Zatrudnianie obywateli Ukrainy po zmianach. Co oznacza trzyletni okres przejściowy

5 marca 2026 r. weszły w życie istotne zmiany w zasadach zatrudniania obywateli Ukrainy. Chociaż część rozwiązań przewidzianych w specustawie została wygaszona, kluczowe mechanizmy – w tym uproszczone formy legalizacji pracy – zostały przeniesione do nowych regulacji. Szczególne znaczenie dla pracodawców ma trzyletni okres przejściowy. Do 5 marca 2029 r. obywatele Ukrainy przebywający w Polsce legalnie i nieposiadający ochrony czasowej mogą wykonywać pracę na podstawie powiadomienia o powierzeniu pracy.

Zatrudnianie obywateli Ukrainy po zmianach. Co oznacza trzyletni okres przejściowy

Z dniem 5 marca 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 203). Najważniejsze rozwiązania dotyczące obywateli Ukrainy zostały przeniesione do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Ochrona czasowa dla obywateli Ukrainy obowiązuje nadal na mocy decyzji Rady UE 2022/382 z 4 marca 2022 r. – do 4 marca 2027 r. Beneficjentem ochrony czasowej jest cudzoziemiec należący do grupy wysiedleńców objętej tą decyzją wykonawczą. Do tego dnia przedłużona została ważność dokumentów pobytowych obywateli Ukrainy, których ostatni dzień pobytu na terytorium RP przypadł w okresie od 24.02.2022 r.

Numer PESEL UKR pozostaje podstawowym potwierdzeniem statusu ochrony czasowej. Wprowadzono jednak dodatkowe wymogi:

• obowiązek uzyskania numeru PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski (brak dopełnienia tego obowiązku spowoduje wygaśnięcie ochrony),
• osoby, które otrzymały PESEL na podstawie oświadczenia (bez paszportu), muszą potwierdzić swoją tożsamość do 31 sierpnia 2026 r.,
• zmiana nazwy elektronicznego dokumentu DIIA na Dokument Ochrony Czasowej oraz możliwość potwierdzania statusu w aplikacji mObywatel.

Status UKR wygaśnie m.in. w przypadku pobytu poza Polską dłuższego niż 30 dni, uzyskania ochrony w innym państwie UE lub otrzymania innego tytułu pobytowego w Polsce.

Obywatele Ukrainy objęci ochroną czasową - powiadomienie PUP zamiast zezwolenia

Pracodawca powierzający pracę cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej ma obowiązek powiadomić właściwy PUP w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca.

Ponowne złożenie powiadomienia do PUP jest konieczne w przypadku wystąpienia którejkolwiek z poniższych zmian:

• zmiana rodzaju umowy (np. z umowy o pracę na umowę zlecenia),
• zmiana stanowiska lub rodzaju wykonywanej pracy,
• zmniejszenie wymiaru czasu pracy lub liczby godzin w tygodniu lub miesiącu,
• obniżenie miesięcznej lub godzinowej stawki wynagrodzenia.

Termin na zgłoszenie powiadomienia o zmianie warunków wynosi 7 dni od dnia zaistnienia danej okoliczności. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1000 zł do 3000 zł.

Obywatele Ukrainy bez ochrony czasowej – co zmienia przepis przejściowy

Obywatele Ukrainy przebywający legalnie w Polsce, którzy nie korzystają z ochrony czasowej (nie posiadają statusu UKR), do 5 marca 2029 r. mogą wykonywać pracę na podstawie powiadomienia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi – tak samo jak beneficjenci ochrony czasowej. To rozwiązanie tymczasowe, wprowadzone przepisem przejściowym zawartym w art. 41 ustawy wygaszającej.

Jak wyjaśnia resort pracy, obowiązek przesłania powiadomienia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi nie dotyczy obywateli Ukrainy zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę cudzoziemca. Obowiązek ten jest wymagany dla beneficjentów ochrony czasowej jako jedyna ścieżka legalizacji pracy.

Ponadto, pracodawcy mogą przesyłać powiadomienia dla obywateli Ukrainy przebywających legalnie na terytorium Polski. Jednocześnie zgodnie z ogólnymi zasadami obywatele Ukrainy mogą pracować na podstawie oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, zezwoleń na pracę lub zezwoleń na pracę sezonową. W przypadku zezwoleń na pobyt czasowy i pracę wydanych po 5 marca 2026 r. pracodawca nie ma obowiązku przesłania dodatkowego powiadomienia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.

ŹRÓDŁO: zielonalinia.gov.pl

Oprac. Katarzyna Bogucka

REDAKCJA INFORLEX