nakłady, stanowiące inwestycję na cudzym gruncie. Przedmiotowe Nakłady Inwestycyjne nie stanowią/nie będą stanowić zatem, odrębnej rzeczy, a jedynie powodują po Państwa stronie powstanie roszczenia, względem właściciela nieruchomości, o zwrot poniesionych kosztów. Podmiot, który poniósł nakłady dysponuje pewnym prawem do poniesionych nakładów i może to prawo przenieść na rzecz innego podmiotu. Wskazać zatem należy, że nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Z uwagi na powyższe, odpłatna czynność zbycia nakładów, jako przekazanie za wynagrodzeniem ulepszeń na cudzą rzecz, stanowi odpłatne świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zatem z uwagi na fakt, że poniesione przez B wydatki na nieruchomość stanowią nakład w obcym środku trwałym (usługę), ich rozliczenie ze A będzie stanowić - zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy - świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy. Pogląd taki potwierdza też szereg innych interpretacji prawa podatkowego, w tym m.in. interpretacje :
-z dnia września 2021 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.455.2021.2.AZ,
-z dnia 23 października 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.578.2020.1.OS,
-z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.278.2020.4.MG,
-z dnia 11 marca 2020 r, sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.809.2019.2.MG,
Z drugiej strony, pogląd odmienny, w ramach którego zbycie nakładów na cudzej nieruchomości w obszarze regulacji ustawy o VAT, z uwagi na pewną autonomię prawa podatkowego może być kwalifikowane jako odpłatna dostawa towarów, a zatem czynność, o której mowa w treści regulacji art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, odnotowywany jest w orzecznictwie Sądów Administracyjnych. Przykładowo wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2023 r. I FSK 191/20 uchylając indywidualną interpretację prawa podatkowego NSA dokonał kwalifikacji, w świetle której uznał, iż zbycie nakładów poniesionych na dzierżawioną nieruchomość przez dzierżawcę na rzecz wydzierżawiającego po zakończeniu stosunku prawnego dzierżawy stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w treści regulacji art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, co prowadzi do wniosku, w świetle którego w przypadku naniesień w postaci budynków czy budowli przedmiotem takiej dostawy byłyby właśnie te budynki lub budowle.
W ocenie Wnioskodawców, na gruncie analizowanej sprawy zasadną jest jednak kwalifikacja, w świetle której przedmiot planowanej transakcji przyszłej, a tym samym przedmiot zbycia w opisanej sprawie stanowią jednak nie tyle same nakłady (naniesienia) na użytkowanej przez B nieruchomości, rozumiane jako towary art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, a prawa majątkowe (przysługujące B roszczenie), w zakresie rozliczeń z tytułu dokonanych nakładów i naniesień, które przysługuje B na podstawie art. 90 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kierując się dyspozycją art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, zauważyć należy, iż pojęcie towarów dla celów opodatkowania VAT oznacza rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. W efekcie również z tego punktu widzenia brak jest podstaw dla uznania, iż prawa majątkowe w zakresie przedmiotowych roszczeń mogą na gruncie regulacji ustawy o VAT zostać uznane za towary. Konsekwencję powyższego, w ocenie Wnioskodawców, stanowi zasadność wniosku, w świetle którego przedmiot projektowanej transakcji przyszłej sprzedaży stanowi sprzedaż praw majątkowych przysługujących B, w stosunku do oddającej w użytkowanie przedmiotową nieruchomość Gminy z jednoczesnym zobowiązaniem się do współdziałania w wygaszeniu stosunku prawnego użytkowania na rzecz aktualnego dzierżawcy przedmiotowej nieruchomości, a to A, która przedmiotową nieruchomość zamierza nabyć od Gminy.
W efekcie takiej kwalifikacji, w ocenie Wnioskodawców, w ramach niniejszego wniosku wspólnego o wydanie wspólnej interpretacji prawa podatkowego projektowana transakcja przyszła winna na gruncie regulacji ustawy o podatku od towarów i usług być identyfikowana jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu regulacji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z treścią regulacji art. 8 ust. 1 tej ustawy, której przedmiot będzie stanowiła sprzedaż praw majątkowych.
