Roczne rozliczenie składki zdrowotnej przedsiębiorcy - zwrot nadpłaty i korekta za 2025 r.
W zależności od wybranej formy opodatkowania działalności przedsiębiorcy muszą przekazać do ZUS roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za poprzedni rok. 20 maja 2026 r. mija termin na złożenie ZUS DRA lub ZUS RCA za kwiecień, w którym trzeba uwzględnić to rozliczenie. W przypadku nadpłaty składki zdrowotnej za ubiegły rok, przedsiębiorcy powinni pamiętać również o złożeniu wniosku o zwrot (RZS-R) do 1 czerwca 2026 roku.
Każda osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która w 2025 r. podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu i była opodatkowana podatkiem liniowym, skalą podatkową lub ryczałtem ewidencjonowanym, ma obowiązek rozliczyć w skali roku składki na ubezpieczenie zdrowotne. Rozliczenie pozwala ustalić kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne należnej za dany rok na podstawie przychodów/dochodów w nim osiągniętych.
Obowiązek rocznego rozliczenia składki zdrowotnej dotyczy przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, którzy wybrali następujące formy opodatkowania:
- skala podatkowa,
- podatek liniowy,
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Rocznego rozliczenia nie dokonują osoby opodatkowane kartą podatkową oraz osoby odprowadzające składkę zdrowotną bez formy opodatkowania, ponieważ te osoby odprowadzają ryczałtową składkę zdrowotną, stałą, niezależną ani od przychodów, ani od dochodów z działalności gospodarczej.
Osoby, które miały zawieszoną działalność przez cały 2025 rok, nie muszą składać rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy działalność została wznowiona w styczniu 2026 r., a przedsiębiorca rozlicza się na zasadach ogólnych. W takim przypadku trzeba złożyć rozliczenie za 2025 rok, aby ustalić wysokość rocznej składki zdrowotnej – dla tego przedsiębiorcy będzie to jednomiesięczny rok składkowy.
Obowiązek złożenia rocznego rozliczenia dotyczy także przedsiębiorcy, który rozpoczął działalność w styczniu 2026 r. i rozlicza się na zasadach ogólnych. Wymóg ten obejmuje również osobę, która zawiesiła lub zakończyła działalność w 2025 r., ale była w tym czasie objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, nawet tylko przez jeden dzień.
Roczne rozliczenie składki w ZUS DRA za kwiecień
Rozliczenie roczne należy wykazać w dokumencie rozliczeniowym za kwiecień 2026 roku:
- ZUS DRA – osoby prowadzące działalność jednoosobową,
- ZUS RCA – osoby opłacające składki za siebie oraz za inne osoby (np. zatrudnionych pracowników, zleceniobiorców).
Należy wypełnić blok „Roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne” (XII w ZUS DRA lub III.F w ZUS RCA). Przedsiębiorcy wykazują w nich dane do wyliczenia rocznej składki odrębnie dla każdej z form opodatkowania (skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych). W przypadku, gdy z rozliczenia wynika, że zapłacona składka na ubezpieczenie zdrowotne jest wyższa niż ustalona, przysługuje zwrot tej nadwyżki, chyba że płatnik ma zaległości w opłacaniu składek lub pobrał nienależne świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Natomiast jeśli z podsumowania wynika, że zapłacona składka jest niższa niż ustalona, konieczne będzie uregulowanie różnicy wraz ze składką za kwiecień 2026 roku.
20 maja 2026 r. jest ostatnim dniem, kiedy trzeba złożyć dokumenty rozliczeniowe za kwiecień 2026 r. wraz z rocznym rozliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2025 r. Jest to także termin na opłacenie należnych składek za kwiecień 2026 r. wraz z ewentualną dopłatą składki rocznej.
Zobacz również: Roczne rozliczenie składki zdrowotnej na nowych formularzach »
Jak otrzymać zwrot nadpłaconej składki zdrowotnej
Jeżeli z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej wynika nadpłata, a przedsiębiorca nie ma zaległości w opłacaniu składek ani nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, na swoim profilu w eZUS w sekcji dokumentów roboczych znajdzie wniosek o zwrot nadpłaty (RZS-R). Należy go zweryfikować, wskazując jeden numer rachunku bankowego, na który ma być przekazany zwrot, spośród rachunków zapisanych na koncie płatnika Wniosek należy podpisać i odesłać za pośrednictwem eZUS do 1 czerwca 2026 roku. Wówczas ZUS przekaże nadpłatę na wskazany rachunek bankowy najpóźniej do 1 sierpnia. Jeśli przedsiębiorca nie złoży wniosku o zwrot nadpłaty, Zakład rozliczy ją na koncie płatnika najpóźniej do końca bieżącego roku.
Korekta rozliczeń za 2025 rok
Za każdy miesiąc prowadzenia działalności w 2025 r. płatnicy składek muszą złożyć do ZUS dokumenty rozliczeniowe z ustaloną składką na ubezpieczenie zdrowotne. Sposób ich wypełnienia ma wpływ na weryfikację poprawności rozliczenia rocznego.
Dokumenty korygujące wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące 2025 roku można złożyć:
- najpóźniej do dnia, w którym płatnik złoży wniosek o zwrot nadpłaty,
- do 1 lipca 2026 r. – jeśli płatnik nie złoży wniosku o zwrot nadpłaty.
Przedsiębiorca, który zamierza skorygować wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące 2025 r., powinien złożyć dokumenty korygujące najpóźniej w dniu złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Jeśli nie składa takiego wniosku, ma czas na przekazanie korekty do 1 lipca 2026 r.
Fałszywe wiadomości o rozliczeniach
W ostatnim czasie pojawiła się kampania phishingowa polegająca na podszywaniu się pod profil @zus_pl. Cyberprzestępcy wysyłają fałszywe wiadomości SMS, w których informują o rzekomym błędzie w stanie rozliczeń ubezpieczenia zdrowotnego. W treści wiadomości znajduje się link prowadzący do strony, na której oszuści proszą o podanie numeru PESEL oraz danych karty płatniczej. ZUS przestrzega, aby nie klikać w podejrzane linki i nie przekazywać swoich danych w odpowiedzi na takie wiadomości.
ŹRÓDŁO: Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Oprac. Katarzyna Bogucka
REDAKCJA INFORLEX
Przeczytaj więcej na ten temat: Roczne rozliczenie składki zdrowotnej przez przedsiębiorców do 20 maja 2026 r. »
POTRZEBUJESZ POMOCY?