Karnety sportowe dla pracowników a prawo do odliczenia VAT

Karnety sportowe to jeden z najczęściej oferowanych benefitów pracowniczych. W rozliczeniach VAT kluczowe znaczenie ma jednak nie wysokość dopłaty do karnetu, lecz sam fakt odpłatności, który może przesądzić o prawie pracodawcy do odliczenia podatku naliczonego.

Karnety sportowe dla pracowników a prawo do odliczenia VAT

Gdy pracodawca kupuje karnety sportowe we własnym imieniu, a następnie przekazuje je pracownikom – nawet za częściową odpłatnością – mamy do czynienia z refakturowaniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o VAT.

Nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż są traktowane w VAT jako dwie odrębne transakcje. W takim przypadku dokonuje się rozliczenia VAT na takich samych zasadach, jakby podatnik sam wykonał taką usługę, tzn. powstaje:

• prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu,
• obowiązek rozliczenia VAT należnego od sprzedaży.

Prawo do odliczenia VAT od zakupu karnetów sportowych

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów przysługuje wtedy, gdy nabywane towary i usługi służą wykonywaniu czynności opodatkowanych – o ile jednocześnie nie zachodzą przesłanki negatywne wskazane w art. 88 ustawy o VAT.

W praktyce oznacza to, że jeżeli pracodawca nabywa karnety sportowe z zamiarem ich dalszego przekazania pracownikom za odpłatnością, nawet częściową, zakup ten pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością opodatkowaną. Organy podatkowe potwierdzają, że w takiej sytuacji nabycie kart sportowych należy postrzegać jako zakup dokonywany w celu odsprzedaży.

Odpłatne przekazanie karnetu a rozliczenie VAT

Na gruncie podatku VAT nie występuje pojęcie czynności „częściowo odpłatnej”. Jeżeli pracownik, zleceniobiorca lub współpracownik ponosi jakąkolwiek odpłatność za otrzymany karnet, świadczenie jest traktowane jako odpłatne, niezależnie od tego, czy wpłacona kwota pokrywa całość kosztu zakupu, tylko jego część, czy też jest niższa od kosztów poniesionych przez pracodawcę.

Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego od zakupu kart sportowych, nawet jeśli odpłatność przy sprzedaży karty jest tylko częściowa. Prawo do odliczenia VAT naliczonego powoduje obowiązek rozliczenia VAT należnego.

Zasady te mają zastosowanie niezależnie od statusu osoby korzystającej z benefitów. Dotyczą zarówno pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz współpracowników prowadzących działalność gospodarczą, jak również członków ich rodzin czy osób towarzyszących, jeśli są oni objęci programem sportowym i ponoszą określoną odpłatność za korzystanie z kart.

Nieodpłatne przekazanie karnetu - skutki w VAT

W VAT dyskusyjny pozostaje temat całkowicie nieodpłatnego przekazania karnetów sportowych.. Organy podatkowe konsekwentnie wskazują, że tego rodzaju benefit zaspokaja prywatne potrzeby pracownika i nie ma bezpośredniego związku z działalnością gospodarczą pracodawcy. Skutkiem jest brak prawa do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie karnetów. Stanowisko to potwierdzają zarówno aktualne interpretacje KIS, jak i NSA, który wprost wskazał, że w takiej sytuacji przedsiębiorca nie działa jako podatnik w rozumieniu ustawy o VAT (zob. wyroku NSA z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 239/20).

Co istotne, brak prawa do odliczenia nie zwalnia jednocześnie z drugiego obowiązku – rozliczenia VAT należnego od nieodpłatnego świadczenia usług na rzecz pracowników (art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT). Przepis ten nie zawiera zastrzeżenia, że opodatkowanie następuje wyłącznie wtedy, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy zakupie.

W praktyce podatnicy mogą spotkać się z sytuacją, w której organy odmówią im prawa do odliczenia VAT od zakupu kart oraz nakażą naliczenie VAT od nieodpłatnego ich przekazania.

Oprac. Katarzyna Bogucka, REDAKCJA INFORLEX