Emerytura i dodatkowe zatrudnienie. Jakie przychody trzeba zgłaszać do ZUS

Przejście na emeryturę nie zawsze oznacza zakończenie aktywności zawodowej, jednak możliwość dorabiania do świadczeń z ZUS zależy od wieku emeryta oraz rodzaju pobieranego świadczenia. W niektórych przypadkach przekroczenie ustawowych limitów przychodów może skutkować zmniejszeniem, a nawet zawieszeniem wypłaty emerytury.

Emerytura i dodatkowe zatrudnienie. Jakie przychody trzeba zgłaszać do ZUS

Emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), mogą co do zasady dorabiać bez limitów. Oznacza to, że wysokość ich zarobków nie powoduje zmniejszenia ani zawieszenia emerytury.

Wyjątek dotyczy osób, którym ZUS podwyższył emeryturę do poziomu emerytury minimalnej. W takim przypadku, jeśli emeryt zarobi więcej niż wynosi dopłata do minimum, ZUS wypłaci emeryturę bez podwyższenia.

Bez ograniczeń mogą dorabiać także:

• renciści pobierający rentę wojskową lub wojenną, których niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową,
• osoby otrzymujące rentę rodzinną po takich inwalidach,
• świadczeniobiorcy, których renta rodzinna jest korzystniejsza od ustalonej emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego.

Kiedy obowiązują limity dorabiania

Ograniczenia dotyczą przede wszystkim osób, które nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, a pobierają wcześniejsze emerytury lub renty.

Od 1 czerwca 2026 r. bezpieczny limit dorabiania, który nie wpływa na wysokość świadczenia, wynosi 6 694,10 zł brutto - co stanowi 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W przypadku, gdy miesięczny przychód przekroczy 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli kwotę 12 431,80 zł brutto, wypłata świadczenia może zostać zawieszona.

Zarobki od 6 694,10 zł do 12 431,80 zł brutto spowodują zmniejszenie wypłaty o kwotę przekroczenia. Potrącenie nie może przekroczyć::

• 989,41 zł – dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – dla rent rodzinnych przysługujących jednej osobie.

Czy dorabianie zwiększa emeryturę

Jeżeli emeryt po przyznaniu świadczenia nadal pracuje i od jego wynagrodzenia odprowadzane są składki emerytalne oraz rentowe, może wystąpić do ZUS o ponowne przeliczenie emerytury. ZUS uwzględni składki zgromadzone po przejściu na emeryturę, co może skutkować podwyższeniem świadczenia.

W praktyce oznacza to, że:

• każda odprowadzona składka trafia na konto emerytalne w ZUS,
• składki podlegają waloryzacji,
• po złożeniu odpowiedniego wniosku mogą zostać doliczone do emerytury.

ZUS nie dokonuje takiego przeliczenia automatycznie. Emeryt musi złożyć wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia.

Obowiązek zgłoszenia zarobków do ZUS

Osoby, które obowiązują limity dorabiania, muszą poinformować ZUS o podjęciu pracy oraz o przewidywanej wysokości zarobków. Można to zrobić, składając formularz EROP, który jest dostępny w placówkach ZUS lub na portalu eZUS. Co roku, najpóźniej do końca lutego, należy dostarczyć zaświadczenie płatnika składek lub oświadczenie o wysokości przychodów osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym. Na tej podstawie ZUS ustala, czy świadczenie było wypłacane w prawidłowej wysokości.

Emeryci, którzy nie poinformowali ZUS o dodatkowych przychodach, mogą dostać zobowiązane do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata wstecz. Jeśli przychód został zgłoszony, ewentualny zwrot obejmuje wyłącznie ostatni rok.

ŹRÓDŁO: Zielona Linia

Oprac. Katarzyna Bogucka, Redakcja INFORLEX