Ściągawka z charyzmy
Charyzma, stereotypowo ujmowana jako "dar", uważana jest za wysoce pożądaną cechę u lidera, z którą trzeba się jednak urodzić. Z tej fatalistycznej perspektywy jakakolwiek sugestia o możliwości doskonalenia charyzmy wydaje się co najmniej nie na miejscu. Jednakże z perspektywy psychologii społecznej wizja charyzmy jako indywidualnej cechy wrodzonej, niepodatnej na zmianę, jest nie tyle kontrowersyjna, ile po prostu błędna i ograniczająca. Charyzmę można więc doskonalić, choć wymaga to specyficznego podejścia oraz zmiany głęboko zakorzenionych poglądów odnośnie do jej istoty.
Paweł Smółka
Autor jest doktorem psychologii, wykładowcą akademickim oraz trenerem i konsultantem w projektach z obszaru HRM/HRD. Jest redaktorem merytorycznym wortalu miekkie-kompetencje.pl.
KONTAKT:
psmolka@miekkie-kompetencje.pl
Jedną z psychologicznych prawidłowości jest reaktancja - kiedy ktoś próbuje nam coś narzucić lub czegoś zakazać, odczuwamy silną potrzebę przywrócenia swobody działania i najczęściej stawiamy opór, choćby poprzez wykpienie "głupich" pomysłów drugiej osoby lub jej "niedorzecznych" żądań. A jednak w pewnych sytuacjach ludzie akceptują niemal bez zastrzeżeń pomysły innych i pozwalają im wywierać na siebie silny wpływ. W tym kontekście, mówiąc o charyzmie, stereotypowo myślimy o osobie, która potrafi wywierać ów silny wpływ na inne osoby bez wywoływania jednocześnie ich oporu. Często utożsamiamy tę umiejętność z jakąś szczególną cechą indywidualną takiej charyzmatycznej osoby. Nie dziwi więc fakt, że wielu menedżerów jest zainteresowanych możliwością pozyskania takiej cechy w nadziei, że dzięki niej będą w stanie sprawniej zarządzać swoim zespołem i skuteczniej realizować założone cele. Jak na ironię, doskonalenie charyzmy, choć możliwe i niekiedy bardzo pożądane, w wielu wypadkach wcale nie jest konieczne dla możliwości sprawnego zarządzania ludźmi. Co więcej, mówiąc o doskonaleniu charyzmy wcale nie mamy na myśli nabywania jakichś szczególnych, indywidualnych przymiotów. Jej sedno tkwi bowiem poza kontekstem indywidualnych cech i każda osoba na poważnie zainteresowana doskonaleniem charyzmy musi uwzględnić dalekosiężne konsekwencje tego stanu rzeczy.


