Fotowoltaika w Polsce 2023. Szansa na niezależność energetyczną i oszczędności
Rynek fotowoltaiczny w Polsce pozostaje przestrzenią szybkiego rozwoju, pomimo pojawiających się trudności dla branży. Jak ujawnił Prezes Urzędu regulacji energetyki, do 2030 roku planowane jest podłączenie do sieci 52 GW mocy z OZE, co ma stanowić potencjał do produkcji energii elektrycznej pokrywającej ponad 50 proc. zapotrzebowania Polski na energię elektryczną. W tym scenariuszu, moc źródeł fotowoltaicznych w 2030 roku szacowana jest na 35,5 GW (obecnie jest to ok. 12 gw) co odpowiadać ma za 68,9 proc. planowanej łącznej mocy OZE w Polsce.
Zrealizowanie tak ambitnych założeń nie będzie jednak możliwe bez istotnych nakładów na infrastrukturę sieciową. w tym kontekście kluczowe powinny okazać się spodziewane wypłaty środków z Krajowego Planu odbudowy, spośród których aż 42,7 proc. ma być przeznaczonych na realizację celów klimatycznych i transformację energetyczną. Rosnące wydatki na rozbudowę sieci zostaną prawdopodobnie uwzględnione także w nowych taryfach dystrybucyjnych.
Nowe modele wytwarzania i sprzedaży energii
Przyszłość rozwoju rynku fotowoltaicznego w Polsce to także nowe modele wytwarzania i sprzedaży energii odnawialnej.
Przykładem jest chociażby coraz większe zainteresowanie deweloperów tzw. "cable poolingiem", pozwalającym na współdzielenie przyłącza sieciowego przez instalacje odnawialnych źródeł energii dopełniające się profilem wytwarzania - np. elektrowni wiatrowych i fotowoltaicznych.
Jest to rozwiązane, które potencjalnie może być opłacalne zarówno dla inwestora, który dobudowuje dodatkową instalację, korzystając z uzyskanej wcześniej mocy przyłączeniowej, jak i dla operatora sieciowego, dysponującego instalacją o dużo bardziej zrównoważonym poziomie produkcji energii.
Rozwiązaniem, które powinno pozytywnie wpłynąć na dynamikę rozwoju rynku byłoby także umożliwienie wykorzystania w Polsce linii bezpośrednich, czyli odcinków sieci funkcjonujących poza Krajowym systemem elektroenergetycznym łączących bezpośrednio wytwórców energii z odbiorcami końcowymi.
Dzięki temu rozwój odnawialnych źródeł energii mógłby przebiegać niezależnie od dostępności mocy przyłączeniowych w sieci, co przekłada się na dywersyfikację energetyczną przedsiębiorstw.
Zarówno cable pooling, jak i linia bezpośrednia to rozwiązania, których potencjał krępowany jest przez obecne otoczenie legislacyjne. Projekty zmian w tym zakresie przygotowane zostały przez Ministerstwo Klimatu i środowiska, jednak jak dotąd nie były poddawane pod głosowanie. Ich odblokowanie w 2023 roku z pewnością trwale poprawiłoby warunki inwestowania w odnawialne źródła energii w Polsce.
Mówiąc o zmianie dotyczącej nowych form wytwarzania i sprzedaży energii z fotowoltaiki nie można wreszcie pominąć kwestii magazynowania energii i budowy katalizatorów wodorowych. Akurat w tym zakresie, zeszły rok przyniósł pozytywne zmiany normatywne - oceniane pozytywnie nowelizacje prawa energetycznego, umożliwiające rozwój energetyki słonecznej także na tych polach.
Rok 2023 - kontynuacja wzrostu fotowoltaiki?
Oceniając perspektywy rynku fotowoltaicznego w Polsce należy wziąć również pod uwagę doświadczenia kryzysu energetycznego, powodowane ograniczeniem w dostępności surowców, które dotychczas importowane były z Rosji. Wielu przedsiębiorców przekonało się, że niezależność energetyczna oparta o odnawialne źródła energii jest wartością i umożliwia wypracowanie realnych oszczędności.
Z perspektywy przedsiębiorców zaopatrujących się w energię na towarowej giełdzie energii, wobec wysokich i niestabilnych cen, inwestycje w elektrownie fotowoltaiczne ciągle wydają się rozsądnym wyjściem, umożliwiającym dywersyfikację energetyczną przedsiębiorstwa.
Świadczy o tym rosnąca popularność wielkoskalowych instalacji słonecznych umiejscawianych na dachach budynków lub w ich bezpośredniej bliskości. Budowa instalacji na dachu nie musi ograniczać się do wymiarów mikroinstalacji - największe powstające w tej formule elektrownie osiągają moc kilku megawatów. Elementem dywersyfikacji energetycznej przedsiębiorstw są także umowy bezpośredniego zakupu energii odnawialnej typu PPA, których ilość gwałtownie wzrasta.
Przedstawione czynniki sprawiają, że na polski rynek fotowoltaiczny w 2023 roku warto patrzeć z uwagą i zainteresowaniem. Mimo wskazywanych trudności, Polska ciągle jest jednym z największych placów budowy elektrowni fotowoltaicznych w Europie. Faza początkowego fotowoltaicznego boomu z lat 2018-2021 jest co prawda za nami, ale w 2023 roku rynek energetyki słonecznej prezentuje się jako dużo bardziej dojrzały - pojawiły się na nim coraz większe i bardziej stabilne podmioty. Jest to rynek wiarygodny dla instytucji finansowych, a realizowane projekty to coraz częściej wielkoskalowe elektrownie fotowoltaiczne o mocy kilkunastu, kilkudziesięciu, czy nawet kilkuset megawatów, stanowiące pełnowymiarowe wzmocnienie Krajowego systemu elektroenergetycznego.
JAKUB PLEBAŃSKI, Rödl & Partner
Publikacja: Fotowoltaika w Polsce 2023
Zachęcamy do zapoznania się z kompleksową publikacją „Fotowoltaika w Polsce 2023”, przygotowaną przez Ekspertów Rödl & Partner.

Fotowoltaika w Polsce 2023
Przejdź do publikacji "Fotowoltaika w Polsce 2023" >>>
W opracowaniu omówiono następujące zagadnienia:
- Rozwój projektu elektrowni fotowoltaicznej
- Finansowanie inwestycji w OZE ze źródeł pomocy publicznej
- Modele biznesowe wytwarzania i sprzedaży energii – fotowoltaika
- Podatkowe konsekwencje transakcji typu Asset deal (sprzedaż i nabycie projektów) vs. Share deal (sprzedaż i nabycie spółek)
- Struktura prowadzonej działalności w kontekście podatku dochodowego od osób prawnych
- Limitowanie kosztów finansowania dłużnego – specyfika branży OZE
- Amortyzacja
- Podatek od nieruchomości
- Obowiązki akcyzowe wytwórców
