Studia podyplomowe online a kwalifikacje nauczycieli – kiedy świadectwo nie potwierdza uprawnień

Nie każde świadectwo ukończenia studiów podyplomowych daje nauczycielom pełne kwalifikacje do prowadzenia zajęć. Odpowiedź MEN na interpelację poselską nr 16637 ujawnia, w jakich przypadkach dyrektor szkoły ma prawo zakwestionować uprawnienia kandydata – i jakie informacje obowiązkowo musi dziś zawierać świadectwo.

kwalifikacje nauczycieli, studia podyplomowe dla nauczycieli, nauczyciele, świadectwo ukończenia studiów podyplomowych

Ile zajęć online dopuszczają studia podyplomowe nadające kwalifikacje nauczycielom

Przepisy rozporządzenia w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela wprost ograniczają zdalny tryb studiów. Liczba punktów ECTS zdobytych w formule on-line nie może przekroczyć 25% łącznej puli punktów przypisanych do wymaganych grup zajęć. Praktyki zawodowe w żadnym przypadku nie mogą być realizowane zdalnie.

Mimo to – jak wynika z treści interpelacji – część uczelni prowadziła kształcenie w formie dalece uproszczonej, sprowadzając je do udostępniania materiałów i zaliczeń online. Absolwenci takich programów otrzymywali świadectwa, nie wiedząc, że uzyskane kwalifikacje mogą być kwestionowane podczas kontroli lub procedury awansu zawodowego. Dla dyrektorów szkół oznacza to konieczność dokładniejszej weryfikacji dokumentów – a w razie wątpliwości również sprawdzenia, czy szkoła prawidłowo planuje i finansuje dalsze doskonalenie zawodowe nauczycieli. Szczegółowe omówienie tych obowiązków, w tym klasyfikacji wydatków na studia podyplomowe w budżecie szkoły i zasad kierowania nauczyciela na szkolenie branżowe, znajdziesz w artykule: Dokształcanie i doskonalenie zawodowe nauczycieli »

Co świadectwo ukończenia studiów podyplomowych dla nauczycieli musi dziś zawierać?

Obowiązujące przepisy precyzują, jakie informacje organizator studiów podyplomowych nadających kwalifikacje nauczycielskie musi uwzględnić na świadectwie. Dokument powinien zawierać m.in.:

• liczbę godzin zajęć prowadzonych zdalnie i przypisanych do nich punktów ECTS.
• miejsce odbywania praktyk zawodowych.
• potwierdzenie odbycia kształcenia zgodnie ze standardem kształcenia nauczyciela.
• wskazanie przedmiotu lub rodzaju zajęć, do prowadzenia których absolwent uzyskał uprawnienia.

Świadectwa nieuwzględniające tych elementów nie spełniają aktualnych wymogów formalnych – co może utrudniać pracodawcy ocenę, czy program był zgodny z przepisami.

Kwalifikacje nauczycieli ze studiów podyplomowych – kiedy dyrektor może mieć wątpliwości?

MEN wprost wskazuje, że problem nie wynika z luki w przepisach, lecz z ich nieprzestrzegania przez część uczelni. Dyrektor szkoły, który ma wątpliwości co do ważności kwalifikacji, powinien zwrócić uwagę na dwa elementy:

• Czy kandydat spełniał wymogi wstępne na etapie rekrutacji – posiadanie kwalifikacji do nauczania pierwszego przedmiotu lub odpowiedniego przygotowania merytorycznego jest warunkiem udziału w studiach nadających uprawnienia do nauczania kolejnego przedmiotu.
• Czy uczelnia prowadząca studia podyplomowe zapewniała kadrę kształcącą nauczycieli na studiach pierwszego lub drugiego stopnia na kierunku odpowiadającym zakresowi tych studiów.

Do czasu wprowadzenia ewentualnych zmian legislacyjnych ciężar weryfikacji kwalifikacji spoczywa w praktyce na dyrektorze szkoły i organie nadzoru pedagogicznego. Warto pamiętać, że wątpliwości co do ważności świadectwa mogą ujawnić się nie tylko przy zatrudnieniu, lecz także w toku kontroli kuratoryjnej lub w procedurze awansu zawodowego nauczyciela. W przypadku gdy dyrektor nie jest w stanie samodzielnie ocenić zgodności dokumentu z przepisami, może zwrócić się o opinię do właściwego kuratora oświaty.

Odpowiedź Ministra Edukacji na interpelację nr 16637 w sprawie kwalifikacji nauczycielskich uzyskiwanych na studiach podyplomowych »

Oprac. Agata Wróbel