Wyszukaj po identyfikatorze keyboard_arrow_down
Wyszukiwanie po identyfikatorze Zamknij close
ZAMKNIJ close
account_circle Jesteś zalogowany jako:
ZAMKNIJ close
Powiadomienia
keyboard_arrow_up keyboard_arrow_down znajdź
removeA addA insert_drive_fileWEksportuj printDrukuj assignment add Do schowka
comment

Artykuł

Artykuł aktualny na dzień 14-07-2024
Artykuł aktualny na dzień 14-07-2024
Data publikacji: 2024-06-18

Obowiązki platform cyfrowych – zmiany od 1 lipca 2024 r.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej otrzyma od platform sprzedażowych informacje o sprzedawcach, którzy za pośrednictwem tych platform zawierają umowy, dokonują sprzedaży i uzyskują wynagrodzenie. Przepisy nakładające obowiązki sprawozdawcze na platformy cyfrowe wchodzą w życie 1 lipca 2024 r. Dzięki nim fiskus będzie miał wiedzę o transakcjach podatników i dochodach uzyskiwanych przez nich za pośrednictwem platform cyfrowych.

Nowe obowiązki nakłada na podatników ustawa o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw (dalej jako ustawa nowelizująca). Jej celem jest w szczególności implementacja dyrektywy Rady (UE) 2021/514 z 22 marca 2021 r. zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (Dz.Urz. UE L 104 z 25 marca 2021 r., str. 1), dalej jako dyrektywa lub dyrektywa DAC7.

Wdrażana dyrektywa ma być odpowiedzią na problemy w zakresie ograniczonej dostępności danych dotyczących dochodów uzyskanych przez podatników za pośrednictwem platform cyfrowych. Komisja Europejska dostrzegła nie tylko przeszkody w zakresie uzyskania informacji o dochodach uzyskiwanych przez sprzedawców korzystających z pośrednictwa platform cyfrowych, ale także problem zbyt niskiej skuteczności współpracy administracji podatkowych państw członkowskich.

Problemy te mają być wyeliminowane przez:

  • nałożenie na platformy obowiązku sprawozdawczego dotyczącego sprzedawców działających z pomocą tych platform,

  • zbudowanie mechanizmu wymiany informacji o sprzedawcach między państwami członkowskimi oraz państwami trzecimi, m.in. sygnatariuszami wielostronnego porozumienia w sprawie automatycznej wymiany informacji o dochodach uzyskanych za pośrednictwem platform cyfrowych (tzw. DPI MCAA),

  • poprawę obecnych mechanizmów współpracy między administracjami.

W artykule przedstawiamy rozwiązania prawne przyjęte w związku z nałożeniem na platformy obowiązku sprawozdawczego dotyczącego sprzedawców działających z pomocą tych platform.

1. Jak są zdefiniowane „platformy” objęte obowiązkiem sprawozdawczym

Przez platformę rozumie się:

a) oprogramowanie, w tym stronę internetową albo jej część,

b) aplikacje, w tym aplikacje mobilne.

Oprogramowanie (strony internetowe) lub aplikacje objęte obowiązkiem sprawozdawczym powinny spełniać następujące warunki:

  • być dostępne dla użytkowników;
  • umożliwiać sprzedawcom łączność z innymi użytkownikami;
  • celem nawiązania kontaktu za pośrednictwem platformy ma być:

- wykonywanie, bezpośrednio lub pośrednio, tzw. „stosownej czynności” na rzecz tych użytkowników,

- ustalenie dotyczące poboru i wypłaty wynagrodzenia z tytułu „stosownej czynności”.

Nie stanowi platformy oprogramowanie, które, nie ingerując w wykonywanie stosownej czynności, umożliwia wyłącznie:

1) przetwarzanie płatności w odniesieniu do stosownej czynności lub

2) wystawianie przez użytkowników ofert lub reklamowanie przez nich stosownej czynności, lub

3) przekierowywanie lub przenoszenie użytkowników na platformę.

Platforma obejmuje każde oprogramowanie, którego celem jest umożliwienie kontaktu między sprzedawcami i kupującymi oraz świadczeniodawcami ze świadczeniobiorcami i zawieranie między nimi transakcji. Należy też wskazać, że oferowane „stosowne czynności” mogą być zarówno świadczone bezpośrednio przez sprzedawców będących osobami trzecimi na rzecz użytkowników, jak i świadczone pośrednio, tj. kiedy platforma najpierw kupuje takie usługi/towary, a następnie oferuje je we własnym imieniu użytkownikom, jednak w rzeczywistości na rzecz konkretnych sprzedawców. W sytuacji jednak gdy platforma działa w imieniu swoim, ale i na swoją rzecz (działa więc w istocie jako typowy sklep internetowy), czynności takie nie podlegają raportowaniu. 

