Kiedy wynagrodzenie wypłacone z tytułu umowy zlecenia wlicza się do podstawy wymiaru świadczenia chorobowego
Pracownica naszej jednostki, zatrudniona na podstawie umowy o pracę, wykonuje co miesiąc również pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz pracodawcy. W marcu 2016 r. zachorowała. Czy do podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego (zasiłku chorobowego) należy wliczać wynagrodzenie uzyskane przez tę osobę z tytułu umów zlecenia, czy tylko z umowy o pracę? Czy z tytułu umów zlecenia należy naliczyć i wypłacić jej oddzielny zasiłek chorobowy?
Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia zawartej z własnym pracodawcą podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jednak pod pewnymi warunkami. Zasada ta dla osoby, o której mowa w pytaniu, będzie miała zastosowanie, gdy te warunki zostaną spełnione.
Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków
Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę tę zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, jest uważana za pracownika zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa).
Podstawę wymiaru zasiłków dla ubezpieczonego będącego pracownikiem stanowi wynagrodzenie, którym jest przychód będący podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe po potrąceniu przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe (art. 3 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; dalej: ustawa zasiłkowa). W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia zawartej z własnym pracodawcą (art. 18 ust. 1a ustawy systemowej).
ZAPAMIĘTAJ!
Ustalając podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla pracownika, z którym pracodawca zawarł dodatkowo umowę zlecenia, należy przyjąć zsumowane wynagrodzenie za pracę i uzyskane z tytułu umowy zlecenia.
Wynagrodzenie za czas choroby przysługujące na podstawie art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oblicza się na zasadach określonych dla zasiłku chorobowego.
Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w podstawie wymiaru zasiłków
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla pracownika z tytułu zawartej umowy o pracę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie, wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Do wynagrodzenia za pracę za każdy miesiąc, który zostanie przyjęty do ustalenia podstawy wymiaru, należy dodać również wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia, jeżeli zostaną spełnione określone warunki.
Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia zawartej z własnym pracodawcą, jeżeli zostało wypłacone za okres, z którego wynagrodzenie przyjmowane jest do podstawy wymiaru zasiłku, powinno być uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłku przysługującego z tytułu zatrudnienia tylko w czasie trwania takiej umowy, co oznacza, że należy je wyłączyć z podstawy wymiaru zasiłku przysługującego za okres po terminie, do którego umowa była zawarta.
Przykład
Z pracownikiem zawarto umowę zlecenia na okres od 8 do 19 marca 2015 r. oraz od 10 do 21 maja 2015 r. Pracownik stał się niezdolny do pracy w marcu 2016 r. Do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należy przyjąć jedynie wynagrodzenie za pracę na podstawie umowy o pracę wypłacone pracownikowi za okres od marca 2015 r. do lutego 2016 r., natomiast nie należy w tej podstawie uwzględniać wynagrodzenia z tytułu umów zlecenia wykonywanych w marcu i maju 2015 r., ponieważ nie trwały one w czasie niezdolności pracownika do pracy z powodu choroby.
Przykład
Pracownica była niezdolna do pracy z powodu choroby od 21 marca do 8 kwietnia 2016 r. Pracodawca zawarł z nią dodatkowo umowę zlecenia na czas od 1 września 2015 r. do 31 marca 2016 r. Do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należy przyjąć wynagrodzenie wypłacone pracownicy za okres od marca 2015 r. do lutego 2016 r., przy czym:
● w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego za okres od 21 do 31 marca 2016 r. powinno zostać uwzględnione również wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia wypłacone pracownicy za okres od września 2015 r. do lutego 2016 r.,
● podstawę wymiaru zasiłku za okres od 1 do 8 kwietnia 2016 r. należy ustalić ponownie, wyłączając z tej podstawy wynagrodzenie z umowy zlecenia.
Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia zawartej z własnym pracodawcą uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłku w kwocie faktycznie wypłaconej, bez uzupełniania.
