Sporządzanie planów urlopów
Udzielanie urlopów wypoczynkowych jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy. Dobrze skonstruowany i przestrzegany plan urlopów pomaga uzyskać wcześniejszą kontrolę nad wykorzystywaniem urlopów wypoczynkowych przez pracowników, połączoną z możliwością narzucenia im urlopu w określonym terminie.
Urlop wypoczynkowy powinien być wykorzystany w roku, za który przysługuje (art. 161 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; dalej: k.p.). Jeżeli jednak z jakichś powodów tak się nie stanie, np. z powodu przerwania urlopu lub konieczności przesunięcia jego terminu, zaległy urlop powinien zostać wykorzystany do końca pierwszego kwartału następnego roku. (art. 168 k.p.).
Nieudzielanie pracownikom urlopów wypoczynkowych, nieuzasadnione i regularne przesuwanie urlopów na kolejny rok kalendarzowy, niewykorzystywanie zaległych urlopów do końca pierwszego kwartału kolejnego roku to często wskazywane przez Państwową Inspekcję Pracy wykroczenia przeciwko prawom pracownika, zagrożone karą grzywny od 1000 do 30 000 zł (art. 282 § 1 pkt 2 k.p.).
Ustalenie planów urlopów wypoczynkowych
Co do zasady, urlopy wypoczynkowe powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów (art. 163 § 1 k.p.). Od kilku już lat przepisy prawa pracy dają jednak możliwość rezygnacji z ustalania planu urlopów (art. 163 § 11 k.p.). W przypadku gdy w zakładzie pracy działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca musi uzyskać na taką rezygnację jej zgodę. Jeżeli związku zawodowego nie ma, pracodawca sam podejmuje decyzję w sprawie nieutworzenia planu urlopów. Nie musi tego konsultować z przedstawicielami pracowników.
Uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują organizacji zrzeszającej co najmniej 10 członków będących:
● pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji, albo
● funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej i Służby Więziennej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej pełniącymi służbę w jednostce objętej działaniem tej organizacji




