Czy pracodawca może wymagać odbierania służbowych telefonów podczas urlopu? Wyjaśnienia PIP

Pracownik korzystający z urlopu wypoczynkowego co do zasady nie ma obowiązku pozostawania w dyspozycji pracodawcy, odbierania służbowych telefonów ani monitorowania firmowej poczty elektronicznej. Prawo do urlopu i odpoczynku ma zapewniać rzeczywistą regenerację sił oraz możliwość czasowego oderwania się od obowiązków zawodowych. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje jednak, że od tej zasady mogą występować wyjątki związane m.in. z charakterem zajmowanego stanowiska lub pełnieniem dyżuru.

Urlop wypoczynkowy a obowiązek pozostawania w dyspozycji pracodawcy – wyjaśnienia PIP

Prawo do urlopu i odpoczynku należy do podstawowych praw pracowniczych. Zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy oraz corocznych płatnych urlopów. Z kolei art. 152 § 1 Kodeksu pracy gwarantuje pracownikowi prawo do corocznego, nieprzerwanego i płatnego urlopu wypoczynkowego.

Celem urlopu jest rzeczywisty wypoczynek i regeneracja sił pracownika, dlatego w okresie wolnym od pracy co do zasady nie powinien on pozostawać w stałej gotowości do wykonywania obowiązków służbowych.

Prawo pracownika do urlopu i odpoczynku

Co do zasady pracownik nie ma obowiązku pozostawania w dyspozycji pracodawcy poza czasem pracy ani podczas urlopu wypoczynkowego, chyba że wynika to z przepisów, charakteru zajmowanego stanowiska.

Pracownik korzystający z urlopu wypoczynkowego lub czasu wolnego od pracy co do zasady nie musi mieć przy sobie telefonu służbowego ani kontrolować służbowej skrzynki e-mail, a telefon służbowy może pozostawić w pracy, jeżeli pracodawca nie określił innych zasad dotyczących korzystania z powierzonych narzędzi pracy. Prawo do urlopu i odpoczynku oznacza, że pracownik powinien mieć możliwość rzeczywistego oderwania się od obowiązków zawodowych i regeneracji sił, bez konieczności pozostawania w bieżącej gotowości do wykonywania pracy.

Podobnie, po zakończeniu dnia pracy pracownik nie jest zobowiązany do stałego monitorowania skrzynki e-mail czy odbierania połączeń służbowych. Wymaganie ciągłej dostępności mogłoby prowadzić do naruszenia prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego.

Pozostawanie do dyspozycji pracodawcy poza czasem pracy

PIP zwraca jednak uwagę, że wyjątkiem są sytuacje, w których pracownik pełni dyżur lub z uwagi na specyfikę stanowiska został zobowiązany do pozostawania w gotowości do podjęcia określonych działań

W takich sytuacjach zasady kontaktu oraz zakres obowiązków powinny zostać jasno określone przez pracodawcę. Pracownik powinien wiedzieć, kiedy jest zobowiązany do odbierania telefonów czy sprawdzania korespondencji służbowej oraz jakie są konsekwencje pozostawania w gotowości.

ŹRÓDŁO: Państwowa Inspekcja Pracy

Oprac. Katarzyna Bogucka, Redakcja INFORLEX

Zobacz również: Urlopy wypoczynkowe. Udzielanie, ustalanie wymiaru i rozliczanie wynagrodzenia »