Przykład
Pracownik otrzymuje zmienne wynagrodzenie. Dodatkowo pracodawca zawarł z nim umowę zlecenia na okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. Od 11 do 15 kwietnia 2016 r. pracownik był niezdolny do pracy z powodu choroby. Do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należy przyjąć wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę za okres od kwietnia 2015 r. do marca 2016 r. We wrześniu 2015 r. pracownik miał przepracować 22 dni robocze, a przepracował 17, ponieważ przez 5 dni korzystał z opieki nad chorą żoną, i za ten okres otrzymał zasiłek opiekuńczy. Wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę za wrzesień 2015 r. należy zatem uzupełnić, obliczając kwotę wynagrodzenia, które pracownik otrzymałby, gdyby pracował pełny miesiąc. Do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należy przyjąć również wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia wypłacone pracownikowi za okres od czerwca 2015 r. do marca 2016 r. w kwocie faktycznie wypłaconej w każdym z tych miesięcy (także we wrześniu 2015 r.).
Jeżeli umowy zlecenia są zawierane na każdy pełny miesiąc kalendarzowy, np. styczeń, luty, marzec 2016 r., wówczas traktuje się je tak, jakby została zawarta jedna umowa od 1 stycznia do 31 marca 2016 r.
Odnosząc się do sytuacji opisanej w pytaniu, należy zatem odpowiedzieć wariantowo (patrz: tabela).
Tabela. Możliwe warianty odpowiedzi na pytanie Czytelnika
| WARIANT I | Pracownica choruje tylko w marcu 2016 r., np. od 14 do 18 marca, i pracodawca zawiera z nią dodatkowo umowy zlecenia na każdy miesiąc kalendarzowy, z którego wynagrodzenie uwzględnia się w podstawie wymiaru świadczenia z tytułu choroby (od marca 2015 r. do lutego 2016 r.) oraz także na marzec 2016 r. Wówczas wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia należy dodać do każdego z miesięcy stanowiących podstawę wymiaru świadczenia chorobowego, za który to wynagrodzenie zostało wypłacone. |
| WARIANT II | Pracownica choruje tylko w marcu 2016 r. i pracodawca zawierał z nią dodatkowo umowy zlecenia na każdy miesiąc, z którego wynagrodzenie uwzględnia się w podstawie wymiaru, ale nie zawarł z nią takiej umowy na marzec 2016 r. Wówczas wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia wypłacane za wcześniejsze miesiące (od marca 2015 r. do lutego 2016 r.) nie zostanie uwzględnione w podstawie wymiaru, ponieważ umowa ta nie trwała w okresie, w którym pracownica chorowała. |
| WARIANT III | Pracownica choruje na przełomie marca i kwietnia 2016 r., np. od 29 marca do 8 kwietnia, i pracodawca zawiera z nią dodatkowo umowy zlecenia na każdy miesiąc kalendarzowy, z którego wynagrodzenie uwzględnia się w podstawie wymiaru świadczenia z tytułu choroby (od marca 2015 r. do lutego 2016 r.) oraz także na marzec 2016 r., ale nie zawarł takiej umowy na kwiecień 2016 r. Wówczas wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia powinno być dodane do wynagrodzenia za pracę wypłaconego za okres od marca 2015 r. do lutego 2016 r., jednak tak ustalona podstawa wymiaru będzie dotyczyła jedynie niezdolności do pracy z powodu choroby od 29 do 31 marca 2016 r. (do dnia, w którym trwała umowa zlecenia). Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia powinno natomiast zostać wyłączone z podstawy wymiaru przy obliczaniu świadczenia chorobowego za okres od 1 do 8 kwietnia 2016 r., tj. po zakończeniu umowy zlecenia. |
ANETA MAJ
specjalista w zakresie polityki społecznej, doświadczony długoletni szkoleniowiec, autor wielu publikacji i opracowań
PODSTAWY PRAWNE
● art. 92 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502; ost.zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 1735)
● art. 8 ust. 2a, art. 18 ust. 1a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 121; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 34)
● art. 3 pkt 3, art. 36 ust. 1, art. 41 ust. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 372)
PRZECZYTAJ TEŻ:
Czy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, gdy choruje 30 dni w miesiącu liczącym 31 dni?
W jednym z kolejnych numerów "Rachunkowości Budżetowej" w dziale "Prawo pracy" polecamy m.in. artykuł: Choroba pracownika w dniu wolnym wyznaczonym za pracę w sobotę.
POTRZEBUJESZ POMOCY?