Kiedy pracownik nabywa prawo do świadczenia urlopowego

W sytuacji gdy u pracodawcy nie funkcjonuje zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, świadczenie urlopowe może stanowić formę dodatkowego wynagrodzenia dla pracownika. Prawo do niego powstaje pod warunkiem skorzystania w danym roku kalendarzowym z nieprzerwanego urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych. W 2026 r. wysokość świadczenia urlopowego dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w tzw. normalnych warunkach wynosi 2943,23 zł.

Kiedy pracownik nabywa prawo do świadczenia urlopowego

Świadczenie urlopowe raz w roku

Jeżeli pracodawca zatrudniający - według stanu na 1 stycznia 2026 r. - mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty zdecyduje się wypłacać świadczenie urlopowe, to wówczas będzie zobowiązany stosować zasady jego wypłaty określone w ustawie o zfśs.

Świadczenie urlopowe wiąże się z zatrudnieniem u danego pracodawcy, ale nie jest uzależnione od stażu pracy, okresu zatrudnienia u danego pracodawcy czy pełnionej funkcji. Wypłata świadczenia nie zależy też od sytuacji życiowej, rodzinnej czy materialnej pracownika. Pracodawca wypłaca świadczenie „z urzędu”, pracownik nie jest zobowiązany do składania jakichkolwiek wniosków w tej sprawie. A zatem to pracodawca pilnuje terminów wypłaty tego świadczenia dla poszczególnych pracowników. Świadczenie urlopowe należy wypłacić pracownikowi najpóźniej w przeddzień rozpoczęcia korzystania przez niego z urlopu wypoczynkowego (art. 3 ust. 5a ustawy o zfśs). Wynika to z roli tego świadczenia, czyli ułatwienia pracownikowi sfinansowania wypoczynku.

Przy wypłacie świadczenia nie ma znaczenia, czy wykorzystywany przez pracownika 14-dniowy urlop jest urlopem zaległym z poprzednich lat czy przysługuje pracownikowi za bieżący rok. Ważne jest tylko, aby urlop obejmował 14 kolejnych dni kalendarzowych – zarówno dni robocze, jak i niedziele oraz święta. W rezultacie, w tych 14 kolejnych dniach liczba dni urlopu może być znacznie mniejsza.

Jeżeli w danym roku pracownik w ogóle nie skorzysta z urlopu wypoczynkowego bądź urlop nie obejmie kolejnych 14 dni, wówczas świadczenie urlopowe nie przysługuje. Podobnie jest, jeśli pracodawca nie udzieli urlopu wypoczynkowego mimo wniosku pracownika w tej sprawie.

Wysokość świadczenia urlopowego w 2026 r.

Wysokość świadczenia urlopowego nie może przekroczyć wysokości odpisu podstawowego, odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika. Zwrot „nie może przekroczyć” oznacza, że świadczenie urlopowe może być niższe od wysokości odpisu odpowiedniego dla danego rodzaju zatrudnienia pracownika, ale nie może przekroczyć ustalonej wysokości. Wysokość świadczenia dla zatrudnionych ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika. Natomiast w stosunku do pracowników młodocianych nie ma zastosowania zasada uwzględniania wymiaru czasu pracy przy ustalaniu wysokości świadczenia urlopowego.

Tego rodzaju świadczenie ma roszczeniowy charakter, a zatem pracownik może domagać się jego wypłaty. Wypłata świadczenia z opóźnieniem uprawnia pracownika do żądania od pracodawcy odsetek z tego tytułu.

Świadczenie urlopowe nie podlega składkom na ubezpieczenia, nie jest także objęte składką na ubezpieczenie zdrowotne, ale jest opodatkowanym przychodem dla uprawnionych do niego pracowników.

Oprac. Katarzyna Bogucka

REDAKCJA INFORLEX