Wdrożenie KSeF w fundacji rodzinnej – obowiązki, uprawnienia i certyfikaty
Jeżeli fundacja rodzinna wykonuje czynności opodatkowane VAT i jest zarejestrowanym podatnikiem tego podatku, wówczas podlega ogólnym zasadom fakturowania przewidzianym w ustawie o VAT. Dotyczy to także obowiązku wystawiania faktur w KSeF.

Kiedy fundacja rodzinna musi wystawiać faktury w KSeF
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Fundacja rodzinna – jako osoba prawna – będzie uznana za podatnika VAT, o ile wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów tej ustawy.
Jeżeli fundacja rodzinna wykonuje czynności opodatkowane VAT i jest zarejestrowanym podatnikiem tego podatku, wówczas podlega ogólnym zasadom fakturowania przewidzianym w ustawie o VAT. W tym przypadku faktury dokumentujące transakcje powinny być wystawiane za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur.
Fundacja rodzinna będzie zobowiązana wystawić fakturę ustrukturyzowaną szczególnie w takich sytuacjach jak:
- odpłatny najem nieruchomości,
- dzierżawa składników majątkowych,
- sprzedaż mienia,
- świadczenie usług na rzecz innych podmiotów gospodarczych.
Czynności związane z realizacją statutowego celu fundacji rodzinnej (np. wypłaty świadczeń dla beneficjentów) nie wymagają dokumentowania fakturą VAT i tym samym nie podlegają raportowaniu w KSeF.
Wymogi organizacyjne i techniczne związane z wdrożeniem KSeF w fundacji rodzinnej
Wdrożenie KSeF to szereg wyzwań organizacyjnych dla fundacji rodzinnych. Są to m.in.:
- konieczność integracji systemów księgowych z KSeF,
- zapewnienie zgodności systemów informatycznych z wymaganiami struktury logicznej faktury ustrukturyzowanej,
- zarządzanie uprawnieniami m.in. do wystawiania i odbierania faktur w KSeF,
- dostosowanie procedur obiegu dokumentów.
Fundacje rodzinne, które posiadają rozbudowane portfele inwestycyjne lub nieruchomości, mogą być zobowiązane do wdrożenia zaawansowanych rozwiązań informatycznych wspierających proces fakturowania.
Nadawanie uprawnień do KSeF w fundacji rodzinnej
Po zabezpieczeniu zaplecza informatycznego dla środowiska KSeF kolejnym ważnym krokiem jest nadanie odpowiednim osobom uprawnień do zarządzania KSeF w fundacji rodzinnej.
Fundacja rodzinna, która nie posiada kwalifikowanej pieczęci elektronicznej, powinna złożyć zawiadomienie na druku ZAW-FA(3). Można to zrobić drogą elektroniczną przez e-Urząd Skarbowy, tradycyjną pocztą lub osobiście we właściwym urzędzie skarbowym. W zawiadomieniu należy wskazać dane administratora, czyli osoby wyznaczonej do zarządzania uprawnieniami w KSeF. Po otrzymaniu uprawnień do KSeF administrator może zalogować się do środowiska produkcyjnego KSeF 2.0 (https://ksef.mf.gov.pl/web/login). Do logowania służy podpis kwalifikowany lub profil zaufany. Po zalogowaniu administrator może nadać sobie pełny zakres uprawnień w KSeF oraz przydzielić uprawnienia pozostałym użytkownikom systemu.
Fundacja rodzinna, aby w pełni zautomatyzować korzystanie z KSeF, może użyć kwalifikowanej pieczęci elektronicznej. Rozwiązanie to umożliwia automatyczne uwierzytelnienie podmiotu (osoby prawnej) w KSeF. W takim przypadku nie jest konieczne składanie zawiadomienia ZAW-FA(3) ani podawanie danych osobowych konkretnych osób. Osoba dysponująca taką pieczęcią będzie mogła nadawać uprawnienia pozostałym użytkownikom.
Rodzaje certyfikatów KSeF i zakres ich zastosowania
Aby móc w pełni korzystać z systemu w zewnętrznych programach finansowo-księgowych zintegrowanych z API KSeF 2.0., fundacja rodzinna musi pobrać certyfikaty KSeF. Od 1 lutego 2026 r. certyfikaty te pobiera się w systemie KSeF 2.0.
System umożliwia wygenerowanie dwóch rodzajów certyfikatów:
- Certyfikat typu 1 - służy do uwierzytelniania się w KSeF. Jest jedną z dopuszczalnych metod wykorzystywanych w systemach finansowo-księgowych zintegrowanych z API KSeF 2.0.
- Certyfikat typu 2 - wymagany do oznaczania faktur kodem umożliwiającym potwierdzenie tożsamości wystawcy. Stosowany przy wystawianiu faktur w trybie OFFLINE, np. offline24, podczas niedostępności systemu lub awarii KSeF.
Certyfikaty wydawane są na okres 2 lat. W zakładce Certyfikaty jest dostęp do listy pobranych certyfikatów na NIP fundacji rodzinnej i tam można kontrolować, kiedy upływa termin ich ważności, tak aby w porę wygenerować nowe certyfikaty bez zakłócania pracy.
Certyfikat może być wystawiony dla:
- osoby fizycznej identyfikowanej po numerze PESEL, pod warunkiem że wcześniej nadano jej uprawnienia do pracy w KSeF,
- podmiotu niebędącego osobą fizyczną, w tym przypadku dla fundacji rodzinnej dysponującej pieczęcią elektroniczną.
Pobrane certyfikaty można wgrać do programów zewnętrznych i rozpocząć pracę z KSeF.
Oprac. Katarzyna Bogucka
REDAKCJAI INFORLEX
Zapoznaj się z nową publikacją INFOLEX: Fundacja rodzinna w praktyce »

Fundacja rodzinna w praktyce - PGP Nr 4/2026 r.
