Ryczałt za jazdy lokalne – czy jest przychodem pracownika w PIT
Kwalifikacja podatkowa ryczałtów za jazdy lokalne ma istotne znaczenie zarówno dla pracowników, jak i dla pracodawców występujących w roli płatników PIT. Rozbieżne stanowiska organów podatkowych i sądów administracyjnych powodują jednak, że w praktyce trudno jednoznacznie stwierdzić, czy świadczenia te zawsze stanowią przychód ze stosunku pracy.
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy (dalej łącznie nazywane przychodami z pracy) uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Sporną kwestią pozostaje to, czy na podstawie tego przepisu otrzymywane przez pracowników ryczałty za używanie prywatnych samochodów stanowią przychody z pracy.
Ryczałt za jazdy lokalne jako przychód z pracy - dwie linie orzecznicze
Zdaniem organów podatkowych ryczałty otrzymywane przez pracowników za używanie prywatnych samochodów stanowią dla nich przychody z pracy (zob. przykładowo interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 grudnia 2022 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.777.2022.2.GG, z 21 lipca 2023 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.430.2023.1.KKA, z 17 stycznia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.836.2023.2.GG oraz z 16 kwietnia 2025 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.161. 2025.1.JG).
JJeżeli przychody te nie są zwolnione od podatku dochodowego to generują one u pracowników opodatkowane dochody ze stosunku pracy, od których pracodawcy jako płatnicy są zobowiązani pobierać zaliczki na podatek dochodowy.
Stanowisko reprezentowane przez organy podatkowe podziela część sądów administracyjnych, w tym część składów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tytułem przykładu wskazać można wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2023 r. (sygn. akt II FSK 1153/21), z 6 października 2023 r. (sygn. akt II FSK 294/21), z 11 października 2024 r. (sygn. akt II FSK100/22) oraz z 30 lipca 2025 r. (sygn. akt II FSK 1434/22).
Wyrok NSA z 6 października 2023 r. (sygn. akt II FSK 294/21):
(...) zwrot kosztów (wypłacenie ryczałtu) tylko niektórym pracownikom, dla których wymienione ustawy przewidują możliwość przyznania prawa do zwrotu kosztów poniesionych z tytułu używania pojazdów stanowiących własność pracownika lub nakładają na pracodawcę obowiązek ich zwrotu. W pozostałych przypadkach zwrot kosztów jest opodatkowany. Świadczy o tym literalne brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 23b u.p.d.o.f. ustalającego zamknięty krąg podmiotów uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia od podatku zwrotu kosztów poniesionych przez pracownika z tytułu używania pojazdów stanowiących jego własność dla potrzeb zakładu pracy oraz zakaz stosowania analogii w prawie podatkowym rozumiany również jako zakaz tworzenia nowych (rozszerzania katalogu) ulg i zwolnień podatkowych.
Z drugiej jednak strony część sądów administracyjnych orzeka, że wypłacane pracownikom ryczałty nie stanowią dla nich przychodów podlegających opodatkowaniu PIT. Stanowisko takie wiele razy zajmował także Naczelny Sąd Administracyjny. Przykładem mogą być wyroki z 16 października 2019 r. (sygn. akt II FSK 3531/17), z 1 grudnia 2020 r. (sygn. akt II FSK 1995/18), z 14 września 2023 r. (sygn. akt II FSK 2632/20) oraz z 12 czerwca 2024 r. (sygn. akt II FSK 1203/21).
Wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r. (sygn. akt II FSK 1995/18)
(…) nie sposób uznać, że celem ustawodawcy było opodatkowanie należności wypłacanej tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez pracownika „za pracodawcę”, gdy wypłata tej należności nie stanowi dla pracownika realnego przysporzenia, bez możliwości obliczenia dochodu z uwzględnieniem kosztów uzyskania przychodu. Z drugiej strony wypłata podobnych świadczeń adresowanych do wąskiej grupy pracowników podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23b updof, co może prowadzić do wniosku, że uprzednio powstał przychód. Powyższe wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść pracowników (podatników).
Orzeczenia sądów administracyjnych wiążą jedynie organy podatkowe w sprawach, w których zostały wydane. W pozostałym zakresie orzeczenia sądów administracyjnych stanowią jedynie wskazówkę co do właściwego sposobu interpretacji przepisów, co jednak traci na znaczeniu, gdy – tak jak rzecz się ma w omawianej kwestii – istnieją dwie odmienne linie orzecznicze.
Obecnie nie sposób wskazać prawidłowego stanowiska w tego typu sprawach. Dopiero podjęcie uchwały przez NSA rozstrzygnie, które z zaprezentowanych stanowisk jest prawidłowe.
Pracownik lokalnie wykorzystuje dla celów służbowych prywatny samochód i otrzymuje z tego tytułu od pracodawcy ryczałt za jazdy lokalne. Zdaniem organów podatkowych oraz części sądów administracyjnych kwota tego ryczałtu stanowi opodatkowany przychód pracownika ze stosunku pracy. Część sądów administracyjnych uważa jednak, że kwota przedmiotowego ryczałtu nie stanowi podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym przychodu pracownika. Zdaniem redakcji to drugie stanowisko jest prawidłowe, ale jego zastosowanie wiąże się obecnie z ryzykiem podatkowym.
Kiedy ryczałt za jazdy lokalne jest zwolniony z PIT
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23b updof zwolniony z podatku dochodowego jest zwrot kosztów poniesionych przez pracownika z tytułu używania pojazdów stanowiących własność pracownika, dla potrzeb zakładu pracy, w jazdach lokalnych, jeżeli obowiązek ponoszenia tych kosztów przez zakład pracy albo możliwość przyznania prawa do zwrotu tych kosztów wynika wprost z przepisów innych ustaw. Zwolnienie to przysługuje do wysokości miesięcznego ryczałtu pieniężnego. Zwolnieniem tym objęte są w szczególności kwoty ryczałtów przyznawanych:
- pracownikom Służby Leśnej,
- listonoszom,
- kuratorom sądowym.
Przepisy rozporządzenia w sprawie zwrotu kosztów używania samochodów nie określają stawek za 1 km przebiegu dla samochodów innych niż samochody spalinowe, w szczególności dla samochodów elektrycznych. W konsekwencji zwolnienie nie ma zastosowania do kwoty ryczałtów za jazdy lokalne odbywane takimi samochodami. Takie stanowisko zajęło Ministerstwo Finansów zajęło w odpowiedzi na interpelację poselską nr 10568 (sygn. odpowiedzi DD3.054.33.2025).
Autor: Tomasz Krywan
Przeczytaj więcej na ten temat: Wykorzystywanie samochodu prywatnego do celów służbowych – rozliczenia podatkowe i ewidencja księgowa »
POTRZEBUJESZ POMOCY?