Nowe wzory dla płatników składek do kontroli zwolnień lekarskich od 13 kwietnia 2026 r.

Pracodawcy zatrudniający mniej niż 21 ubezpieczonych uzyskali prawo do kontrolowania prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich przez pracowników, którym wypłacają wynagrodzenie chorobowe. Jednocześnie, wraz z wejściem w życie nowych zasad kontroli od 13 kwietnia 2026 r., wprowadzono nowe wzory dokumentów – upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz protokołu z jej przebiegu.

Nowe wzory dla płatników składek do kontroli zwolnień lekarskich od 13 kwietnia 2026 r.

Od 13 kwietnia 2026 r. obowiązują nowe zasady korzystania ze zwolnień lekarskich. Przepisy precyzują przypadki, w których ubezpieczony traci prawo do świadczeń chorobowych, jednocześnie wyraźnie dopuszczając wykonywanie w trakcie L4 czynności incydentalnych, uzasadnionych istotnymi okolicznościami.

Nowelizacja zmieniła również przepisy dotyczące kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy w następującym zakresie:

• pracodawcy zatrudniający mniej niż 21 ubezpieczonych od 13 kwietnia 2026 r. mogą samodzielnie kontrolować, czy pracownik prawidłowo wykorzystuje zwolnienie lekarskie. Chodzi jednak tylko o okres niezdolności do pracy, za który pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe (w zależności od wieku pracownika – za 14 dni lub za 33 dni). Przed nowelizacją tacy przedsiębiorcy mogli skontrolować pracownika z orzeczoną niezdolnością do pracy, ale nie było to uregulowane ustawowo;

• kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy mogą przeprowadzać zarówno pracodawcy wypłacający zasiłki chorobowe, jak i ZUS (z urzędu lub na wniosek płatnika). Przy czym obu podmiotom przyznano również wprost uprawnienie do kontrolowania nie tylko ubezpieczonych z orzeczoną niezdolnością z powodu choroby, ale także z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny. Kontrola (tak jak dotychczas) polega na ustaleniu m.in., czy poza ubezpieczonym nie ma innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, którzy mogą zapewnić opiekę. Nie bada się jednak tej okoliczności w przypadku opieki nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat;

• kontrolą w ramach prawidłowości korzystania ze zwolnienia obejmuje również osoby po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego (przed nowelizacją przepisów brak było jednoznacznej podstawy prawnej do takiej kontroli).