Szynobusy - nowa jakość usług kolejowych

Transport kolejowy Europy od lat zna lekkie pojazdy szynowe przeznaczone do przewozu pasażerów w połączeniach lokalnych, które z powodzeniem zastąpiły tradycyjne pociągi złożone z lokomotywy i wagonów. Ostatnio szynobusy zrobiły się popularne także w naszym kraju.

Podstawową zaletą stosowania autobusów szynowych w ruchu lokalnym jest znacząca oszczędność środków na eksploatację tych pojazdów. Szynobusy zużywają ok. 2/3 paliwa mniej niż skład złożony z lokomotywy z wagonami, a do tego dochodzi oszczędność na innych materiałach eksploatacyjnych, remontach, jednak przede wszystkim kursy wykonywane autobusami szynowymi są objęte promocyjnymi stawkami za dostęp do infrastruktury.

Polskie Linie Kolejowe S.A. - narodowy zarządca infrastruktury kolejowej, stosuje 50-proc. upust od normalnych stawek za udostępnienie linii kolejowych na potrzeby regionalnych przewozów pasażerskich obsługiwanych autobusami szynowymi.

Dodatkowo PLK, wychodząc naprzeciw samorządom inwestującym w nowoczesny tabor, które jednak oczekują zdecydowanej i szybkiej poprawy jakości świadczonych usług, opracowały zasady podwyższania maksymalnych prędkości poruszania się pociągów po liniach, które są obsługiwane przez szynobusy. W rezultacie na wielu odcinkach podniesiono dla tego rodzaju pojazdów prędkości dozwolone, np. z 30 do 50 km/h, co w sposób znaczący wpłynęło na konkurencyjność transportu kolejowego względem innych rodzajów komunikacji lokalnej.

Dlaczego szynobusy są preferowane przez zarządcę infrastruktury? Otóż, ich lekka konstrukcja powoduje mniejsze zużywanie się torów, a zwłaszcza kosztownych odkształceń od określonego przepisami profilu danej linii. Mniejsza masa i nowocześniejsze technologie powodują, iż nawet większe prędkości podróżowania są akceptowane na gorszych technicznie liniach. Mniejsza masa, mniejsze siły działające na tor, ekologiczne i ciche silniki (większość według normy Eu-roll), praktycznie brak zanieczyszczenia materiałami eksploatacyjnymi (np. olejami) oraz biologiczne toalety systemu zamkniętego wpływają korzystnie na środowisko naturalne. Zmniejszone zanieczyszczenie powietrza, gruntu oraz mniejszy hałas i wibracje powodują znaczące zmniejszenie kosztów nie tylko eksploatacyjnych, ale także społecznych, rozliczanych w zewnętrznych kosztach transportu. Warto zauważyć, że np. mniejszy hałas czy wibracje to zwiększenie zadowolenia podróżnych z jakości świadczonych usług przewozowych, ale także mieszkańców osiedli położonych przy liniach kolejowych, a tym samym często ogromne oszczędności na budowie infrastruktury ekranującej te niekorzystne dla człowieka czynniki środowiskowe.