Zbyt duży, by upaść

Muskizm wyrasta ze splotu pociągających opowieści o przyszłości i realnych przełomów technologicznych. Na to nakłada się umiejętność odpowiadania na aktualne potrzeby państwa

Z Quinnem Slobodianem rozmawia Emilia Świętochowska

Debiut giełdowy SpaceX uczynił Muska pierwszym w historii bilionerem. Jego majątek jest obecnie większy niż roczny PKB Polski. Co to mówi o współczesnym kapitalizmie?

Zacznijmy od tego, że fortuna Muska to w dużej mierze bogactwo na papierze. Jest skoncentrowana w akcjach kontrolowanych przez niego spółek, a więc jej wartość w danym momencie odzwierciedla bieżącą wycenę rynkową. To też oznacza wyjątkową podatność na poważne spadki notowań lub załamanie wiary w zdolność Muska do realizacji wspaniałych wizji, które roztacza. A ryzyko pęknięcia ludzkiej bańki giełdowej jest dużo wyższe niż gospodarki narodowej. Gdybym miał wybierać, postawiłbym na PKB Polski – wydaje się lepiej zabezpieczony przed gwałtownymi wahaniami nastrojów inwestorów.

Pani pytanie jest bardzo zasadne. Co to oznacza, że stworzyliśmy system, który dopuszcza do tak bezprecedensowej koncentracji bogactwa? Ciekawe jest tu porównanie z Henrym Fordem. Musk wykorzystał panujące warunki, by osiągnąć majątek i władzę, które dla Forda były nieosiągalne.

W książce „Muskizm. Świat według Elona Muska” piszecie z Benem Tarnoffem, że fordyzm był systemem operacyjnym XX w., a jego odpowiednikiem dla XXI w. stał się muskizm.