Należy zauważyć, że komisanci i agenci nie są wyłączeni z podlegania obowiązkom sprawozdawczym wykonywanym przez raportujących operatorów platform. Zatem również oni będą traktowani jako sprzedawcy, jeżeli będą korzystali z pośrednictwa platform cyfrowych.

Pojęcie platformy obejmuje też ustalenia dotyczące poboru i wypłaty wynagrodzenia z tytułu stosownej czynności. Zgodnie z art. 75a ust. 2 ustawy o wymianie informacji podatkowych (dalej jako UWIP) za platformę nie uznaje się oprogramowania, które służy wyłącznie przetworzeniu płatności (np. platformy świadczące usługi płatnicze), ogłaszaniu się (tzw. tablice ogłoszeń, gdzie transakcja i kontakt następują poza platformą) oraz takiego, które wyłącznie przekierowuje na inne platformy (agregatory czy porównywarki cen). 

2. Kto raportuje transakcje

Ustawa nakłada obowiązki sprawozdawcze na tzw. operatorów platform. Są to zarówno operatorzy będący rezydentami podatkowymi Unii Europejskiej lub posiadający miejsce zarządu, rejestracji lub stały zakład na terytorium UE, jak i tacy, którzy ani nie mają w państwie członkowskim rezydencji, swojego miejsca zarządu czy rejestracji, ani nie posiadają w państwie członkowskim stałego zakładu. Ma to zapewnić operatorom europejskim, w tym polskim, równe zasady konkurencji.

Przez raportującego operatora platformy rozumie się raportującego operatora platformy:

  • z Unii Europejskiej, który jest polskim rezydentem podatkowym lub rezydentem podatkowym któregokolwiek z państw UE,
  • spoza Unii Europejskiej.

Przez raportującego operatora platformy z Unii Europejskiej rozumie się:

  • operatora platformy, z wyjątkiem wyłączonego operatora platformy, będącego rezydentem do celów podatkowych w Rzeczypospolitej Polskiej albo innym państwie członkowskim; 
  •  w przypadku gdy operator platformy nie ma rezydencji do celów podatkowych w państwie członkowskim – operatora platformy, który:

a) jest zarejestrowany w państwie członkowskim, przy czym nie stanowi rejestracji dokonanie jednorazowej rejestracji zgodnie z art. 75u ust. 1 UWIP lub

b) posiada miejsce zarządu, w tym faktyczny zarząd, w państwie członkowskim, lub

c) posiada zagraniczny zakład w państwie członkowskim i nie jest kwalifikowanym operatorem platformy spoza Unii Europejskiej.

Raportujący operator platformy spoza Unii Europejskiej to operator platformy, który nie jest raportującym operatorem platformy z Unii Europejskiej ani kwalifikowanym operatorem platformy spoza Unii, a który umożliwia:

  •  wykonywanie stosownej czynności dotyczącej udostępnienia nieruchomości położonej na terytorium państwa uczestniczącego lub
  • stosownej czynności przez sprzedawcę podlegającego raportowaniu.

Przez państwo uczestniczące rozumie się:

a) inne niż Rzeczpospolita Polska państwo członkowskie,

b) inne niż Stany Zjednoczone Ameryki państwo lub terytorium, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła porozumienie stanowiące podstawę automatycznej wymiany informacji o rachunkach raportowanych,

c) inne niż Stany Zjednoczone Ameryki państwo lub terytorium, z którym Unia Europejska zawarła porozumienie stanowiące podstawę automatycznej wymiany informacji o rachunkach raportowanych, wymienione w wykazie opublikowanym przez Komisję Europejską.

Obowiązek rejestracji i raportowania tylko w jednym państwie

Obowiązek zgłaszania dochodów występuje tylko w jednym państwie członkowskim, przez jeden podmiot, pod warunkiem że tam, gdzie jest to wymagane, raportujący operator platformy poinformuje o tym inne państwa członkowskie. 

Raportujący operator platformy z Unii Europejskiej będący rezydentem do celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim nie jest obowiązany do wypełniania obowiązków raportowania wynikających z polskich regulacji. 

Raportujący operatorzy platform spoza UE są zobowiązani do rejestracji wyłącznie w jednym państwie członkowskim (obowiązek jednorazowej rejestracji). 

3. O jakich sprzedawcach będą raportowały platformy cyfrowe

Platformy cyfrowe będą przesyłały informacje o tzw. „sprzedawcach”. Sprzedawca to użytkownik platformy będący osobą fizyczną, osobą prawną, jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (sprzedawcą może być też podmiot będący trustem lub prowadzący działalność w ramach spółki cywilnej), który:

  • w dowolnym momencie „okresu sprawozdawczego” jest zarejestrowany na platformie i 
  • wykonuje tzw. „stosowną czynność”.

