Bezpieczni na etacie: nowa kampania PIP dla pracowników i pracodawców
Wystartowała strona internetowa kampanii „Bezpieczni na etacie”, której celem jest zwiększanie świadomości pracowników i pracodawców na temat korzyści płynących z zawarcia umowy o pracę oraz różnic pomiędzy etatem a umowami cywilnoprawnymi. Inicjatywa jest związana z nowymi uprawnieniami PIP - od 8 lipca 2026 r. inspektorzy zyskają prawo do administracyjnego przekształcania pozornych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę.

Charakter pracy decyduje o etacie, nie nazwa umowy
Zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jest to zatrudnienie na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy
Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy określonych w art. 22 § 1 Kodeksu pracy.
Z kolei zatrudnieniem cywilnoprawnym jest stosunek powstały wskutek zawarcia umowy w trybie przepisów Kodeksu cywilnego, w tym umowy zlecenia, która została uregulowana w treści art. 734-751 k.c. (przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie).
Wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia w warunkach właściwych dla stosunku pracy naraża zleceniodawcę na grzywnę ze strony PIP. Ponadto możliwe jest też ustalenie w takim przypadku istnienia stosunku pracy, co może powodować konieczność udzielania zaległego urlopu wypoczynkowego lub wypłaty innych świadczeń pracowniczych za okres takiej pracy, np. wynagrodzenia za godziny nadliczbowe czy też dodatku za pracę w nocy.
Sama nazwa umowy nie ma decydującego znaczenia. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że jeśli stosunek prawny wykazuje cechy określone w art. 22 § 1 k.p., zostanie uznany za umowę o pracę — niezależnie od tego, jak strony go zatytułują.
Umowa o pracę zapewnia pracownikowi wiele uprawnień wynikających z Kodeksu pracy, których nie gwarantuje standardowa umowa zlecenia. To między innymi płatny urlop wypoczynkowy czy macierzyński, zabezpieczenie na wypadek choroby, stałe wynagrodzenie wypłacane co miesiąc, dzięki czemu łatwiej o kredyt czy wynajęcie mieszkania. Praca na etacie to jednak nie tylko korzyści, ale też obowiązki. Przy takiej formie zatrudnienia pracownik jest podporządkowany pracodawcy w zakresie czasu, miejsca i sposobu wykonywania pracy.
Kampania organizowana przez PIP ma pomóc rozpoznać takie sytuacje i wyjaśnić, jakie prawa przysługują pracownikowi.
Pracodawco, upewnij się, jaka umowa jest właściwa
„Bezpieczni na etacie” to również wsparcie dla pracodawców, którzy chcą prawidłowo dobrać formę zatrudnienia do sposobu wykonywania pracy. W ramach kampanii można skorzystać z bezpłatnych szkoleń oraz wydarzeń organizowanych przez okręgowe inspektoraty pracy.
Aktualne informacje, materiały edukacyjne oraz szczegóły dotyczące wydarzeń dostępne będą na nowej stronie kampanii „Bezpieczni na etacie”.
ŻRÓDŁO: PIP/INFORLEX
Oprac. Katarzyna Bogucka
REDAKCJA INFORLEX
Zobacz również: Umowa o pracę a umowa zlecenia – podstawowe różnice »
