Do kiedy powinien być udzielony nauczycielowi niewykorzystany w poprzednim roku urlop wypoczynkowy
PROBLEM
Nauczyciel przedszkola (nieferyjny) od września 2025 r. został przeniesiony do szkoły. Ma do wykorzystania 15 dni urlopu za 2025 r. W przerwie świątecznej wykorzystał 5 dni (tj. 22–23 grudnia 2025 r. i 29–31 grudnia 2025 r.). Jak prawidłowo od 2026 r. udzielać urlopu za 2025 r.? Do kiedy powinien być udzielony niewykorzystany w poprzednim roku urlop wypoczynkowy? Czy te 10 dni należy udzielić tylko w dni robocze, czy kalendarzowe?
RADA
Niewykorzystany w poprzednim roku urlop wypoczynkowy powinien być udzielony do końca września następnego roku. Jeżeli jest to urlop nieferyjny, udziela się go wyłącznie w dni robocze.
UZASADNIENIE
Urlop wypoczynkowy a ferie szkolne
Na podstawie art. 64 ust. 1 Karty Nauczyciela nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania.
Natomiast nauczycielom zatrudnionym w szkołach, w których nie są przewidziane ferie szkolne, przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 35 dni roboczych w czasie ustalonym w planie urlopów (art. 64 ust. 3 Karty Nauczyciela).
Prawo do drugiego i dalszych urlopów – przysługuje w każdym następnym roku kalendarzowym (art. 65 Karty Nauczyciela).
Nabycie prawa do urlopu w trakcie roku
Powyższe oznacza, że prawo do urlopu nauczyciel nabywa z dniem 1 stycznia danego roku. Nauczyciel, o którym mowa w pytaniu, w 2025 r. nabył prawo do urlopu na zasadach nieferyjnych, tj. do 35 dni urlopu.
Przepisy Karty Nauczyciela nie przewidują proporcjonalnego przeliczania urlopu w razie zmiany stanowiska na feryjne w trakcie roku kalendarzowego. Urlop proporcjonalny przysługuje w przypadku nawiązania lub ustania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego (art. 64 ust. 5a Karty Nauczyciela).
W tej sytuacji do końca roku 2025 nauczyciel nabył prawo do urlopu na zasadach nieferyjnych, mimo że od 1 września 2025 r. został przeniesiony do placówki feryjnej. Prawo do urlopu w czasie i wymiarze ferii szkolnych nabył dopiero od 1 stycznia 2026 r., a więc dopiero skorzysta z niego w ferie zimowe 2026 r.
Terminy wykorzystania niewykorzystanego urlopu
Jeżeli natomiast nie wykorzystał pełnego urlopu na stanowisku nieferyjnym, to stał się on urlopem niewykorzystanym. Urlopu niewykorzystanego w danym roku kalendarzowym pracodawca obowiązany jest udzielić najpóźniej do końca trzeciego kwartału (tj. do 30 września) następnego roku kalendarzowego (art. 168 Kodeksu pracy).
Odpowiedzialność pracodawcy za udzielenie urlopu
Z racji tego, że przepisy Karty Nauczyciela nie określają zasad udzielania nauczycielom placówek nieferyjnych urlopu wypoczynkowego, należy w tym zakresie sięgać do uregulowań Kodeksu pracy.
Pracodawca odpowiada za to, aby pracownik wykorzystał należny mu urlop we właściwym terminie. Należy zaznaczyć, że kto wbrew obowiązkowi nie udziela przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego, podlega odpowiedzialności, gdyż jest to wykroczenie zagrożone karą grzywny (art. 282 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy).
W analizowanej sytuacji, nawet jeśli nauczyciel będzie wykorzystywał urlop z 2025 r. (nieferyjny) w roku 2026, będzie on udzielany na zasadach nieferyjnych, tj. w dni robocze.
art. 64 ust. 1, ust. 3, ust. 5a, art. 65, art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.),
art. 162, art. 168, art. 282 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.).
Dariusz Dwojewski
doktor nauk prawnych, wykładowca Uniwersytetu Śląskiego, specjalista w zakresie prawa pracy, pragmatyk pracowniczych i związków zawodowych, współpracownik firm szkoleniowych i autor wielu publikacji