Pojęcie „sprzedawcy” obejmuje zatem zarówno osoby fizyczne, jak i inne podmioty, bez względu na to, czy prowadzą one zarejestrowaną działalność gospodarczą. Szerokie podejście do tej definicji ma na celu przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania i ma pomóc administracji podatkowej w ujawnieniu sprzedawców, którzy próbują ukryć swoją działalność i przychody w tzw. szarej strefie na platformach cyfrowych. Przepis stanowi, że użytkownik platformy nie musi być zarejestrowany na platformie i wykonywać stosownej czynności przez cały okres sprawozdawczy, aby być zakwalifikowanym jako sprzedawca. Wystarczy, że w dowolnym momencie okresu sprawozdawczego będzie spełniał wskazane warunki.

Przez „sprzedawcę podlegającego raportowaniu” rozumie się tzw. „aktywnego sprzedawcę”, czyli takiego sprzedawcę, który nie jest „wyłączonym sprzedawcą” i który jest rezydentem w państwie uczestniczącym lub udostępnił nieruchomość położoną w państwie uczestniczącym.

Przez państwo uczestniczące rozumie się:

  •  Rzeczpospolitą Polską oraz inne państwo członkowskie,
  • kwalifikowaną jurysdykcję spoza Unii Europejskiej,
  •  państwo lub terytorium, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła porozumienie stanowiące podstawę automatycznej wymiany informacji o sprzedawcach, niebędące kwalifikowaną jurysdykcją spoza Unii Europejskiej.

Obowiązkiem sprawozdawczym realizowanym przez platformy cyfrowe są objęci sprzedawcy dokonujący tzw. „stosownej czynności”. Przez pojęcie stosownej czynności rozumie się jedną z poniższych czynności wykonywaną za wynagrodzeniem:

a) udostępnienie nieruchomości, ich części, w tym pomieszczeń przynależnych, lub udziału w nieruchomościach,

b) usługę świadczoną osobiście obejmującą pracę wykonywaną w trybie zadaniowym lub czasowym przez osobę fizyczną działającą niezależnie albo na rzecz lub w imieniu podmiotu, wykonywaną na żądanie użytkownika online lub fizycznie offline po umożliwieniu jej wykonania za pośrednictwem platformy,

c) sprzedaż towarów,

d) udostępnienie środka transportu

– z wyjątkiem czynności wykonywanej przez sprzedawcę będącego pracownikiem raportującego operatora platformy lub podmiotu powiązanego raportującego operatora platformy.

Obowiązkiem sprawozdawczym zostały zatem objęte te czynności, które stanowią najczęstszy przedmiot ofert na platformach. Pojęcie udostępnienia nieruchomości obejmuje zarówno nieruchomości mieszkalne, jak i komercyjne, a także inne nieruchomości i ich części (np. garaże, pola kempingowe, pokoje, parkingi). Stosowne czynności obejmują zarówno krótkoterminowe, jak i długoterminowe stosunki prawne, o różnym charakterze (m.in. dzierżawa, najem, użytkowanie). Stosownymi czynnościami są również usługi świadczone osobiście (np. usługi przewozu osób, transportowe/dostawcze czy drobne usługi codzienne, takie jak hydrauliczne, roboty budowlane, usługi fryzjerskie itp.), a także sprzedaż towarów i udostępnienie środków transportu (np. najem). Do stosownych czynności zalicza się usługę świadczoną osobiście. Oznacza ona czynność spełniającą łącznie następujące warunki:

  • praca jest wykonywana w trybie zadaniowym lub czasowym,

  • praca jest wykonywana przez osobę fizyczną działającą niezależnie albo na rzecz lub w imieniu podmiotu, 

  • praca jest wykonywana na żądanie użytkownika stacjonarnie lub zdalnie, 

  • praca jest wykonywana w związku z umożliwieniem jej wykonania za pośrednictwem platformy.

Usługa ta obejmuje pracę w trybie czasowym (np. umowy zlecenia) lub zadaniowym (np. umowy o dzieło). 

4. Kiedy sprzedawca jest wyłączony z zakresu raportowania

Z zakresu raportowania zostały wyłączone niektóre podmioty. Zostały one wymienione w art. 75a ust. 1 pkt 24 UWIP. Są to: 

  • podmioty rządowe, 

  • podmioty notowane na giełdzie, 

  • podmioty, które zawarły ponad 2000 stosownych czynności dotyczących udostępnienia nieruchomości w odniesieniu do grupy obiektów w okresie sprawozdawczym (w uproszczeniu chodzi tu o podmioty prowadzące profesjonalną działalność hotelarską) oraz

  • podatnicy sprzedający okazjonalnie rzeczy (głównie używane) w trakcie okresu sprawozdawczego (mniej niż 30 transakcji za kwotę do 2000 euro). 

