Nowe zasady naliczania stażu pracy w firmach - co się zmieni od 1 maja
Od 1 maja 2026 r. wejdą w życie istotne zmiany w zasadach ustalania stażu pracy u pracodawców prywatnych. Nowe przepisy Kodeksu pracy rozszerzają katalog okresów zaliczanych do stażu m.in. o działalność gospodarczą i umowy zlecenia, co w praktyce może oznaczać konieczność ponownego przeliczenia urlopu wypoczynkowego, okresów wypowiedzenia i innych uprawnień pracowniczych.
Działalność gospodarcza i zlecenie w stażu pracy
Od 1 maja 2026 r. zmienią się zasady dotyczące obliczania stażu pracy pracownika u pracodawców prywatnych. Zgodnie z przepisami ustawy z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw do stażu pracy będą wliczane:
- okresy prowadzenia pozarolniczej działalności oraz współpracy z osobą prowadzącą działalność,
- okresy zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
- okresy wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług oraz pozostawania osobą współpracującą z osobami, które te umowy wykonują,
- okresy wykonywania umowy agencyjnej oraz pozostawania osobą współpracującą z osobami, które taką umowę wykonują,
- okresy pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
- przebyte za granicą (udokumentowane) okresy wykonywania pracy zarobkowej.
Przepisy nie zakładają konkretnych ram czasowych, wskazujących, do którego roku wstecz są zaliczane do stażu pracy okresy przepracowane na umowie zlecenia i na działalności gospodarczej. Zaliczeniu będą podlegać wszystkie udowodnione okresy, tzn. nie tylko te po wejściu w życie zmian, ale i wcześniejsze.
Do stażu pracy nie wlicza się okresów pracy na podstawie umowy o dzieło. Dzieje się tak m.in. dlatego, że umowa o dzieło nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (poza nielicznymi wyjątkami, np. zawarcia jej z własnym pracodawcą), więc nie ma podstawy do wliczania jej do stażu, który jest ściśle powiązany z systemem ubezpieczeń.
Wyższy wymiar urlopu i dłuższy okres wypowiedzenia - korekta uprawnień pracowniczych
Zmieniony staż pracy może skutkować zmianą uprawnień. W przypadku pracowników, którzy dzięki nowym przepisom osiągnęli 10 lat stażu pracy, należy podnieść wymiar urlopu wypoczynkowego z 20 do 26 dni w danym roku kalendarzowym.
Dodatkowe lata wliczane do stażu pracy mogą mieć wpływ m.in. na:
- wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego,
- wyższy dodatek stażowy lub nagrodę jubileuszową, jeśli takie świadczenia są wypłacane przez pracodawcę prywatnego,
- dostęp do większej liczby ofert pracy tam, gdzie wymagany jest konkretny staż pracy,
- dłuższy okres wypowiedzenia umowy o pracę,
- wyższą odprawę w przypadku rozwiązania umowy o pracę.
Nowe okresy aktywności zawodowej pracodawca prywatny ma obowiązek doliczyć również do zakładowego stażu pracy, pod warunkiem że w ramach m.in. umowy zlecenia czy pozarolniczej działalności wnioskujący pracownik świadczył pracę na jego rzecz. Zakładowy staż pracy służy zaś m.in. wyznaczeniu długości okresu wypowiedzenia pracownika czy wysokości odprawy z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika albo odprawy pośmiertnej.
Wliczenie nowych okresów do stażu pracy nie będzie miało wpływu na prawo do emerytury minimalnej. Przepisy odnoszą się tylko do uprawnień pracowniczych.
Od kiedy pracownik nabywa nowe uprawnienia
Osoby zatrudnione 1 maja 2026 r. u pracodawcy prywatnego mają 24 miesiące na udokumentowanie nowych okresów zaliczanych do stażu pracy. Jeśli nie zdążą tego zrobić w terminie do 30 kwietnia 2028 r., stracą prawo do przeliczenia uprawnień.
Wskazany limit 24 miesięcy wiąże jedynie osoby pozostające 1 maja 2026 r. w stosunku pracy z pracodawcą prywatnym. Jeżeli pracodawca przyjmie kogoś do pracy później, choćby 2 maja br., to nowo zatrudniony pracownik będzie mógł udokumentować nowe rodzaje aktywności w dowolnej chwili, bez żadnych ograniczeń czasowych.
Uprawnienia pracownicze, wynikające z wliczenia w prywatnym zakładzie pracy do stażu nowych rodzajów aktywności, przysługują od dnia nabycia do nich prawa, nie wcześniej niż od 1 maja 2026 r. (art. 6 ustawy z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw).
Oprac. Katarzyna Bogucka
REDAKCJA INFORLEX
Sprawdź, jak ustalać staż pracy u pracodawców prywatnych po zmianach od 1 maja 2026 r.
Jak ustalać staż pracy u pracodawców prywatnych po zmianach od 1 maja 2026 r.
POTRZEBUJESZ POMOCY?