Domy wczasów dziecięcych znikają z systemu oświaty – harmonogram zmian
Domy wczasów dziecięcych znikną z polskiego systemu oświaty z dniem 1 stycznia 2027 r. Ministerstwo Edukacji opublikowało projekt rozporządzenia, które formalnie usuwa DWD z katalogu placówek oświatowych – rozporządzenie wchodzi w życie już 31 lipca 2026 r.
Dlaczego domy wczasów dziecięcych znikają z systemu oświaty
DWD (domy wczasów dziecięcych) to placówki systemu oświaty powołane w XX w. dla dzieci z terenów o niekorzystnych warunkach ekologicznych. Pierwotnie prowadziły profilowane turnusy zdrowotne trwające nawet trzy miesiące – dla uczniów z wadami postawy, schorzeniami reumatycznymi i problemami górnych dróg oddechowych. Sytuowano je w miejscowościach górskich, podgórskich i nadmorskich.
Dziś pobyty trwają najczęściej pięć lub sześć dni, a oferta ogranicza się do krótkich programów edukacyjnych połączonych z wypoczynkiem. Według Ministerstwa Edukacji przy tak krótkim czasie placówki mogą jedynie wspierać kształcenie, nie zaś prowadzić efektywny proces edukacyjny. Dodatkowym problemem jest błędne wykazywanie uczestników wycieczek szkolnych i kolonii jako wychowanków DWD w systemie informacji oświatowej (SIO) – co w przypadku niepublicznych DWD przekłada się na nienależną dotację z budżetów powiatów. Na dzień 15 czerwca 2026 r. w SIO figuruje 24 DWD: 10 publicznych i 14 niepublicznych.
Likwidacja DWD 2026–2027: harmonogram dla organów prowadzących
Projekt rozporządzenia wprowadza trzystopniowy harmonogram:
- 31 lipca 2026 r. – wejście w życie rozporządzenia. Od tej daty DWD nie figuruje już w katalogu placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom przebywającym poza miejscem stałego zamieszkania. Wnioski o zezwolenie i zgłoszenia do ewidencji złożone przed tą datą i nierozpatrzone pozostają bez rozpoznania.
- 31 grudnia 2026 r. – ostateczny termin zakończenia pobytów wychowanków. W przejściowym okresie od 31 lipca do 31 grudnia 2026 r. DWD działają na podstawie przepisów dotychczasowych, jednak żaden wychowanek nie może przebywać w placówce po tym dniu.
- 1 stycznia 2027 r. – formalna likwidacja DWD. Z mocy prawa wygasają wszystkie decyzje zezwalające na prowadzenie publicznych DWD (art. 88 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego) oraz wpisy do ewidencji niepublicznych DWD (art. 168 ust. 1 Prawa oświatowego). Od tej daty jedyną placówką zapewniającą opiekę i wychowanie uczniom przebywającym poza miejscem stałego zamieszkania pozostaje bursa.
Koszty likwidacji DWD dla JST – odprawy i oszczędności po 2027
Koszty po stronie samorządów w 2026 r. to przede wszystkim odprawy dla pracowników likwidowanych placówek – szacowane łącznie na ok. 3,1 mln zł. Obejmą one 59 nauczycieli zatrudnionych na podstawie Karty Nauczyciela i 72 pracowników niepedagogicznych. Począwszy od 2027 r. JST przestają ponosić koszty utrzymania DWD – oszczędności wyniosą ok. 8,6 mln zł rocznie.
Link do przebiegu procesu legislacyjnego »
Oprac. Agata Wróbel
POTRZEBUJESZ POMOCY?