Zmiany w orzecznictwie poradni psychologiczno-pedagogicznych – MEN odpowiada na interpelację
Nowe rozporządzenie dotyczące orzeczeń wydawanych przez zespoły orzekające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych weszło w życie 14 kwietnia 2026 r. Odpowiedź ministerstwa na interpelację wyjaśnia zasady dotyczące zgody rodziców na wszczęcie procedury orzeczniczej, wymogi wobec dokumentacji medycznej oraz cele reorganizacji pracy poradni.
Poradnia psychologiczno-pedagogiczna działa według nowych zasad od 14 kwietnia 2026
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, odpowiadając w imieniu ministra na interpelację poselską, wyjaśniła, że 14 kwietnia 2026 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 428). Rozporządzenie zastąpiło dotychczasowe przepisy z 7 września 2017 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2061). Wyjątek stanowią przepisy dotyczące opinii o funkcjonowaniu dziecka w przedszkolu, szkole lub placówce – te wejdą w życie 1 września 2026 r.
Nowe rozporządzenie określa m.in. skład i tryb powoływania zespołów orzekających, szczegółowe zasady ich działania, wzory orzeczeń i opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (opinii WWR) oraz tryb postępowania odwoławczego. Jak wskazała wiceministra, regulacje opierają się na założeniach „Koncepcji rozwoju poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego", opracowanej przy udziale przedstawicieli samych poradni, a przy ich tworzeniu uwzględniono postulaty dyrektorów poradni, szkół, rodziców i związków zawodowych.
Wniosek o kształcenie specjalne – zgoda rodziców i dokumentacja medyczna
Odnosząc się do obaw dotyczących wymogu podpisu obojga rodziców pod wnioskiem o wydanie orzeczenia lub opinii WWR, Ziętka potwierdziła, że taki wymóg został wprowadzony. Jednocześnie wskazała, że przepisy przewidują wyjątki: jeśli wniosek nie zawiera podpisu drugiego rodzica, wnioskodawca może dołączyć dokumenty potwierdzające obiektywną niemożność jego uzyskania – m.in. akt zgonu, orzeczenie o ograniczeniu, zawieszeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej albo inny dokument uzasadniający tę niemożność. „W sytuacji, gdy nie jest możliwe przedłożenie takich dokumentów, rodzic składa oświadczenie wyjaśniające przyczynę braku podpisu" – poinformowało ministerstwo. Oświadczenie musi zawierać klauzulę o świadomości odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, a tak złożony wniosek umożliwia dalsze procedowanie sprawy.
Zmiany 2026: zaświadczenie lekarskie nie tylko z NFZ
Ministerstwo odniosło się również do obaw rodziców dotyczących ograniczenia uznawalności dokumentacji medycznej wyłącznie do zaświadczeń lekarzy pracujących w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Wiceministra zaprzeczyła, jakoby takie ograniczenie zostało wprowadzone. Jak wyjaśniła, zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka lub ucznia może być wydane przez lekarza specjalistę, lekarza w trakcie specjalizacji lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej na podstawie dokumentacji medycznej leczenia specjalistycznego – bez zastrzeżenia co do tego, czy świadczenie realizowane było w ramach NFZ czy w sektorze prywatnym. Rozwiązanie to „zmniejsza konieczność każdorazowego uzyskiwania odrębnych zaświadczeń od lekarzy specjalistów" – podkreśliło ministerstwo.
Przepisy precyzują jednocześnie, że zaświadczenie powinno zawierać określenie przewidywanego okresu, nie krótszego niż 30 dni, w którym stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola lub szkoły, a także rozpoznanie choroby lub innego problemu zdrowotnego z oznaczeniem alfanumerycznym zgodnym z obowiązującą Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD).
Uzasadniając konieczność zmian, ministerstwo przywołało dane systemu informacji oświatowej (SIO): w ciągu ostatniej dekady liczba dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wzrosła o 130% – ze 150 tys. w roku szkolnym 2015/2016 do 343 tys. w roku szkolnym 2024/2025.
Najbardziej dynamicznie rośnie liczba dzieci z diagnozą autyzmu lub zespołu Aspergera – z 10 tys. w roku szkolnym 2013/2014 do 101 tys. w roku szkolnym 2023/2024. Spodziewanym efektem nowych przepisów ma być usprawnienie pracy poradni, a w konsekwencji – skrócenie czasu oczekiwania na wydanie opinii WWR lub orzeczenia.
Oprac. Agata Wróbel
POTRZEBUJESZ POMOCY?