Wykupienie samochodu z leasingu operacyjnego a VAT - zasady rozliczania

Wykup pojazdu po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego to dla podatnika odrębna transakcja zakupu towaru. Kluczowe jest ustalenie, czy auto będzie wykorzystywane w sposób mieszany, wyłącznie firmowo, czy zostanie od razu przekazane na cele prywatne – od tego zależy zarówno wysokość odliczenia, jak i obowiązki dokumentacyjne, w tym konieczność aktualizacji informacji VAT-26.

Wykupienie samochodu z leasingu operacyjnego a VAT

Leasingobiorca, który wykorzystuje samochód osobowy na potrzeby zarówno firmowe, jak i prywatne, ma prawo odliczyć z faktury otrzymanej od leasingodawcy (np. za czynsz inicjalny, opłatę administracyjną, raty leasingowe lub inne płatności wynikające z umowy leasingu) 50% kwoty podatku naliczonego. Wykorzystywanie samochodu osobowego w sposób „mieszany” daje więc podatnikowi prawo do odliczania VAT od opłat leasingowych w wysokości 50% podatku naliczonego. Zasady korzystania z pełnego odliczenia VAT są takie same jak przy zakupie samochodu.

Przepisy ustawy o VAT nie zawierają szczególnych regulacji, które odnosiłyby się do zasad odliczania podatku naliczonego przy wykupie samochodu osobowego z leasingu operacyjnego. Wobec tego mają tu zastosowanie zasady ogólne, obowiązujące przy zwykłym zakupie auta. Transakcję wykupu auta uznaje się w tym przypadku za odrębną dostawę towaru, niezależną od wcześniejszego nabycia usług świadczonych w ramach leasingu operacyjnego.

W jakiej wysokości odliczyć VAT przy wykupie samochodu z leasingu

Jeżeli pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (w tym samochód osobowy) po jego wykupie z leasingu operacyjnego będzie wykorzystywany przez podatnika:

• w celach mieszanych, czyli firmowych i prywatnych – podatnik ma prawo do odliczenia 50% kwoty podatku naliczonego wynikającej z faktury dokumentującej wykup auta z leasingu,
• wyłącznie do opodatkowanej działalności gospodarczej – podatnik ma prawo do odliczenia 100% kwoty podatku naliczonego wynikającej z faktury dokumentującej wykup auta z leasingu, po spełnieniu dodatkowych warunków, takich jak prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu oraz złożenie informacji VAT-26.

Jeżeli natomiast przedmiotem wykupu z leasingu operacyjnego jest pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, podatnik ma prawo do odliczenia 100% podatku naliczonego wykazanego na fakturze wykupu, o ile spełniony jest warunek wykorzystywania tego pojazdu do wykonywania czynności opodatkowanych.

Kiedy odliczyć VAT przy wykupie samochodu z leasingu

W przypadku wykupu pojazdu samochodowego z leasingu operacyjnego podatnik stosuje ogólne zasady związane z terminem odliczenia podatku naliczonego.

Jeśli podatnik nie odliczy podatku naliczonego z faktury dokumentującej przedmiotowy wykup w „podstawowym” terminie, to może tego dokonać w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika rozliczającego się kwartalnie – za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Czy przy wykupie samochodu z leasingu należy ponownie złożyć VAT-26

W przypadku samochodów wykorzystywanych wyłącznie do opodatkowanej działalności gospodarczej podatnika warunkiem pełnego odliczenia VAT od wydatków związanych z tymi pojazdami jest złożenie informacji VAT-26. Musi być ona złożona w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik poniósł pierwszy wydatek związany z tym pojazdem, nie później jednak niż w dniu wysyłania ewidencji VAT w formie JPK_V7M lub JPK_V7K. Późniejsze złożenie informacji VAT-26 skutkuje uznaniem, że pojazd samochodowy jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika dopiero od pierwszego dnia miesiąca, w którym podatnik złożył VAT-26.

Wykup pojazdu z leasingu powoduje zazwyczaj zmianę numeru rejestracyjnego oraz zmianę daty nabycia pojazdu wykazywane w informacji VAT-26. W przypadku użytkowania samochodu na podstawie umowy leasingu jest to data przyjęcia w używanie. Natomiast w przypadku użytkowania samochodu wykupionego z leasingu jest to data wykupu z leasingu. Choć nie zmienia się sposób wykorzystania auta, to zmiana danych w zakresie numeru rejes­tracyjnego oraz daty nabycia (wykupu) skutkuje obowiązkiem zgłoszenia tych danych w informacji VAT-26.

Wymagane jest złożenie dwóch informacji VAT-26, tj.:

• aktualizacji pierwszej, której skutkiem jest wykreślenie samochodu wykorzystywanego dotychczas na podsta­wie umowy leasingu operacyjnego (z nieaktualną datą nabycia i nieaktualnym numerem rejestracyjnym),
• złożenie drugiej, której skutkiem jest zgłoszenie „nowego” samochodu wykorzystywanego w związku z wykupem (z aktualną datą wykupu i aktualnym numerem rejestracyjnym).

W sytuacji gdy dojdzie do zmiany numeru rejestracyjnego danego pojazdu samochodowego, podatnik ma obowiązek złożenia aktualizacji VAT-26 z naniesionym nowym numerem rejestracyjnym. Mimo że sama zmiana numeru rejestracyjnego nie powoduje zmiany sposobu wykorzystywania tego pojazdu, urzędy skarbowe wymagają aktualizacji VAT-26.

Jak rozliczyć podatek należny i podatek naliczony przy przekazaniu auta na cele osobiste

W praktyce może też mieć miejsce sytuacja, w której podatnik wykupuje samochód z leasingu operacyjnego z zamiarem natychmiastowego przekazania go na cele osobiste. Jeżeli już w momencie wykupu auta z leasingu przedsiębiorca (podatnik) wie, że nie będzie dalej użytkował samochodu na potrzeby działalności gospodarczej, tylko od razu przekaże auto na cele osobiste, to:

• przy wykupie samochodu z leasingu w ogóle nie odlicza on podatku naliczonego, ponieważ – ze względu na brak związku z czynnościami opodatkowanymi – prawo do tego odliczenia mu nie przysługuje (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT),
• nie wykazuje podatku należnego od nieodpłatnie przekazanego auta na cele osobiste, gdyż ze względu na brak prawa do odliczenia podatku naliczonego czynność ta nie podlega opodatkowaniu (art. 7 ust. 2 ustawy o VAT).

Oprac. Katarzyna Bogucka, Redakcja INFORLEX