Likwidacja "białej listy" usług dozwolonych dla firm audytorskich - ustawa deregulacyjna

11 maja 2026 r. Prezydent podpisał ustawę likwidującą tzw. „białą listę”, czyli wykaz usług, które firmy audytorskie mogą świadczyć na rzecz badanych jednostek zainteresowania publicznego (JZP). Po wejściu w życie zmian audytorów będzie ograniczać wyłącznie tzw. czarna lista usług zakazanych w stosunku do podmiotów, których sprawozdania badają.

Likwidacja "białej listy" usług dozwolonych dla firm audytorskich - ustawa deregulacyjna

Celem podpisanej ustawy jest zniesienie nadmiernych obciążeń przy prowadzeniu działalności gospodarczej przez firmy audytorskie oraz tzw. jednostki zainteresowania publicznego (JZP), czyli np. banki, zakłady ubezpieczeń czy spółki notowane na giełdzie. Nowelizacja ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz ustawy o rachunkowości jest częścią rządowego pakietu deregulacyjnego.

Nowela zakłada likwidację tzw. białej listy usług dozwolonych. Stanowi ona dodatkowe - w stosunku do przepisów unijnych – ograniczenie w zakresie świadczenia przez firmy audytorskie usług na rzecz badanych przez te firmy spółek giełdowych i instytucji finansowych.

Obecnie firmy audytorskie badające JZP mogą na ich rzecz wykonywać wyłącznie te usługi, które znajdują się na białej liście. Nie mogą oferować badanym spółkom giełdowym czy instytucjom finansowym usług związanych z procedurami due dilligence (audyt finansowy, prawny, podatkowy, operacyjny), z nabyciem spółki, z weryfikacją wyliczenia wskaźników dla celów umowy handlowej, weryfikacją wydatków inwestycyjnych czy weryfikacją korekty ceny przy rozliczeniu nabycia spółki. Po wejściu w życie zmian, audytorów będzie ograniczać wyłącznie tzw. czarna lista usług zakazanych firmom audytorskim w stosunku do podmiotów, których sprawozdania badają. Chodzi m.in. o usługi podatkowe, usługi obejmujące udział w zarządzaniu lub procesie decyzyjnym badanej jednostki, prowadzenie księgowości czy usługi związane z funkcją audytu wewnętrznego badanej jednostki.

Konsekwencją uchylenia art. 136 ustawy o biegłych rewidentach jest zmiana art. 66 ust. 6 pkt 1 ustawy o rachunkowości polegająca na skreśleniu odesłania do art. 136 ustawy o biegłych rewidentach z katalogu przepisów, których naruszenie powoduje nieważność badania sprawozdania finansowego z mocy prawa.

Do badań sprawozdań finansowych rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji będzie stosowany art. 66 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości w nowym brzmieniu.

Nowelizacja wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Oprac. Katarzyna Bogucka

REDAKCJA INFORLEX