Prace domowe w szkołach podstawowych: co wolno zadawać i oceniać
Które prace domowe nauczyciel może zadać, a które ocenić? Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiedziało na interpelację poselską, precyzując zakres obowiązujących przepisów. Odpowiedź rozwiewa część wątpliwości zgłaszanych przez nauczycieli i dyrektorów szkół.

Jak rozliczyć godziny ponadwymiarowe nauczyciela, który pracuje krócej niż 5 dni w tygodniu »
Jakie prace domowe są dozwolone w szkole podstawowej?
Przepisy regulują zadawanie prac domowych wyłącznie w dwóch kategoriach: pisemnych i praktyczno-technicznych. Uczniom klas I–III tego rodzaju prac nie zadaje się w ogóle (wyjątek: ćwiczenia usprawniające motorykę małą). Uczniom klas IV–VIII można je zadawać, ale mają charakter nieobowiązkowy i nie podlegają ocenianiu.
Wszystkie inne formy pracy domowej pozostają w gestii nauczyciela. Ministerstwo wskazuje wprost, że nauczyciel może wymagać od ucznia przeczytania lektury, nauki słówek, dat, pojęć i wierszyków, dokonywania obserwacji czy przeanalizowania wskazanego zagadnienia. Katalog dostępnych form pozostaje szeroki.
Zakaz oceniania dotyczy wyłącznie pisemnych i praktyczno-technicznych prac domowych zadanych uczniom klas IV–VIII. Ocenianie odpowiedzi ustnej opartej na pracy domowej – np. omówienia przeczytanej lektury – przepisy dopuszczają.
Jeśli uczeń wykona pisemną lub praktyczno-techniczną pracę domową, nauczyciel ma obowiązek przekazać mu informację zwrotną. Powinna ona wskazywać: co uczeń robi dobrze, co i jak wymaga poprawy oraz jak powinien dalej się uczyć. Ocena w dzienniku jest w tym przypadku niedopuszczalna – komentarz merytoryczny jest natomiast obowiązkowy.
Szczegółowe zasady oceniania określa statut szkoły. To właśnie w statucie – nie w przepisach ogólnokrajowych – należy szukać regulacji dotyczących form i liczby sprawdzianów.
Kartkówki i inne formy sprawdzania wiedzy – czy MEN wyda wytyczne?
Ministerstwo przypomniało, że zgodnie z Kartą Nauczyciela nauczyciel ma prawo wyboru metod nauczania niezbędnych do realizacji podstawy programowej. Dobór form sprawdzania wiedzy – w tym decyzja o stosowaniu kartkówek – należy wyłącznie do nauczyciela. MEN nie planuje wydawania dodatkowych rekomendacji w tej sprawie.
Nauczyciele szukający wsparcia metodycznego mogą skorzystać z poradników i webinarów przygotowanych przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB).
Oprac. Agata Wróbel
