Czas pracy nauczyciela na wycieczce – godziny nadliczbowe i dodatek nocny

Dyrektor szkoły, który nie rozliczy czasu pracy nauczyciela po wycieczce szkolnej, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym. Godziny nadliczbowe, praca nocna, niezrealizowane godziny ponadwymiarowe – każdy z tych elementów wymaga odrębnego rozliczenia kadrowego.

rozliczenie czasu pracy nauczyciela wycieczka szkolna godziny nadliczbowe nauczyciela wycieczka obowiązki dyrektora szkoły wycieczka szkolna, nadgodziny nauczycieli

Procedura organizacji wycieczki szkolnej »

Wycieczka to czas pracy – od pierwszej do ostatniej godziny

Nauczyciel pełniący funkcję opiekuna lub kierownika wycieczki wykonuje obowiązki służbowe przez cały czas trwania wyjazdu – od objęcia opieki nad uczniami do jej zakończenia. Nie jest to czas wolny ani zawieszenie stosunku pracy. Podstawą dokumentacyjną jest karta wycieczki zatwierdzana przez dyrektora. Z chwilą jej zatwierdzenia dyrektor wydaje nauczycielowi polecenie realizacji zadania służbowego poza siedzibą szkoły, co rodzi pełnię uprawnień pracowniczych. Jeśli wycieczka odbywa się poza miejscowością, w której znajduje się szkoła, oznacza to jednocześnie polecenie podróży służbowej wraz z obowiązkiem zwrotu kosztów.

Godziny nadliczbowe, ponadwymiarowe i nocne – trzy odrębne rozliczenia

Praca przekraczająca 40-godzinną normę tygodniową to godziny nadliczbowe w rozumieniu Kodeksu pracy – z normalnym wynagrodzeniem i dodatkiem 50% albo 100%. Potwierdza to uchwała Sądu Najwyższego z 26 lutego 2025 r. (sygn. akt III PZP 3/24), która rozstrzygnęła wieloletni spór w tym zakresie. Odrębną kwestią jest wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe. Jeśli klasa wyjechała na wycieczkę, a nauczyciel nie mógł przeprowadzić zaplanowanych zajęć w innej grupie, wynagrodzenie za te godziny mu przysługuje. Zgodnie z art. 35 ust. 3e Karty Nauczyciela, obowiązującym od 1 września 2025 r., wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe przysługuje zawsze, gdy niezrealizowanie nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji zajęć. Trzecim elementem jest praca w porze nocnej. Nauczyciel sprawujący opiekę nad uczniami w godzinach między 21.00 a 7.00 ma prawo do dodatku nocnego w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za każdą taką godzinę.

Szczegółowe odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania – m.in. czy nauczyciel traci wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, czy zatwierdzenie karty wycieczki to polecenie podróży służbowej i kiedy przysługuje dodatek nocny – znajdziesz w artykule Wycieczki szkolne w pytaniach i odpowiedziach »

8 obowiązków dyrektora po wycieczce szkolnej

Niewykonanie któregokolwiek z obowiązków kadrowych związanych z wycieczką szkolną jest wykroczeniem przeciwko prawom pracowniczym, a niewypłacone wynagrodzenie nauczyciel może dochodzić na drodze sądowej wraz z odsetkami. Prawidłowe rozliczenie wymaga od dyrektora przeprowadzenia następujących czynności:

1. Zatwierdzenie karty wycieczki z godzinowym harmonogramem opieki.
2. Wystawienie polecenia wyjazdu służbowego i zwrot kosztów podróży.
3. Sporządzenie harmonogramu opieki nocnej zapewniającego każdemu opiekunowi co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.
4. Udzielenie dnia wolnego za pracę w sobotę lub niedzielę w tym samym okresie rozliczeniowym.
5. Wypłata wynagrodzenia za godziny nadliczbowe z właściwym dodatkiem (50% lub 100%).
6. Zachowanie wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe.
7. Wypłata dodatku nocnego za godziny pracy w porze nocnej.
8. Przestrzeganie zakazu powierzania pracy nocnej i nadliczbowej osobom ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Oprac. Agata Wróbel

na podstawie artykułu "Rozliczanie czasu pracy nauczyciela podczas wycieczek szkolnych" Anny Dryi