Roztropne zaufanie
Rozmowa z Jackiem Santorskim, psychologiem biznesu, o tym, czym jest zaufanie w biznesie, kulturze akceptacji błędów w organizacji, niełatwej odpowiedzialności średniej kadry zarządzającej, stereotypach dotyczących młodego pokolenia i zbawiennej oksytocynie
Jak zdefiniowałby Pan pojęcie zaufania w biznesie? Jakie czynniki muszą się pojawić, żeby to zaufanie zaistniało?
Jest taki model, który właśnie to porządkuje. Został on pokazany w książce Stephena Coveya Mądre zaufanie. Nazywam go modelem roztropnego, mądrego zaufania. Patrząc na ten schemat, można powiedzieć, że zaufanie to jest z jednej strony nasze emocjonalne nastawienie, a z drugiej, wiedza, myślenie, komunikacja. Bardzo istotna jest też infrastruktura, która służy budowaniu zaufania.
W tym modelu są zawarte dwa czynniki...
Tak. Jeden z nich związany jest z emocjami, z układem limbicznym mózgu, drugi - z analizą, rozsądkiem, czyli płatami przedczołowymi mózgu. Rozsądne zaufanie jest więc wypadkową, integracją czynnika emocjonalnego i analitycznego. Jedno bez drugiego nie funkcjonowałoby. Sam czynnik analityczny prowadzić może do bezdusznej kontroli i cynizmu, zaś odwołanie się tylko do czynnika emocjonalnego - do naiwności. Gdy mówię na swoich wykładach o zaufaniu, zaczynam zwykle od ćwiczenia, w którym uczestnicy spotkania rozkładają szeroko ramiona. W tym ćwiczeniu chodzi o to, by przypomnieć mózgowi o tym, że należy ogarniać złożoność spraw, a nie widzieć jedyne wąski fragment rzeczywistości. Nie można w przypadku zaufania stosować zasady - tylko ufam lub tylko nie ufam albo ufam swojemu, nie ufam obcemu. W neuronauce mówi się o "ekonomii umysłu", co tak naprawdę oznacza "lenistwo intelektualne". Wielu ludzi nie myśli, gdy nie musi, tylko to, co widzi lub słyszy, wrzuca w szufladki ze stereotypami, utartymi etykietami, poglądami. Stąd wspomniane - swojemu ufaj, obcemu nie ufaj. Roztropność zaufania jest związana z zauważeniem złożoności relacji. Dodatkowo Covey twierdzi, że możemy mówić o zaufaniu moralnym i zaufaniu profesjonalnym.

