Prawa, obowiązki i czynności pokontrolne inspektora pracy

W dodatku „Kadry i płace w sferze budżetowej” do numeru 12/2025 „Rachunkowości Budżetowej” omówiliśmy ogólne zasady dotyczące przeprowadzania kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy (dalej: PIP). W bieżącym dodatku skupiamy się na pracy inspektora przeprowadzającego kontrolę, wskazując, jakie ma uprawnienia, jakie obowiązki nakładają na niego przepisy oraz jakie kroki powinien podjąć po jej przeprowadzeniu.

Zgodnie z art. 28 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (dalej: ustawa o PIP), inspektor pracy musi okazać legitymację służbową przed przystąpieniem do sprawdzania tożsamości osób wykonujących pracę lub przebywających na terenie podmiotu kontrolowanego, a także osób korzystających z usług agencji zatrudnienia, ich przesłuchiwania i żądania oświadczeń w sprawie legalności zatrudnienia lub prowadzenia innej działalności zarobkowej (art. 23 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIP).

Legitymacja służbowa powinna być wyłącznie okazywana – niedopuszczalne jest jej fizyczne przekazanie osobie trzeciej, wykonywanie kopii lub fotografii. Ograniczenie to ma na celu zapobieżenie zniszczeniu dokumentu lub jego wykorzystaniu przez osoby nieuprawnione.

Wzór legitymacji służbowej pracownika PIP został ustalony w drodze zarządzenia Marszałka Sejmu RP, wydanego na podstawie art. 32 ustawy o PIP.

Obowiązek współdziałania

W art. 29 ustawy o PIP ustanowiony został obowiązek współdziałania inspektora pracy z określonymi podmiotami w związku z wykonywaniem czynności kontrolnych. Współdziałanie to obejmuje związki zawodowe, organy samorządu załogi, rady pracowników oraz społeczną inspekcję pracy.

Współdziałanie ma określone formy i polega w szczególności na:

1. informowaniu o tematyce i zakresie kontroli,
2. analizowaniu zgłoszonych uwag i spostrzeżeń,
3. informowaniu o wynikach kontroli i podjętych decyzjach,
4. udzielaniu porad i informacji z zakresu prawa pracy.