Czy wolne na opiekę nad dzieckiem z art. 188 k.p. można podzielić pomiędzy oboje rodziców
PROBLEM
Czy wolne na opiekę nad dzieckiem z art. 188 k.p. można podzielić pomiędzy oboje rodziców? Jeżeli tak, to podstawą do tego będzie zaświadczenie z zakładu pracy drugiego rodzica o wykorzystaniu dni/godzin na opiekę nad dzieckiem?
RADA
Rodzice mogą „podzielić się” tym uprawnieniem wykorzystując łącznie 2 dni lub 16 godzin zwolnienia. Nie ma podstaw prawnych pozwalających na domaganie się wspomnianego w pytaniu zaświadczenia, dlatego pracodawca powinien ograniczyć się w tym zakresie do oświadczenia pracownika.
UZASADNIENIE
Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka pozostają w zatrudnieniu na podstawie stosunku pracy, z uprawnień określonych w art. 188 k.p. (zwolnienie na opiekę nad dzieckiem) może korzystać jedno z nich (art. 1891 k.p.). Jeśli zatem z pełnych dwóch dni (lub 16 godzin) zwolnienia na opiekę skorzysta np. ojciec dziecka, z uprawnienia nie będzie mogła już skorzystać matka, ponieważ przysługuje ono tylko jednemu rodzicowi.
Rodzice mogą podzielić pomiędzy siebie to uprawnienie. Taka interpretacja przepisów jest najczęściej przyjmowana. Istotne jest to, by łącznie w ciągu roku nie uzyskali więcej zwolnienia niż wymiar wynikający z art. 188 k.p. Należy także przyjąć, że w takiej sytuacji odpowiednie zastosowanie znajdzie zasada, zgodnie z którą wynikający z pierwszego wniosku sposób korzystania ze zwolnienia (dni albo godziny) wiąże do końca danego roku kalendarzowego także drugiego rodzica.
Przepisy wskazują, że pracodawca pobiera oświadczenie o zamiarze lub braku zamiaru korzystania z tego uprawnienia przez drugiego z rodziców. Odnosząc się do pytania, w oświadczeniu należałoby wskazać, że drugi z rodziców wykorzystał określony wymiar tego zwolnienia i nie będzie korzystał z pozostałej jego części. Nie ma podstaw prawnych wprost pozwalających na domaganie się zaświadczenia i - w mojej ocenie – pracodawca powinien ograniczyć się w tym zakresie do tego właśnie oświadczenia.
- art. 188 i 1891 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1465 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2024 r., poz. 1222)
Marek Rotkiewicz
prawnik specjalizujący się w prawie pracy. Autor i współautor kilkudziesięciu książek z tego zakresu, w tym kilku komentarzy oraz autor ponad 4000 artykułów. Wykładowca na licznych szkoleniach (przeprowadzonych ponad 6000 godzin szkoleniowych)