Kwotę 2000 euro przelicza się na złote według średniego kursu tych walut ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy okresu sprawozdawczego. Jako że okresem sprawozdawczym jest rok kalendarzowy, to będzie to pierwszy dzień roboczy stycznia. W 2024 r. jest to kurs euro z 2 stycznia 2024 r. wynoszący 4,3434 PLN/EUR, co oznacza, że limit 2000 euro w okresie sprawozdawczym obejmującym 2024 r. wynosi 8686,80 zł.

Operator platformy nie ma obowiązku raportowania informacji o transakcjach sprzedawców wyłączonych z zakresu raportowania. 

5. Kiedy operator platformy jest „wyłączony”

W art. 75a ust. 1 pkt 23 UWIP zawarto definicję wyłączonego operatora platformy. Może to obejmować sytuacje, kiedy np. operator platformy umożliwia dostęp do platformy tylko wyłączonym sprzedawcom, zapewniając w ten sposób, że nie ma tam sprzedawców podlegających obowiązkowi zgłoszenia. W takim modelu biznesowym operator platformy musi jednak wykazać fakt, że jest wyłączonym operatorem platformy. 

W modelach mieszanych, tj. jeżeli operator platformy umożliwia zawieranie transakcji za pośrednictwem platformy lub poza nią (np. przez wystawianie ofert lub reklamowanie, o których mowa w art. 75a ust. 2 pkt 2 UWIP), w raporcie bierze się pod uwagę tylko te transakcje, które zostały dokonane za pośrednictwem platformy. Podobnie, jeżeli dana transakcja może zostać zawarta za pośrednictwem platformy lub poza nią – bierze się pod uwagę to, który tryb został zrealizowany. Raportowaniu będą podlegały wówczas te transakcje, które zostały dokonane za pośrednictwem platformy.

6. Jak określić wynagrodzenie sprzedawcy na potrzeby raportowania

Celem raportowania jest ustalenie wynagrodzenia sprzedawcy uzyskanego za pośrednictwem platformy cyfrowej. W art. 75a ust. 1 pkt 25 UWIP zawarto definicję takiego wynagrodzenia, przez które rozumie się: 

(..) zapłatę, w dowolnej formie, pomniejszoną o składki, opłaty, prowizje lub podatki zatrzymane lub pobrane przez operatora platformy, dokonaną lub uznaną na rzecz sprzedawcy w związku z wykonywaniem stosownej czynności, jeżeli wartość pieniężna tej zapłaty jest znana operatorowi platformy albo operator platformy jest w stanie ustalić tę wartość w rozsądny sposób.

Jest to zatem kwota, która stanowi wartość będącą w dyspozycji sprzedawcy, a więc pomniejszona o składki, prowizje, ale tylko te pobierane przez operatora platformy. Jednocześnie jest to wartość wypłacona lub uznana. W sytuacji kiedy wynagrodzenie wykazane w informacji o sprzedawcach ulegnie zmianie, np. wskutek dokonania zwrotu lub odstąpienia od umowy, wówczas raportujący operator platformy powinien skorygować te dane na podstawie art. 75h UWIP. 

W przypadku gdy wynagrodzenie jest określone w euro albo w innej walucie obcej, jego wartość przelicza się na złote według średniego kursu tych walut ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy okresu sprawozdawczego. Jako że okresem sprawozdawczym jest rok kalendarzowy, to będzie to pierwszy dzień roboczy stycznia. Zatem w 2024 r. do przeliczenia wynagrodzenia wyrażonego w walucie obcej należy wziąć pod uwagę średni kurs waluty obcej z 2 stycznia 2024 r. (kurs euro na ten dzień wynosił 4,3434 PLN/EUR).

7. Komu i w jakim terminie należy przekazać informacje o sprzedawcach

Raportujący operator platformy ma obowiązek przekazać:

  • Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej - zbiorczą informację o sprzedawcach.

Jest to zbiorcza informacja o sprzedawcach podlegających raportowaniu za okres sprawozdawczy. Należy ją przekazać w terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu okresu sprawozdawczego, w którym raportujący operator platformy zidentyfikował sprzedawcę jako sprzedawcę podlegającego raportowaniu;

  • sprzedawcy - informację w zakresie, w jakim informacja o sprzedawcach odnosi się do tego sprzedawcy. Zatem również sprzedawca zostanie poinformowany o tym, jakie informacje o transakcjach sprzedawcy operator platformy przekazał organom podatkowym. 

W obu przypadkach raportujący operatorzy platform będą przekazywali informacje o sprzedawcach do końca stycznia danego roku za rok poprzedni.

Na potrzeby przekazania w 2025 r. informacji o sprzedawcach przyjmuje się, że:

1) pierwszym okresem sprawozdawczym jest 2023 r.;

2) drugim okresem sprawozdawczym jest 2024 r.

