31 marca upływa termin zgłoszenia do ZUS pracy w szczególnych warunkach
Do 31 marca 2026 roku pracodawcy zatrudniających pracowników, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze muszą przekazać do ZUS zgłoszenie ZSWA za 2025 rok. Taki dokument muszą złożyć płatnicy, którzy mają obowiązek opłacać składki na Fundusz Emerytur Pomostowych za pracowników zatrudnionych przy pracach "szczególnych". Jeżeli pracownik wystąpi z wnioskiem o emeryturę pomostową termin ten zmieni się.
Kto ma obowiązek złożyć ZUS ZSWA za 2025 rok
Jednym z obowiązków pracodawcy zatrudniającego na podstawie umowy o pracę osoby wykonujące pracę szczególną (za które miał w danym roku obowiązek opłacać składki na FEP) jest sporządzenie zgłoszenia ZUS ZSWA.
Prace w szczególnych warunkach (art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych) to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych.
Prace o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych) to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.
W zgłoszeniu danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze płatnik przekazuje do ZUS informacje dotyczące pracowników umieszczonych w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Składki na FEP obligatoryjnie opłacają pracodawcy za ubezpieczonych, którzy urodzili się po 31 grudnia 1948 r. i obecnie są zatrudnieni przy pracach "szczególnych".
Zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze płatnik składek przekazuje za pracowników, którzy wykonywali taką pracę w roku, którego dotyczy zgłoszenie, i za których były opłacane składki na FEP.
Do kiedy należy przekazać zgłoszenie do ZUS
Płatnik powinien przekazać do ZUS formularz ZSWA za dany rok kalendarzowy nie później niż do 31 marca następnego roku kalendarzowego. A zatem informację za 2025 r. należy przekazać najpóźniej do 31 marca 2026 r. Jest to ostatni dzień, w którym przesłanie do ZUS formularza ZUS ZSWA za 2025 r. będzie jeszcze dokonane terminowo.
Ustawa o emeryturach pomostowych przewiduje w tym zakresie następujące wyjątki:
- jeśli pracownik występuje z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej, należy przekazać do ZUS zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w danym roku kalendarzowym, w ciągu 7 dni od dnia zgłoszenia wniosku, a jeśli zgłoszenie za poprzedni rok kalendarzowy nie zostało jeszcze złożone, płatnik składek przekazuje do ZUS w tym terminie także zgłoszenie za poprzedni rok kalendarzowy;
- w przypadku upadłości lub likwidacji płatnika składek ma on obowiązek przekazania ZUS ZSWA nie później niż w dniu przekazania dokumentu wyrejestrowania płatnika składek, a jeśli upadłość lub likwidacja płatnika składek nastąpiła przed przekazaniem ww. dokumentu za poprzedni rok kalendarzowy, w ciągu 7 dni składa się także zgłoszenie ZUS ZSWA za poprzedni rok kalendarzowy (art. 38 ust. 3–6 ustawy o emeryturach pomostowych).
W zależności od formy w jakiej pracodawca składa dokumenty ubezpieczeniowe, formularz ZUS ZSWA należy złożyć w formie elektronicznej lub papierowej.
Oprac. Katarzyna Bogucka
REDAKCJA INFORLEX
POTRZEBUJESZ POMOCY?