KSeF: faktura trafiła do gminy, nie do szkoły – kto odpowiada za płatność?
Faktura ustrukturyzowana w KSeF dotarła do gminy zamiast do szkoły, a kontrahent odmawia wystawienia korekty – twierdząc, że dokument trafił do właściwego nabywcy. Odpowiedzialność za terminową płatność mimo błędnego skierowania faktury w KSeF spoczywa jednak na kierowniku jednostki budżetowej.

Podmiot3 – pole fakultatywne, które decyduje o obiegu faktury
Struktura logiczna FA(3) przewiduje mechanizm precyzyjnego kierowania faktur do jednostek podrzędnych JST. W sekcji Podmiot2 wystawca musi wskazać, czy faktura dotyczy jednostki podrzędnej JST (wartość „1") czy bezpośrednio gminy (wartość „2"). Wybranie wartości „1" rodzi po stronie kontrahenta techniczną konieczność uzupełnienia sekcji Podmiot3 – z NIP-em jednostki, jej danymi adresowymi i rolą podmiotu.
Problem pojawia się, gdy kontrahent celowo lub przez niewiedzę wpisuje wartość „2", mimo że faktycznym odbiorcą towaru lub usługi jest szkoła. Faktura zostaje wówczas wystawiona i doręczona wyłącznie na poziomie gminy – bez automatycznego przypisania do właściwej jednostki organizacyjnej. Do skrzynki szkoły w KSeF nie trafia nic.
Co istotne, pole Podmiot3 ma charakter fakultatywny. Żaden przepis ustawy o VAT nie nakłada na sprzedawcę bezwzględnego obowiązku jego wypełnienia. Kontrahent może więc twierdzić, że dostarczył fakturę do nabywcy – i formalnie będzie miał rację.
Czy szkoła może zapłacić fakturę wystawioną na gminę
Obowiązujące przepisy nie dają jednoznacznej odpowiedzi. Brak wyraźnego zakazu oznacza jednak, że jednostka budżetowa może ująć taką fakturę w księgach rachunkowych i ją opłacić – pod warunkiem właściwego udokumentowania związku wydatku z działalnością szkoły.
Kluczowe jest powiązanie faktury z dokumentami wewnętrznymi: zamówieniem, umową lub protokołem odbioru wystawionym przez szkołę. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości, dowód księgowy powinien zawierać wiarygodne określenie stron operacji gospodarczej. Faktura wskazująca wyłącznie gminę, uzupełniona o wewnętrzną dokumentację potwierdzającą, że to szkoła była rzeczywistym odbiorcą, może stanowić kompletny i rzetelny dowód księgowy.
Analogiczny problem dotyczy też innych jednostek organizacyjnych JST – szczegółowe omówienie przypadku przedszkola, w tym ocenę ryzyka uznania faktury za dowód nierzetelny oraz analizę odpowiedzialności dyrektora za opóźnienie w płatności, znajdziesz w poradzie Błędny odbiorca faktury w KSeF w JST – czy przedszkole może ją zapłacić »
Odmowa zapłaty z powołaniem się wyłącznie na braki formalne w KSeF – brak wypełnionego pola Podmiot3 – może rodzić po stronie dyrektora odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Kierownik jednostki organizacyjnej odpowiada za terminowe regulowanie zobowiązań niezależnie od tego, czy kontrahent prawidłowo uzupełnił strukturę FA(3).
Podmiot3 w umowie z kontrahentem – jak zabezpieczyć obieg faktur w KSeF
Podstawowym krokiem jest wprowadzenie do umów z kontrahentami postanowień zobowiązujących ich do prawidłowego wypełniania pola Podmiot3. JST powinny też opracować wewnętrzną procedurę obiegu dokumentów kosztowych określającą sposób przekazywania faktur z poziomu gminy do właściwych jednostek organizacyjnych, gdy Podmiot3 pozostał pusty. Budowę numeru KSeF, wszystkie sekcje FA(3) krok po kroku, znacznik JST w Podmiot2 i obsługę Aplikacji Podatnika wyjaśnia szkolenie Faktura ustrukturyzowana w KSeF dla JST »
Więcej na ten temat, w tym: analizę prawną prawidłowości faktury bez wypełnionego pola Podmiot3, omówienie skutków likwidacji not korygujących dla JST oraz ocenę, kiedy dane jednostki podrzędnej umieszczone poza Podmiot3 spełniają wymogi ustawy o VAT, przeczytasz w najnowszym wydaniu Poradnika Rachunkowości Budżetowej nr 6(234) 2026:

PRB 6/2026
Poradnik Rachunkowości Budżetowej nr 6/2026
Oprac. Agata Wróbel
na podstawie artykułu "Faktury ustrukturyzowane w JST – dlaczego prawidłowa identyfikacja jednostki nadal sprawia problemy" Marka Kojdy