- art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Zatem operatorzy platform będą musieli w terminie do końca stycznia 2025 r. przekazać informacje o sprzedawcach za dwa okresy sprawozdawcze.

Obowiązek przekazania informacji o sprzedawcach będzie obciążał także tzw. „wyłączonych operatorów platformy”. W informacji o sprzedawcach będą oni wykazywali, że przyjęty przez nich model biznesowy nie obejmuje sprzedawców podlegających raportowaniu. Wyłączeni operatorzy mają obowiązek składania takich informacji:

  • najpóźniej w dniu rozpoczęcia działalności jako operator platformy oraz
  • w terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu okresu sprawozdawczego.

Podsumowując, formularz informacji o sprzedawcach będzie spełniał dwie role. Pierwszą będzie raportowanie informacji o sprzedawcach. Drugą – informowanie o tym, że prowadzony model biznesowy jest taki, że nie obejmuje sprzedawców podlegających raportowaniu. Zatem to w informacji o sprzedawcach operator platformy będzie wykazywał, że jest „wyłączonym operatorem”, tj. takim, którego zasady prowadzenia działalności efektywnie prowadzą do sytuacji, że nie będzie miał na swojej platformie sprzedawców podlegających raportowaniu, np. w sytuacji, gdy nie można dokonywać na platformie transakcji zarobkowych, a jedynie świadczenie drobnych przysług, np. forum pomocy sąsiedzkiej. 

Informacja o sprzedawcach będzie sporządzana elektronicznie, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej. 

8. Jakie dane będzie zawierała informacja o sprzedawcach

Zakres danych, które powinna zawierać informacja o sprzedawcach, został określony w art. 75c UWIP. Są to dane identyfikujące raportującego operatora platformy, informacje dotyczące wyłączonego operatora platformy, dane identyfikujące sprzedawców – osoby fizyczne (w tym osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz osoby fizyczne, które nie prowadzą takiej działalności) oraz podmioty (osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej) aż do informacji szczegółowych o sprzedawcach. Wśród tych informacji powinny się znaleźć dane dotyczące wszystkich składek, prowizji i podatków zatrzymywanych lub pobieranych przez raportującego operatora platformy. Operator platformy nie ma obowiązku gromadzenia informacji na temat składek, prowizji i podatków niezatrzymywanych i niepobieranych przez niego. Ma to na celu ustalenie wartości netto wynagrodzenia sprzedawcy. 

9. Kiedy raportujący operator platformy koryguje informację o sprzedawcach

Raportujący operator platformy może skorygować przekazaną informację o sprzedawcach. Może to zrobić przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin przekazania informacji o sprzedawcach.

Korekta informacji o sprzedawcach obejmuje wyłącznie informacje w zakresie, w jakim przekazana informacja o sprzedawcach jest niepełna lub zawiera informacje błędne.

Korektę należy także przekazać bezzwłocznie sprzedawcy podlegającemu raportowaniu w zakresie odnoszącym się do tego sprzedawcy.

Raportujący operator platformy ma obowiązek dokonania korekty w przypadku gdy zażąda tego Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Korekty na wezwanie Szefa KAS należy dokonać w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Raportujący operator platformy może być także wezwany do złożenia informacji o sprzedawcach, w przypadku gdy jej nie złoży.

Szef KAS ma obowiązek ponownie wezwać raportującego operatora platformy do wywiązania się z opisanych obowiązków sprawozdawczych lub dokonania korekty, jeżeli za pierwszym razem raportujący operator platformy nie zastosuje się do wezwania.

10. Obowiązek przechowywania informacji i dowodów 

Raportujący operator platformy jest obowiązany przechowywać informacje i dowody, o których mowa w art. 75c, art. 75g, art. 75k, art. 75l ust. 4,art. 75m i art. 75o–75q UWIP, przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin przekazania informacji o sprzedawcach. Zatem jeżeli termin złożenia informacji za 2023 r. i 2024 r. przypada w styczniu 2025 r., to operator platformy przechowuje wszystkie związane z tą informacją dane i dowody do końca 2010 r.

11. Obowiązek dochowania procedur należytej staranności 

Procedura należytej staranności to m.in. obowiązek weryfikacji statusu sprzedawcy w celu ustalenia, czy jest on sprzedawcą podlegającym raportowaniu, czy też nie. 

W przypadku dwóch kategorii wyłączonych sprzedawców operator może się opierać na dostępnych publicznie informacjach lub potwierdzeniach uzyskanych od sprzedawcy. Chodzi tu o wyłączonego sprzedawcę będącego podmiotem rządowym lub podmiotem notowanym na giełdzie.

W przypadku dwóch pozostałych kategorii sprzedawców wyłączonych operator platformy może opierać się na dostępnej dokumentacji. 

