Emeryci, którzy w okresie 2009 - 2019 przechodzili na emerytury w czerwcu, otrzymają wyższe świadczenia

Trybunał Konstytucyjny  w wyroku z 15 listopada 2023 r. orzekł że dotychczasowe zasady ustalania wysokości świadczeń emerytalnych dla osób które w latach 2009 – 2019 przechodziły na to świadczenie w czerwcu, są niezgodne z Konstytucją. 

Chodzi o osoby które przechodziły na świadczenie emerytalne w czerwcu. Przy ustalaniu wysokości emerytury lub renty rodzinnej ówczesne przepisy nie uwzględniały dodatkowych kwartalnych waloryzacji składek zgromadzonych przez świadczeniobiorcę na koncie w ZUS, tylko uwzględniały waloryzację roczną. W efekcie ich wyliczone świadczenia mogły być o kilkaset złotych niższe niż osób, które przechodziły na emeryturę w pozostałych miesiącach roku. 

1 czerwca 2021 r. niekorzystne dla świadczeniobiorców przepisy zostały zmienione nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ale mają zastosowanie tylko do emerytur przyznanych na wniosek zgłoszony po 31 maja 2021 r. lub przyznanych przez ZUS „z urzędu” osobom, które wiek emerytalny ukończyły po 31 maja 2021 r., oraz do rent rodzinnych przyznanych po osobach zmarłych po 31 maja 2021 r. 

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 15 listopada 2023 r. (sygn. akt P 7/22) orzekł że „(…) utrzymanie niekorzystnego sposobu waloryzacji kwartalnej „emerytur czerwcowych” doprowadziło do niesprawiedliwego potraktowania tej grupy ubezpieczonych, której ustawodawca uniemożliwił skorygowanie wysokości przyznanych emerytur według metody wprowadzonej ustawą nowelizującą z 2021 r. Trybunał zaznaczył przy tym, że ustawodawca przez wiele lat był świadomy istnienia „usterek” w mechanizmie waloryzacji kwartalnej „emerytur czerwcowych” i mimo to długo nie podejmował kroków naprawczych. Można zatem powiedzieć, że sam doprowadził do zwiększenia kosztów podjętego później działania, co starał się zniwelować, przyznając możliwość przeliczenia „emerytury czerwcowej” w zasadzie dowolnie ograniczonej grupie uprawnionych. , przyznając możliwość przeliczenia „emerytury czerwcowej” w zasadzie dowolnie ograniczonej grupie uprawnionych. W ocenie Trybunału, takiego działania ustawodawcy nie da się uzasadnić potrzebą ochrony sprawiedliwości społecznej, raczej można je zakwalifikować jako sprzeczne z zasadą lojalności, mającą swoje zakotwiczenie w art. 2 Konstytucji.”

Niezależnie od wyroku Trybunału Konstytucyjnego konieczna jest reakcja ustawodawcy. Wówczas osoby które w latach 2009 – 2019 przechodziły na emerytury lub renty rodzinne będą miały możliwość przeliczenia tych świadczeń i uzyskania wyrównania.

Agata Pinzuł

redaktor „MONITORA księgowego”, specjalista ds. ubezpieczeń społecznych