W konsekwencji powyższej analizy stwierdzić zatem należy, że B, jako dokonująca zbycia na rzecz A przysługujących jej praw i roszczeń w zakresie dokonanych przez tą B nakładów na istniejące obiekty oraz naniesień budynków i budowli na działkach oznaczonych nr 1, 2 oraz 3 z jednoczesnym zobowiązaniem do wygaszenia istniejącego pomiędzy B a Gminą stosunku prawnego użytkowania ma obowiązek opodatkowania tej transakcji jako odpłatne świadczenie usług na podstawie regulacji art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z treścią art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie do pytania nr 2
Czy, w razie uznania, iż przedmiot przyszłej transakcji zawartej pomiędzy B a A stanowią prawa majątkowe (także w odniesieniu do dokonanych przez B nakładów i naniesień na nieruchomościach stanowiących przedmiot użytkowania oraz Umowy Dzierżawy), to stosownie do treści regulacji art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. ustawy o VAT, nabywcy, a to A, jako podatnikowi podatku VAT czynnemu będzie przysługiwało uprawnienie do obniżenia podatku należnego o wartość podatku naliczonego wynikającego z nabycia w drodze cesji wszelkich praw i roszczeń od B w zakresie, w jakim te prawa i roszczenia przysługują tej B jako użytkownikowi wobec Gminy w związku z poniesionymi przez tą B nakładami na nieruchomość składającą się z działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 1, 2 i 3?
Stosownie do treści regulacji art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Analizując dyspozycję art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wskazać należy, iż ustalone tą regułą – prawo do odliczenia podatku naliczonego, a literalnie mówiąc uprawnienie do obniżenia wartości podatku należnego o wartość podatku naliczonego, jako stanowiące przejaw zasady neutralności opodatkowania VAT na poszczególnych etapach produkcji bądź świadczenia usług wymaga istnienia związku pomiędzy nabyciem opodatkowanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na treść regulacji art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, w świetle którego nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. W konsekwencji, dla dokonania obniżenia wartości podatku należnego o wartość podatku naliczonego, obok konieczności dokonania przez nabywcę analizy istnienia w danym, konkretnym i indywidualnym przypadku istnienia związku pomiędzy nabyciem towaru lub usługi a wykonywaniem czynności opodatkowanych podatnik (Nabywca) winien także dokonać analizy charakteru czynności pod kątem wyeliminowania przesłanek negatywnych, tj. takich, które wyłączają prawo do odliczenia podatku naliczonego. W tym względzie na gruncie analizowanej sprawy kluczowym staje się dokonanie przez przyszłego Nabywcę, tj. przez A, kwalifikacji projektowanej transakcji nabycia opisanych praw majątkowych jako nabycia usług w rozumieniu regulacji art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, związanych z wykonywaną działalnością opodatkowaną.
Wskazać należy, iż Spółka, jak wykazano to w opisie zdarzenia przyszłego, wykorzystywać będzie dokonany zakup zarówno w aspekcie nieruchomości składających się z działek 1, 2 i 3, jak i powiązane z tym zakupem nabycie przysługujących aktualnemu użytkownikowi tych nieruchomości, a to B praw majątkowych, wyłącznie dla celów wykonywanych obecnie i planowanych w przyszłości czynności opodatkowanych VAT wykonywanych przez A. Stąd w odniesieniu do analizowanej czynności przyszłego zakupu przedmiotowych praw majątkowych, w ocenie A zachodzi wymagany treścią regulacji art. 86 ust. 1 ustawy o VAT związek pomiędzy nabyciem przedmiotowych usług, a wykonywaniem czynności opodatkowanych.
Zarazem w aspekcie analizy prawa do obniżenia wartości podatku należnego o wartość podatku naliczonego na gruncie analizowanego zagadnienia zasadnym jest jednoczesne wskazanie na treść regulacji art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, w świetle którego, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Wnioskodawców, kwalifikacja taka jednak nie zaistnieje, bowiem jak wykazano w treści własnego stanowiska w aspekcie pytania nr 1, przedmiot transakcji stanowić będzie zbycie przysługujących B praw majątkowych, a zbywca jest podatnikiem podatku VAT zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Biorąc zatem pod uwagę, iż dla zbycia przedmiotowych praw majątkowych kwalifikowanego na gruncie regulacji ustawy o VAT jako odpłatne świadczenie usług regulacje ustawy o VAT nie przewidują zwolnienia o charakterze przedmiotowym uznać należy, iż czynność taka będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT (wg stawki podstawowej, tj. 23%). Tym samym przyjąć należy, iż nabywcy, tj. A, w związku z nabyciem praw majątkowych opisanych niniejszym wnioskiem, w sytuacji, w której nabycie to jest związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT, będzie przysługiwało uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej zbycie tych praw.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) w myślart. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.
Z treści art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu. Słownik języka polskiego definiuje czasownik „świadczyć” jako „wykonywać coś na czyjąś rzecz”, „świadczenie” zaś, to obowiązek wykonywania, przekazania czegoś.
Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby niebędące dostawą. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Usługą nie będzie natomiast takie świadczenie, którego treścią jest przeniesienie na inny podmiot prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stanowi ono bowiem dostawę towarów. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów. Jeśli tylko mamy do czynienia ze świadczeniem, to na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług stanowi ono albo usługę, albo dostawę towarów.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że są Państwo czynnymi podatnikami VAT. Gmina jest właścicielem nieruchomości składającej się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi 1, 2 oraz 3. Nieruchomości te zostały oddane B w użytkowanie na podstawie decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o regulacje już nieobowiązującej ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w związku ze wskazanymi w treści tych decyzji obowiązującymi na dzień wydania tych decyzji aktami wykonawczymi. B poczyniła nakłady na te nieruchomości odnośnie istniejących budynków i innych obiektów. W skład tych nakładów wchodzą zarówno nakłady remontowe i modernizacyjne, a także nakłady, w wyniku których na przedmiotowych działkach w okresie ich użytkowania przez B naniesiono nowe obiekty. Ponadto B wydzierżawiła ww. nieruchomości A, która prowadzi działalność gospodarczą m.in. na wydzierżawionej nieruchomości składającej się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi 1, 2 oraz 3. Wskazali Państwo, że przedmiotem zbycia dokonywanego na rzecz A będą wyłącznie przysługujące B roszczenia w zakresie nakładów poczynionych na stanowiących przedmiot użytkowania nieruchomościach składających się z działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 1, 2 oraz 3 w zakresie nakładów poczynionych na te nieruchomości odnośnie istniejących budynków i innych obiektów. Nabycie to nastąpi z jednoczesnym zobowiązaniem się B (jako użytkownika), co do wygaszenia istniejącego stosunku prawnego w zakresie użytkowania nieruchomości składających się z działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 1, 2 oraz 3.
W tym miejscu wskazania wymaga, że 1 sierpnia 1985 roku weszła w życie ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t. j. Dz.U. z 1991 roku, nr 30, poz. 121) – obowiązująca do 1 stycznia 1998 r., której celem było m.in. uporządkowanie praktyki w zakresie zarządu nieruchomościami państwowymi.
Stosownie do brzmienia art. 5 obowiązującej wówczas ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości:
1. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do zarządu gruntów przez państwowe jednostki organizacyjne stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące własności nieruchomości państwowych (art. 34 i 128), a do użytkowania gruntów przez organizacje społeczne - przepisy tego Kodeksu o użytkowaniu, z tym że do użytkowania gruntów państwowych przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne mają zastosowanie przepisy rozdziału III działu II tytułu III księgi drugiej Kodeksu cywilnego.
2. Organizacjami społecznymi w rozumieniu ustawy są organizacje polityczne, związki zawodowe i organizacje spółdzielcze, z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych.
Na mocy regulacji ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741) z dniem 1 stycznia 1998 r. utraciła moc ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Zgodnie z art. 210 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. 2026 poz. 399):
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. Do użytkowania tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu.
Stosownie do brzmienia regulacji art. 90 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
Przy przekazywaniu trwałego zarządu nieruchomości przez jednostkę organizacyjną na wniosek innej jednostki organizacyjnej dokonują one między sobą rozliczenia z tytułu nakładów na tę nieruchomość poniesionych w związku z wykonaniem robót budowlanych zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Sposób rozliczenia ustala się w porozumieniu między jednostkami organizacyjnymi.
Z kolei, w myśl art. 90 ust. 2 tej ustawy:
W razie wygaśnięcia trwałego zarządu na skutek upływu okresu, na który został ustanowiony, albo wydania decyzji o jego wygaśnięciu, właściwy organ zwraca jednostce organizacyjnej kwotę równą wartości nakładów, o których mowa w ust. 1.
Natomiast w świetle art. 90 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
Jeżeli wygaśnięcie trwałego zarządu nastąpiło na wniosek jednostki organizacyjnej, rozliczeń, o których mowa w ust. 1, nie dokonuje się, a jednostka organizacyjna jest zwolniona z obowiązku wnoszenia opłat rocznych począwszy od dnia złożenia wniosku. Opłat wniesionych do dnia złożenia wniosku nie zwraca się.
Zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
Przepisart. 88 ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli jednostka organizacyjna, sprawująca trwały zarząd, rozliczyła się z tytułu poniesionych nakładów, stosownie do ust. 1, z jednostką organizacyjną, na wniosek której nastąpiło przekazanie trwałego zarządu.
W myśl art. 260 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Użytkownik obowiązany jest dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. O potrzebie innych napraw i nakładów powinien niezwłocznie zawiadomić właściciela i zezwolić mu na dokonanie potrzebnych robót.
Zgodnie z art. 260 § 2 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli użytkownik poczynił nakłady, do których nie był obowiązany, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.
Jak stanowi art. 45 ustawy Kodeks cywilny:
Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.
Wyjaśnienia jednocześnie wymaga, że przedmioty praw majątkowych mogą mieć charakter materialny albo niematerialny, a rzeczy stanowią jedną z kategorii przedmiotów, do których odnosi się treść praw majątkowych. Wyodrębnione przedmioty mające charakter materialny, czyli rzeczy, dzielone są tradycyjnie na nieruchomości i ruchomości (red. prof. dr hab. Maciej Gutowski, „Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do art. 1-449”, C.H. Beck 2016, komentarz do art. 45 k.c.)