Dotyczy to wyłączonego sprzedawcy:

  1. będącego podmiotem, któremu operator platformy umożliwił w okresie sprawozdawczym wykonanie ponad 2000 stosownych czynności dotyczących udostępnienia nieruchomości wchodzących w skład grupy obiektów (w uproszczeniu chodzi o profesjonalną działalność hotelarską), lub
  2. któremu operator platformy umożliwił w okresie sprawozdawczym wykonanie mniej niż 30 stosownych czynności dotyczących sprzedaży towarów, jeżeli łączne wynagrodzenie w tym okresie na jego rzecz nie przekroczyło równowartości 2000 euro. 

Raportujący operator platformy jest obowiązany dopełnić procedur należytej staranności rozumianych jako:

  • gromadzenie danych o sprzedawcach,
  • weryfikacja danych o sprzedawcach oraz
  • uznawanie sprzedawcy za rezydenta danego państwa.

Procedur tych należy dochowywać w odniesieniu do aktywnych sprzedawców.

Raportujący operator platformy jest zwolniony z obowiązku gromadzenia niektórych informacji o aktywnych sprzedawcach:

  • w przypadku gdy potwierdzenie tożsamości i rezydencji sprzedawcy jest dokonywane za pomocą elektronicznej usługi identyfikacyjnej udostępnionej przez państwo uczestniczące lub Unię Europejską w celu potwierdzenia tożsamości i rezydencji sprzedawcy albo
  • w przypadku gdy państwo uczestniczące rezydencji sprzedawcy nie wydaje sprzedawcy TIN[1] ani numeru we właściwym rejestrze podmiotów prowadzących działalność gospodarczą lub nie wymaga gromadzenia TIN nadanego sprzedawcy.
Ważne

Opisane zwolnienie nie zwalnia raportującego operatora platformy z obowiązku przekazania tych informacji w informacji o sprzedawcach.

W celu gromadzenia informacji o aktywnych sprzedawcach raportujący operator platformy jest obowiązany wystąpić do sprzedawcy o informacje dotyczące tego sprzedawcy:

  • najpóźniej w dniu spełnienia przez tego sprzedawcę warunków uznania go za aktywnego sprzedawcę,
  • najpóźniej w dniu przekroczenia przez sprzedawcę progów wyłączenia, jeżeli operator potwierdził tożsamość tego sprzedawcy najpóźniej w dniu spełnienia przez niego warunków uznania go za aktywnego sprzedawcę.

Jeżeli raportujący operator platformy nie otrzyma informacji w terminie 20 dni od dnia wystąpienia, jest obowiązany ponownie wystąpić o te informacje. W sytuacji nieotrzymania tych informacji w wyznaczonym terminie operator platformy jest obowiązany niezwłocznie wystąpić ponownie o te informacje. Jeżeli sprzedawca, pomimo dwukrotnego ponowienia wystąpienia, nie przekaże raportującemu operatorowi platformy informacji w terminie 60 dni od dnia pierwotnego wystąpienia, raportujący operator platformy jest obowiązany:

  • wstrzymać wypłatę wynagrodzenia na rzecz sprzedawcy do momentu przekazania tych informacji przez sprzedawcę albo
  • zablokować możliwość wykonania stosownej czynności do momentu przekazania informacji przez sprzedawcę, w przypadku gdy nie istnieje możliwość wstrzymania wypłaty wynagrodzenia przez tego raportującego operatora platformy.

Pewnym uproszczeniem jest możliwość polegania na procedurach należytej staranności z poprzednich okresów (art. 75p UWIP). Daje to możliwość ograniczenia częstotliwości przekazywania informacji do jednego razu na 36 miesięcy. Wymagane jest jednak spełnienie dwóch warunków. Po pierwsze, informacje, o których mowa w art. 75c pkt 3 i 4, muszą być zgromadzone i zweryfikowane lub potwierdzone nie dawniej niż w ciągu ostatnich 36 miesięcy. Po drugie, raportujący operator platformy nie może mieć podstawy, aby sądzić, że informacje z art. 75c pkt 3 i 4, art. 75k oraz art. 75l ust. 4 są lub stały się niewiarygodne lub nieprawidłowe. 

Artykuł 75r UWIP pozwala wykorzystać zewnętrzny podmiot do przeprowadzenia odpowiednich procedur należytej staranności. Istotne jest, że nawet jeżeli raportujący operator platformy skorzysta z usług innego podmiotu w celu dopełnienia obowiązków należytej staranności, to nie wyłącza to jego odpowiedzialności jako raportującego operatora platformy. 

