Personel i Zarządzanie 15/2003 z 01.08.2003 [dodatek: Personel i Zarządzanie, str. 66]
Data publikacji: 25.07.2003
Człowiek człowiekowi katem (2)
Jak rozpoznać sytuacje, które świadczą o tym, że staliśmy się ofiarą psychicznego terroru w miejscu pracy? Kto najczęściej jest poddawany mobbingowi? Jak się przed tym bronić?
Małgorzata SIDOR-RZĄDKOWSKA
Autorka jest doktorem nauk społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowcą zarządzania zasobami ludzkimi na studiach MBA w Wyższej Szkole Zarządzania - The Polish Open University w Warszawie.
Kontakt: personel@infor.pl
W pierwszej części tego artykułu podjęliśmy próbę scharakteryzowania mobbingu. W drugiej części rozważymy metody przeciwdziałania temu zjawisku.
Typy szykanowanych
Warto, jak sądzę, zacząć od pytania: jaki typ pracownika najczęściej staje się ofiarą mobbingu? Z wielu przeprowadzonych badań wynika, że są dwa różne typy ofiar.
Po pierwsze - ofiarą mobbingu stają się pracownicy o niewielkich kwalifikacjach i niskim poczuciu własnej wartości. Są mało asertywni, nie potrafią przeciwstawić się zwierzchnikom, świadomość małej wartości na rynku pracy powoduje, iż czują się całkowicie bezradni, pozbawieni nawet możliwości ucieczki.
Po drugie - mobbing dotyczy też osób wysoko wykształconych, ambitnych i kreatywnych. Stanowią oni zagrożenie dla przełożonych, którzy w obawie o swoją pozycję podejmują działania mające na celu podważenie kwalifikacji podwładnego. Im zdolniejszy pracownik, tym bardziej jest narażony na różne formy zachowań mobbingowych.
Warto też zapytać: jaka jest różnica między zjawiskiem mobbingu a różnego rodzaju konfliktami interpersonalnymi, występującymi z mniejszym lub większym natężeniem w każdej organizacji? Kinga Padzik pisze:
W definicji zjawiska mobbingu ważne jest podkreślenie częstotliwości i regularności wrogich zachowań (występują one przynajmniej raz w tygodniu) i okresu, w którym są powtarzane (co najmniej sześć miesięcy). (...) Mobbing od konfliktów różni nie to, co się dzieje między jednostkami w organizacji i jakie ma to nasilenie, lecz to jak często się to wydarza, w jakim stopniu jest to regularne i jak długo trwa sekwencja tych działań.

