Czy ocena roczna to przeżytek, czy użyteczne narzędzie w praktyce działów HR?

Karolina Ignyś

Dyrektorka HR w BPiON Polska

„Niektórzy pracownicy piszą pamiętniki… Takie nie byle jakie pamiętniki, a raczej dzienniki pokładowe”. Z takim stwierdzeniem spotkałam się parę lat temu, rozmawiając z szefową działu HR, która przygotowywała komunikację do nadchodzącej oceny rocznej. „A co jeśli zgubią pamiętnik? - zapytałam. „O zgrozo… wtedy mamy problem…”.

Ocena roczna w wielu organizacjach wciąż funkcjonuje jako proces podsumowujący rok, podczas którego zarówno pracownik, jak i szef mają okazję na retrospekcję postępów, sukcesów, lecz także „niesukcesów”. Obie strony przypominają sobie, co w trakcie 12 minionych miesięcy zasługuje na uznanie, a co na naganę. Samo założenie procesu brzmi słusznie - ocena pracy, czas na feedback, plany. Dla mnie wyzwaniem jest okres 12 miesięcy, 365 dni, 52 tygodni (nie licząc oczywiście przerw) - jak podsumować go i ocenić podczas jednego spotkania, które zazwyczaj ma swój limit czasu - zarówno na wypełnienie formularza, jak i rozmowę face to face.

Jestem zwolenniczką planowania krótkoterminowego oraz regularnego feedbacku. Biorąc pod uwagę szybko zmieniającą się rzeczywistość - określenia VUCA czy BANI są w stanie najlepiej je odwzorować - planowanie dwunastomiesięczne może polec już na starcie. Planowanie krótkoterminowe, np. kwartalne, ma większą szansę powodzenia. Jest to także czas, w którym łatwiej można zauważyć realne zaangażowanie i motywację. Oceniając kwartały, przełożony ma lepszą informację o pracowniku - o tym, jakie zadania i cele realizowane są z mniejszym nakładem wysiłku i stresu, a jakie stanowią większe wyzwania. Tak samo pracownik ma więcej okazji do usłyszenia regularnego feedbacku, ale także więcej interakcji podczas kwartału dających obu stronom możliwość wypowiedzenia opinii. Dodatkowo jeśli planowanie i ocena kwartalna połączone są np. z procesem szkoleniowym, planem premiowym czy planem awansu - uważam, że może być to dużo bardziej motywujące dla pracownika niż ocena roczna.