Zgodnie z art. 8 ustawy nowelizującej raportujący operator platformy jest obowiązany dopełnić do 31 grudnia 2024 r. procedur należytej staranności w przypadku sprzedawców, którzy byli zarejestrowani na platformie na dzień wejścia w życie ustawy nowelizującej z 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw. Jako, że ustawa ta weszła w życie 1 lipca 2024 r., chodzi tu o sprzedawców zarejestrowanych na platformie na dzień 1 lipca 2024 r.

12. W jakim terminie należy dopełnić procedur należytej staranności i przechowywać dokumentację

Raportujący operator platformy jest obowiązany dopełnić procedur należytej staranności do dnia:

1) 31 grudnia okresu sprawozdawczego;

2) 31 grudnia drugiego okresu sprawozdawczego – w przypadku sprzedawców, którzy byli zarejestrowani na platformie na dzień, w którym podmiot stał się raportującym operatorem platformy.

Dokumentację zgromadzoną do celów realizacji procedur należytej staranności raportujący operator platformy jest obowiązany przechowywać przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin przekazania informacji o sprzedawcach.

13. Kary za naruszenie obowiązków

Za naruszenie obowiązków związanych z przekazywaniem informacji o sprzedawcach oraz naruszenie obowiązków w zakresie przestrzegania procedur należytej staranności są przewidziane kary. Ich naruszenie podlega karze pieniężnej. Dotyczy to także wyłączonego operatora platformy, który nie dopełni obowiązku przekazania wymaganych informacji.

Karę nakłada Szef Krajowej Administracji Skarbowej, w drodze decyzji, w wysokości nie większej niż 1 mln zł. Ustalając jej wysokość, uwzględnia:

  • rodzaj i zakres niedopełnienia obowiązku,
  • dotychczasowe wykonywanie określonych ustawą o wymianie informacji podatkowych, obowiązków przez podmiot, na który jest nakładana kara pieniężna,
  • wysokość całkowitego obrotu za rok obrotowy poprzedzający rok nałożenia kary, a w przypadku podmiotu rozpoczynającego działalność – okres od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej do dnia wszczęcia postępowania o nałożenie kary pieniężnej.

14. Kary wynikające z Kodeksu karnego skarbowego

Osoby, które działają w imieniu lub interesie raportującego operatora platformy, mogą zostać ukarane karą z Kodeksu karnego skarbowego na podstawie art. 80cb ustawy – Kodeks karny skarbowy – dalej jako k.k.s. Przepis ten penalizuje niedopełnienie wymienionych tam obowiązków wynikających z dodawanego działu IIIA UWIP. Karze grzywny podlega osoba, która, działając w imieniu lub interesie raportującego operatora platformy, wbrew przepisom tej ustawy, nie dopełni któregoś z obowiązków enumeratywnie wymienionych w art. 80cb § 1 k.k.s. Przepis § 2 w zw. z § 1 art. 80cb k.k.s. przewiduje uprzywilejowaną postać czynu zabronionego, jeżeli zaistnieje wypadek mniejszej wagi. Użycie w przepisie art. 80cb zaimka osobowego „kto” oznacza, że przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe może zostać popełnione przez każdą osobę, która nie dopełni obowiązków, o których mowa w tym przepisie. W tym przypadku przepis dookreśla, że osoba ta musi działać w imieniu lub interesie operatora platformy (ta przesłanka jest konieczna do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej skarbowej).

Kara grozi też za niedopełnienie obowiązku jednorazowej rejestracji w wybranym państwie członkowskim, o której mowa w dodawanym w UWIP artykule 90b ust. 1 pkt 6 oraz dodawanym art. 80cb § 1 pkt 3 k.k.s. Odnosi się to do sytuacji, w której operator platformy spoza UE posiadający sprzedawców będących rezydentami w Rzeczypospolitej Polskiej lub udostępniających nieruchomość położoną w Rzeczpospolitej Polskiej nie dokonał w Polsce jednorazowej rejestracji, o której mowa w art. 75u ust. 1 UWIP, i jednocześnie nie dokonał jej w innym państwie członkowskim.

Brak takiej rejestracji oznacza możliwość ścigania i ukarania w Polsce osób działających w imieniu lub interesie raportującego operatora platformy. Przepis art. 80cb § 1 pkt 3 k.k.s. penalizuje niedopełnienie obowiązku jednorazowej rejestracji w wybranym państwie członkowskim, którym może być także Polska. Warunkiem pociągnięcia do odpowiedzialności karnej skarbowej będzie niezarejestrowanie się w innym kraju członkowskim.

15. Okres od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. - przepisy przejściowe

Przepisy:

  • działu IIIA UWIP „Automatyczna wymiana informacji” nakładające na operatorów platform obowiązki sprawozdawcze oraz obowiązki w zakresie zachowania procedur należytej staranności, 
  • działu VI UWIP „Kary pieniężne” w brzmieniu nadanym nowelizacją oraz
  • art. 80cb Kodeksu karnego skarbowego 

- stosuje się również do podmiotu, który w dowolnym momencie w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r., czyli do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie nowelizacji, spełniał warunki uznania go za raportującego operatora platformy.

