Świadczenie kompensacyjne a praca w szkole – wyjątek kończy się 31 sierpnia 2026

Świadczenie kompensacyjne dla nauczycieli co do zasady wyklucza jednoczesną pracę w szkole. Od 2022 r. obowiązuje jednak wyjątek dla kadry wspierającej uczniów z Ukrainy – ten mechanizm przestanie działać już 31 sierpnia 2026 r.

świadczenie kompensacyjne, zawieszenie świadczenia, praca w szkole

Wygaszanie tymczasowych rozwiązań dla obywateli Ukrainy »

Zawieszenie świadczenia kompensacyjnego przy pracy w szkole – zasady ogólne

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne przysługuje pedagogom, którzy zrezygnowali z pracy w oświacie przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, podjęcie zatrudnienia w jednostce, o której mowa w art. 1 Karty Nauczyciela, powoduje automatyczne zawieszenie wypłaty – niezależnie od wymiaru etatu i wysokości przychodu. Nie ma tu znaczenia forma zatrudnienia: dotyczy to zarówno umowy o pracę, jak i umowy zlecenia.

Ministerstwo Edukacji Narodowej, odpowiadając na interpelację poselską, potwierdziło, że przepis ten ma charakter celowy. Ma zapobiegać sytuacji, w której nauczyciel formalnie odchodzi z zawodu, by uzyskać świadczenie finansowane z budżetu państwa, a następnie wraca do pracy w szkole bez utraty tego świadczenia.

Wyjątek dla nauczycieli wspierających uczniów z Ukrainy

Od 24 lutego 2022 r. funkcjonuje odstępstwo od tej zasady, wprowadzone ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Na jego podstawie nauczyciel pobierający świadczenie kompensacyjne mógł – bez ryzyka zawieszenia wypłaty – podjąć pracę na stanowisku:

• pomocy nauczyciela,
• nauczyciela języka polskiego lub prowadzącego dodatkową naukę tego języka,
• nauczyciela innego przedmiotu, jeśli do szkoły uczęszczał co najmniej jeden uczeń z Ukrainy objęty ochroną wynikającą z tej ustawy.

Rozwiązanie to miało odciążyć szkoły, które musiały nagle zorganizować kształcenie dla dzieci uchodźców, i pozwolić im sięgnąć po doświadczoną kadrę bez formalnych barier finansowych. Dzięki temu placówki zyskały dostęp do nauczycieli znających realia pracy z uczniem obcojęzycznym, bez konieczności przeprowadzania długotrwałej rekrutacji na nowe stanowiska.

Koniec wyjątku 31 sierpnia 2026 – co grozi za pracę w szkole

MEN wprost wskazało w odpowiedzi na interpelację, że resort nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych nad przedłużeniem tego rozwiązania. Oznacza to, że od nowego roku szkolnego 2026/2027 dyrektorzy placówek zatrudniających takich nauczycieli powinni liczyć się z koniecznością zakończenia współpracy lub przygotowania nauczyciela na utratę świadczenia.

Odpowiedź na interpelację nr 18223 w sprawie zmiany przepisów dotyczących zakazu pracy w oświacie dla nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne »

Oprac. Agata Wróbel