Na podstawie art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Z powyższej definicji wynika, że na gruncie polskiego prawa można wyodrębnić trzy rodzaje nieruchomości w sensie prawnym:
-grunty (stanowiące część powierzchni ziemskiej),
-budynki trwale z gruntem związane (tzw. nieruchomości budynkowe),
-części tych budynków (tzw. nieruchomości lokalowe).
Stosownie natomiast do treści art. 47 § 1-3 ustawy Kodeks cywilny:
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych.
Jak stanowi art. 48 ustawy Kodeks cywilny:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej.
W kontekście powołanych wyżej przepisów wskazania wymaga, że z punktu widzenia prawa cywilnego nakłady na nieruchomość (np. wybudowanie budynku lub budowli oraz ulepszenie istniejących budynków lub budowli) stanowią część składową gruntu i tym samym własność właściciela gruntu. Wszystko to, co zostało trwale z gruntem złączone, stanowi bowiem jego część składową. A zatem w sytuacji, gdy dzierżawca/najemca/użytkownik poniesie nakłady na majątku, który nie stanowi jego własności (np. wybuduje budynek, bądź poniesie wydatki związane z wykonaniem szeregu prac adaptacyjnych i wykończeniowych), nakłady te staną się częścią nieruchomości i przypadną właścicielowi nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie nakłady remontowe i modernizacyjne, a także nakłady w wyniku których na przedmiotowych działkach w okresie ich użytkowania przez B naniesiono nowe obiekty, niewątpliwie stanowią część składową nieruchomości, których właścicielem jest Gmina. Przedmiotem zbycia będą wyłącznie poniesione nakłady, stanowiące inwestycję na cudzym gruncie. Przedmiotowe nakłady nie będą stanowić zatem odrębnej rzeczy, a jedynie powodują powstanie roszczenia, względem właściciela nieruchomości, o zwrot poniesionych kosztów.
Podmiot, który poniósł nakłady dysponuje pewnym prawem do poniesionych nakładów i może to prawo przenieść na rzecz innego podmiotu. Wskazania zatem wymaga, że nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego.
Z uwagi na powyższe, odpłatna czynność zbycia nakładów, jako przekazanie za wynagrodzeniem ulepszeń na cudzą rzecz, stanowi odpłatne świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zatem z uwagi na fakt, że poniesione przez B wydatki (nakłady remontowe i modernizacyjne, a także nakłady, w wyniku których na przedmiotowych działkach w okresie ich użytkowania przez B naniesiono nowe obiekty) na nieruchomość stanowią nakład w obcym środku trwałym (usługę), ich rozliczenie z aktualnym dzierżawcą, a w przyszłości właścicielem przedmiotowych nieruchomości będzie stanowić – zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy – świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy. W analizowanej sprawie, jako świadczenie usług należy również traktować zobowiązanie do wygaszenia istniejącego pomiędzy B a Gminą stosunku prawnego użytkowania.
Zatem zbycie (rozliczenie) przez B na rzecz A przysługujących jej praw i roszczeń w zakresie dokonanych nakładów na istniejące obiekty oraz naniesień budynków i budowli na działkach oznaczonych nr 1, 2 oraz 3 z jednoczesnym zobowiązaniem do wygaszenia istniejącego pomiędzy B a Gminą stosunku prawnego użytkowania, będzie stanowić odpłatne świadczenie usług na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług podlegające opodatkowaniu.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że dla opisanej czynności zbycia ww. praw i roszczeń przepisy podatku od towarów i usług nie przewidują zwolnienia od podatku. Zatem ich zbycie będzie opodatkowane stawką właściwą dla przedmiotu świadczenia.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1, jest prawidłowe.
Przechodząc do kwestii objętej zakresem pytania nr 2 dotyczącej prawa do odliczenia podatku naliczonego wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Z opisu sprawy wynika, że strony transakcji są zarejestrowane jako czynni podatnicy podatku od towarów i usług. A wykonuje czynności opodatkowane, nabyte prawa majątkowe będą związane z prowadzoną przez A działalnością opodatkowaną VAT. Jak rozstrzygnąłem wyżej, zbycie ww. praw i roszczeń będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT i nie będzie korzystało ze zwolnienia od podatku – zatem będzie opodatkowane właściwą stawką podatku.
W konsekwencji, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, Nabywca, tj. A będzie uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez B w związku z nabyciem praw majątkowych objętych zakresem wniosku.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być rozpatrzone zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Interpretacja indywidualna opiera się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu fatycznego. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Końcowo wskazuję, że aktualny publikator ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług to: t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Spółka Jawna (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.