Taki raportujący operator platformy jest obowiązany dopełnić:

1) do 31 grudnia 2024 r. procedur należytej staranności określonych w dziale IIIA rozdziale 3 UWIP – w przypadku sprzedawców, którzy w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. byli zarejestrowani na platformie;

2) do 31 stycznia 2025 r. procedur sprawozdawczych określonych w dziale IIIA rozdziale 2 UWIP – w przypadku czynności, których wykonanie umożliwił w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. sprzedawcom podlegającym raportowaniu zidentyfikowanym zgodnie z pkt 1; 

3) do 31 grudnia 2024 r. obowiązku jednorazowej rejestracji albo powiadomienia o dokonanym wyborze innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, o którym mowa odpowiednio w art. 75u ust. 1 i 2 oraz art. 75t ust. 4 UWIP – w przypadku gdy termin określony odpowiednio w art. 75u ust. 1 i 2 oraz art. 75t ust. 5 UWIP upłynął przed 1 lipca 2024 r.

W tych „przejściowych” sytuacjach nie stosuje się przepisów art. 75o ust. 5 i 6 UWIP. Przepisy te zobowiązują operatora platformy do wstrzymania wypłaty wynagrodzenia na rzecz sprzedawcy, albo blokowania wykonania stosownej czynności, w przypadku gdy sprzedawca nie przekazał operatorowi wymaganych informacji w wymaganym terminie. Wyłączenie stosowania tych regulacji do okresów przeszłych jest uzasadnione, ponieważ ich wykonanie byłoby albo niemożliwe, albo naruszałoby prawa sprzedawców.

Wyłączenie karalności. Raportujący operator platformy nie zostanie ukarany karą pieniężna za naruszenia przepisów określonych w art. 90b UWIP, jeżeli:

  • będzie posiadał dowody na to, że bezskutecznie wystąpił ponownie o informacje zgodnie z art. 75o ust. 4 UWIP lub
  • będzie posiadał dowody, że wystąpienie do sprzedawcy nie było możliwe, 

- w przypadku czynności, których wykonanie umożliwił temu sprzedawcy w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r.

W takim przypadku nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

Obowiązek wyłączonego operatora platformy. Wyłączony operator platformy najpóźniej w dniu rozpoczęcia działalności jako operator platformy wskazuje w informacji o sprzedawcach, że przyjęty model biznesowy platformy nie obejmuje sprzedawców podlegających raportowaniu. Jeżeli wyłączony operator platformy rozpoczął działalność jako operator platformy przed 1 lipca 2024 r., realizuje on ten obowiązek w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. 

Wyłączony operator musi też przekazywać taką informację po zakończeniu roku – w terminie do 31 stycznia roku następnego. Obowiązek ten jest obowiązany po raz pierwszy spełnić w terminie do 31 stycznia 2025 r.

Informacja o sprzedawcach w 2025 r.. Na potrzeby przekazania w 2025 r. informacji o sprzedawcach (w terminie do 31 stycznia 2025 r.) przyjmuje się, że:

1) pierwszym okresem sprawozdawczym jest 2023 r.;

2) drugim okresem sprawozdawczym jest 2024 r.

15. Termin wejścia w życie

Ustawa z 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw weszła w życie z dniem 1 lipca 2024 r., z wyjątkiem:

1) art. 4 ust. 4a ustawy z 9 października 2015 r. o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2024 r.;

2) art. 75b ust. 5 UWIP oraz art. 75u ust. 10 UWIP, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2025 r. 

Zgodnie z art. 75b ust.5 UWIP:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej informacji o sprzedawcach, uwzględniając potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności danych zawartych w informacji o sprzedawcach oraz potrzebę jej ochrony przed nieuprawnionym dostępem.

Zgodnie z art. 75u ust. 10 UWIP:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej formularza rejestracyjnego, uwzględniając potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności danych zawartych w tym formularzu oraz potrzebę jego ochrony przed nieuprawnionym dostępem.

Do dnia wejścia w życie przytoczonych przepisów informacja o sprzedawcach i formularz rejestracyjny są przesyłane w formie pliku JPK w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa i zgodnie z wymaganiami określonymi w tych przepisach (art. 20 ustawy nowelizującej).


 

[1] Przez TIN rozumie się numer identyfikacyjny podatnika lub jego funkcjonalny odpowiednik w przypadku braku takiego numeru stosowany przez państwo rezydencji do identyfikacji osoby fizycznej lub podmiotu w celach podatkowych, w tym numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL).

Ewa Sławińska

prawnik, redaktor naczelna MONITORA księgowego

close POTRZEBUJESZ POMOCY?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00