Sprzedaż kredytów mieszkaniowych w 2023 r. będzie rekordowo słaba i nie zwiększy jej nowy rządowy program Pierwsze Mieszkanie

Związek Banków Polskich ocenia, że w 2023 r. banki udzielą około 80 tys. kredytów mieszkaniowych. Sprzedaż kredytów jest na dnie i rynek będzie szorował po dnie przez trzy-cztery kwartały przyszłego roku. W 2023 r. wolumen sprzedaży można szacować na około 25 mld zł. Średnia kwota kredytu spada, duża część obecnie udzielanych kredytów to kredyty uzupełniające dla osób, które sprzedają i kupują nowe, większe mieszkanie i uzupełniają zasoby finansowe kredytem hipotecznym.

Przewodniczący Komitetu do spraw Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych ZBP Jacek Furga uważa, że w 2022 r. banki udzielą około 125 tys. kredytów mieszkaniowych. Ten rok to będzie połowa sukcesu 2021 r., a rok 2023 to będzie jedna trzecia tamtej sprzedaży. To będzie najsłabszy rok, od kiedy monitorujemy rynek, czyli od 2002 r. Tak słabego roku jeszcze nie było.

Według jego prognozy dla rynku kredytów mieszkaniowych na 2023 r.:

1. zapowiedziany przez rząd program Pierwsze mieszkanie, zawierający kredyt hipoteczny z 2% oprocentowaniem, którego uruchomienie planowane jest na trzeci kwartał 2023 r., nie będzie miał wpływu na przyszłoroczną akcję kredytową:

• doświadczenie pokazuje, że wszyscy muszą nauczyć się nowego programu - zarówno banki, jak i ich klienci, w 2023 r. można spodziewać się tylko pojedynczych takich kredytów, obecnie trudno ocenić, jaki wpływ będzie miał ten program na cały rynek kredytów hipotecznych, nie wiadomo jakie będą wymogi badania zdolności kredytowej;
• to kolejny program mieszkaniowy wspierający raczej tych, którzy i bez tego wsparcia daliby sobie radę, poprzednie programy mieszkaniowe raczej nie przekładały się na znaczące wzrosty akcji kredytowej, z reguły sięgali po nie ci, którzy i tak planowali zakup mieszkania, a dzięki nim kupowali większe mieszkania, czy skracali okres kredytowania;

2. wpływ na osłabienie akcji kredytowej będzie miało też możliwe zawieszanie przez banki udzielania kredytów opartych o WIBOR, część klientów będzie czekała na pojawienie się kredytów opartych o WIRON:

• jeżeli inne banki zdecydują o zawieszeniu kredytowania opartego na zmiennej stopie procentowej i wdrożeniu oferty tylko na okresową stałą stopę, to może to być element osłabiający zainteresowanie w 2023 r., przynajmniej na początku roku;
• część klientów może wstrzymywać się z decyzjami, dzisiaj są opinie, że WIRON może być kilkadziesiąt punktów bazowych korzystniejszy;
• ING Bank poinformował, że zawiesza sprzedaż kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem do połowy 2023 r., kiedy planuje wprowadzić oprocentowanie zmienne oparte o WIRON, w tym okresie bank będzie oferował kredyty hipoteczne tylko z oprocentowaniem okresowo stałym;

3. z wyższymi stopami procentowymi rośnie zainteresowanie kredytami opartymi o stałą stopę procentową:

• w trzecim kwartale 2022 r. liczba nowo udzielonych takich kredytów wyniosła 12,8 tys., co stanowiło 59,8% łącznej sprzedaży kredytów hipotecznych w tym okresie, na rynku zdecydowanie dominują kredyty o okresowo stałym oprocentowaniu do 5 lat;
• w trzecim kwartale 2022 r. łącznie liczba kredytów z okresowo stałą stopą procentową wzrosła o 25,6 tys., przyrost ten uwzględnia zarówno nowo podpisane umowy kredytowe, jak i umowy aneksowane w trzecim kwartale;
• kredyty oparte o stałą stopę procentową będą cieszyły się jeszcze większym zainteresowaniem, wpłynie na to spodziewane poluzowanie przez KNF wytycznych dotyczących wyliczania maksymalnej zdolności kredytowej;
• z otrzymanego z KNF pisma wynika, że banki będą mogły przy tego typu kredytach zastosować niższy bufor przy liczeniu zdolności kredytowej;

4. zakończenie wojny na Ukrainie wcale nie musi się przełożyć pozytywnie na krajowy rynek kredytów mieszkaniowych:

• cała uwaga i siły wytwórcze, w tym również firm budowlanych i deweloperskich, skieruje się wtedy raczej na Ukrainę, gdzie programy tego typu będą finansowane ze środków zewnętrznych;
• z drugiej strony łatwiej będzie na rynku wynajmu mieszkań, bo spadną czynsze.

Redakcja INFORLEX (na podstawie komunikatu PAP)