Dwa etaty u jednego pracodawcy. Jak dofinansować wypoczynek pracownika?

Pracownik zatrudniony u tego samego pracodawcy na podstawie dwóch umów o pracę ma prawo korzystać ze świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych z każdego stosunku pracy. Nie oznacza to jednak automatycznie prawa do podwójnego dofinansowania wypoczynku. O przyznaniu i wysokości świadczenia z ZFŚS decyduje przede wszystkim sytuacja życiowa, rodzinna i materialna osoby uprawnionej, a nie liczba etatów czy wymiar czasu pracy.

Dwa etaty u jednego pracodawcy. Jak dofinansować wypoczynek pracownika?

Osobami uprawnionymi do świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści – byli pracownicy i ich rodziny – oraz inne osoby, którym pracodawca w regulaminie funduszu przyznał prawo do korzystania ze świadczeń z ZFŚS.

Środki funduszu socjalnego są przeznaczone na finansowanie zakładowej działalności socjalnej, która obejmuje m.in. usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku. Z funduszu mogą zatem być dofinansowane m.in.:

• wczasy, pobyt w sanatorium na leczeniu lub rekonwalescencji połączony z wypoczynkiem (w kraju i za granicą),
• kolonie, obozy, zimowiska dla dzieci i młodzieży,
• wypoczynek zorganizowany przez pracowników we własnym zakresie (tzw. wczasy pod gruszą).

Zobacz również: Świadczenia na wypoczynek – zasady przyznawania i źródła finansowania »

Dwie umowy o pracę u tego samego pracodawcy

Jeżeli pracownik jest zatrudniony u danego pracodawcy na podstawie dwóch umów o pracę, to ma prawo do korzystania ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych z każdego stosunku pracy. Odrębną kwestią pozostaje przyznanie takiemu pracownikowi świadczenia z funduszu, gdyż samo uprawnienie do korzystania ze świadczeń z zfśs nie oznacza obligatoryjnego przyznania danego świadczenia. W każdym przypadku przyznawanie świadczeń z funduszu socjalnego powinno zależeć od sytuacji socjalnej pracownika i jest to podstawowe kryterium decydujące o przyznaniu wsparcia. Oznacza to zatem, że pozostawanie w dwóch stosunkach pracy z jednym pracodawcą nie uprawnia pracownika do podwójnego świadczenia socjalnego.

Na wysokość świadczenia nie powinien mieć wpływu również wymiar czasu pracy, w jakim zatrudniona jest osoba uprawniona do świadczeń z zfśs, a także to, czy nadal pozostaje w stosunku pracy (w przypadku uprawnionych do świadczeń z zfśs emerytów i rencistów). W każdym przypadku o wysokości dofinansowania do wypoczynku powinny decydować wyłącznie kryteria socjalne.

Mimo że nie ma prawnego wymogu, to w regulaminie funduszu socjalnego pracodawca może zamieścić zapis, z którego jasno będzie wynikać, że w każdym przypadku o wysokości świadczenia przyznanego ze środków funduszu decyduje sytuacja życiowa, rodzinna i materialna pracownika, bez względu na liczbę stosunków pracy, w których pracownik pozostaje z pracodawcą, czy wymiar czasu pracy.

Zatrudnienie u kilku pracodawców

Jeżeli pracownik jest zatrudniony u kilku pracodawców tworzących zfśs, nabywa prawo do świadczeń socjalnych u każdego z zatrudniających. Również w takiej sytuacji przyznawanie świadczeń i dopłat powinno odbywać się z uwzględnieniem warunków socjalnych.

Zwykle pracodawcy nie wiedzą o wysokości świadczeń socjalnych uzyskanych przez pracowników z innego źródła (od innego pracodawcy), dlatego w praktyce może się okazać, że pozostawanie uprawnionego w dwóch stosunkach pracy z różnymi pracodawcami będzie dla niego korzystniejsze w zakresie wysokości otrzymanych świadczeń z zfśs niż pozostawanie w dwóch stosunkach pracy z jednym pracodawcą.

Dysponowanie środkami ZFŚS

Zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń z funduszu oraz zasady przeznaczania jego środków na poszczególne cele i rodzaje działalności określa pracodawca w regulaminie ustalonym ze związkami zawodowymi, a w razie ich braku – z pracownikami wybranym przez załogę.

Jeżeli u pracodawcy działa organizacja związkowa, to przyznawanie pracownikom świadczeń z funduszu powinno odbywać się również w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi. Dowolne dysponowanie przez pracodawcę środkami funduszu, bez uzgodnienia z organizacjami związkowymi, uprawnia związki do żądania przekazania przez pracodawcę na rzecz funduszu rozdysponowanych kwot. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z 19 listopada 1997 r. (I PKN 373/97, OSNP 1998/17/507).

Istotą działania funduszu jest łagodzenie różnic w poziomie życia pracowników i ich rodzin, a jego adresatami są zwłaszcza osoby o najniższych dochodach. Zatem pomoc powinna być kierowana do faktycznie potrzebujących. Potwierdził to Sąd Naj­wyższy m.in. w wyroku z 20 sierpnia 2001 r. (I PKN 579/00, OSNP 2003/14/331), uznając, że:

(...) pracodawca administrujący środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie może ich wydatkować niezgodnie z regulaminem zakładowej działalności socjalnej, którego postanowienia nie mogą być sprzeczne z zasadą przyznawania świadczeń według kryterium socjalnego, to jest uzależniającego przyznawanie ulgowych usług i świadczeń wyłącznie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu (...).

Przyznawanie świadczeń z zfśs zależy od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu.

Oceniając sytuację materialną pracownika, należy brać pod uwagę również jego dochody osiągane poza zakładem pracy, a także dochody członków rodziny pozostających z pracownikiem we wspólnym gospodarstwie domowym.

Aldona Salamon