Człowiek bez drogi

Obietnica efektu, jaką daje nam AI, jest obietnicą doskonałości: tekstu bez błędu, decyzji bez wahania, odpowiedzi bez szukania. Zostajemy z myślami bez myślących, ze słowami bez piszących, z decyzjami bez decydujących

Żyjemy w świecie efektu. Otacza nas rzeczywistość wygładzona, wyretuszowana i podana w wysokiej rozdzielczości. Kwiecistym językiem opisujemy zawodowe osiągnięcia, choć zmagamy się z wypaleniem. Na zdjęciach odejmujemy sobie lat i kilogramów. Generujemy gładkie treści za pomocą algorytmów, choć czasem nie mamy wiedzy, umiejętności albo czasu, by je stworzyć. Chcemy zabłysnąć w pracy lub mediach społecznościowych, a niekiedy po prostu ulegamy wygodzie skoku do efektu, który powoli staje się normą. Wiemy, że efekt jest pusty, bo wiemy, ile nas kosztował – a raczej jak mało nas kosztował.

W ten starannie przygotowany krajobraz wchodzi maszyna – kulminacja logiki efektu. AI pisze, rysuje, doradza. Wkracza do kancelarii prawnych – LLM generuje pozwy, analizy ryzyka czy projekty umów w kilka sekund. Z jednej strony budzi zachwyt. Z drugiej – poczucie zbędności.

I wtedy trzeba jakoś wykazać, że człowiek jednak nie stał się zbędny. Na scenę wkracza pochwała niedoskonałości jako esencji człowieczeństwa. Coraz częściej spotykamy się z gloryfikacją ludzkiego błędu czy chaosu jako ostatniej linii obrony przed cyfrową doskonałością. To fałszywy trop. Chaos i błąd nie są wartościami samymi w sobie – nikt przy zdrowych zmysłach do nich nie dąży. Wbrew pozorom ich eliminacja także nie jest jednak pożądanym stanem. Dlaczego? Bo są one nierozerwalnym elementem czegoś, co rzeczywiście ma wartość: drogi, która prowadzi nie tylko do rezultatu, lecz także do mądrości. A